I SA/Sz 495/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-07-28

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma kompetencje do ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości innej niż określona w uchwale rady gminy, jeśli właściciel nieruchomości nie spełnił warunków do zastosowania niższej stawki (np. nie przedstawił faktur za zużycie wody)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie posiada kompetencji do stosowania innych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi niż te określone przez radę gminy w drodze uchwały. W przypadku niespełnienia przez właściciela nieruchomości warunków do zastosowania niższej stawki, określonych w uchwale (np. brak przedłożenia faktur za zużycie wody przy przekroczeniu określonego limitu), organ jest zobowiązany do ustalenia opłaty w drodze decyzji, opierając się na dostępnych danych lub uzasadnionych szacunkach, zgodnie z art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący uważał, że opłata powinna być proporcjonalna do liczby osób zamieszkujących nieruchomość i że obecne kryteria naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej. Organy administracji wskazały, że właściciel nieruchomości nie przedstawił wymaganych dokumentów (faktur za zużycie wody) do zastosowania niższej stawki opłaty, a jego oświadczenie o liczbie mieszkańców i zużyciu wody nie spełniało kryteriów uchwały rady gminy.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 16 marca 2016 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 stycznia 2016 r., określającą podatnikowi [....] (dalej także "Podatnik", "Skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]: – za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie [...] zł, – od miesiąca lutego 2015 r. w kwocie [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r., Prezydent Miasta [...] (dalej także "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W toku postępowania ustalono, że z ww. nieruchomość od stycznia 2015 r. (i wcześniej również) odbierane były odpady komunalne. Fakt zamieszkania nieruchomości potwierdzała złożona przez podatnika w dniu 14 stycznia 2014 r. deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzją z dnia 4 stycznia 2016 r. organ I instancji określił Podatnikowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z ww. nieruchomości za miesiąc styczeń 2015 r. oraz od miesiąca lutego 2015 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji ustalił, że Podatnik jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Na podstawie informacji pochodzących od przedsiębiorstwa odbierającego odpady komunalne ustalono również, że z ww. nieruchomości odbierane były odpady komunalne. Podatnik od ww. decyzji organu I instancji złożył odwołanie, w którym wskazał, że dom przy ul. [...] do 7 grudnia 2015 r. zamieszkany był przez dwie osoby, natomiast dom przy ul. [...] przez 7 osób. Obie te nieruchomości obciążone są taką samą opłatą śmieciową, co zdaniem Podatnika nie jest sprawiedliwe. Podatnik podkreślił, że chce aby opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi była proporcjonalna do liczby osób zamieszkujących daną posesję. Decyzją z dnia 16 marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że ani organ odwoławczy, ani organ I instancji, nie posiadają kompetencji by stosować inne stawki niż te, które określiła Rada Miasta [...] w drodze uchwały. Organ odwoławczy powołując się na uchwałę Nr XXIV/702/12 Rady Miasta [...] z dnia 26 listopada 2012 r. zmienioną uchwałą Nr XXVII/793/13 z dnia 25 lutego 2013 r., Nr XXIX/860/13 z dnia 22 kwietnia 2013 r., Nr XXXV/1036/13 z dnia 18 listopada 2013 r. wskazał, że właściciel nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej, w której ilość zużytej wody nie przekracza 4 m³ ma obowiązek dołączyć do deklaracji: – kopię faktur za zużycie wody z danej nieruchomości z okresu kolejnych 6 lub 12 miesięcy wybranych z 18 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia deklaracji, – w odniesieniu do właścicieli nieruchomości ustalających opłatę na podstawie przeciętnych norm zużycia wody na jednego mieszkańca w gospodarstwach domowych oświadczenie o liczbie osób zamieszkałych w nieruchomości w trakcie okresu, za który podaje się zużycie wody oraz informacja dotycząca wyposażenia nieruchomości w instalacje według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do uchwały. Organ odwoławczy podkreślił, że Podatnik złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującą od stycznia 2015 r., jednakże nie przedstawił żadnych faktur za zużycie wody, a w złożonym w dniu 27 kwietnia 2015 r. oświadczeniu właściciela nieruchomości niewyposażonej w wodomierz Podatnika wskazał, że nieruchomość zamieszkują dwie osoby (średniomiesięczne zużycie wody w okresie przyjętym do naliczenia wynosi 6 m³). Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że skoro zużycie wody z wymienionego okresu przekracza 4 m³, to opłatę dotyczącą ww. nieruchomości ustalić należało na kwotę [...] zł/miesięcznie. Podatnik w skardze od ww. decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wskazał, że narusza ona zasady sprawiedliwości społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W toku rozprawy Skarżący wskazał, że popiera skargę i podnosi, że ustalone kryteria uiszczania opłaty nie dają wyboru płacenia w innej wysokości, co narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Pogłębiona analiza organu obecnego stanu rzeczy nie doprowadziła do jakiejkolwiek zmiany sytuacji. Na pytanie przewodniczącego Skarżący oświadczył, że nie skarży uchwały Rady Miasta w zakresie metody ustalania opłaty albowiem nie posiadał takiej wiedzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej - a więc także administracji podatkowej - pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718;) – dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Jakkolwiek też - w myśl art. 135 p.p.s.a. - sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, gdy jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, jednakże odnosi się to wyłącznie do postępowań prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Reguły powyższe oznaczają, że zakres sądowej kontroli określają nie tyle zarzuty i wnioski skargi, którymi sąd nie jest związany i z urzędu bada, czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, lecz przede wszystkim przedmiot, którego dotyczy zaskarżony akt lub czynność. Rozpoznając sprawę według wyżej przedstawionych reguł Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiotem sporu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 marca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 stycznia 2016 r., którą określono Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] za styczeń 2015 r. oraz od lutego 2015 r. w kwocie [....] zł za każdy miesiąc. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji są obowiązujące w spornym okresie podatkowym przepisy ustawy z dnia 29 lutego 2016 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) – dalej "u.c.p.g.", oraz wskazane niżej przepisy prawa miejscowego obowiązujące na terenie Miasta [...]. Zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl natomiast art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Z kolei stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Zgodnie z art. 6n ust. 1 u.c.p.g. rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone. Natomiast w art. 6n ust. 2 u.c.p.g., rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z przepisem art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (art. 6o ust. 2 u.c.p.g.). Z przytoczonych wyżej przepisów (obowiązujących w okresie podatkowym, tj. w styczniu 2015 r. i od lutego 2015 r.) wynika zatem, że to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rada Miasta [...] - stosownie do art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały, dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy - przyjęła różne metody ustalania opłaty w zależności od rodzaju zabudowy, na co pozwolił ustawodawca w art. 6j ust. 2a u.c.p.g., i nie wynika z akt by ta uchwała był kwestionowana co do wyboru metody ustalenia tej opłaty. W myśl zaś art. 6j ust.1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (ust. 2 art. 6j u.c.p.g.). Natomiast ww. przepis ust. 2a art. 6j u.c.p.g. stanowi, że: "Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy". Zgodnie z § 2 pkt 4 uchwały nr XXIV/702/12 Rady Miasta [...] z dnia 26 listopada 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zmienionej uchwałą Nr XXVII/793/13 z dnia 25 lutego 2013 r., Nr XXIX/860/13 z dnia 22 kwietnia 2013 r., Nr XXXV/1036/13 z dnia 18 listopada 2013 r., właściciel nieruchomości ma obowiązek dołączyć do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi kopię faktur za zużycie wody z danej nieruchomości z okresu kolejnych 6 lub 12 miesięcy wybranych z 18 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia deklaracji, jeżeli średniomiesięczne zużycie wody z wymienionego okresu nie przekracza 4m³. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującą od stycznia 2015 r., jednakże nie przedstawił żadnych faktur za zużycie wody, w złożonym zaś w dniu 27 kwietnia 2015 r. oświadczeniu właściciela nieruchomości niewyposażonej w wodomierz Skarżący wprost wskazał, że nieruchomość zamieszkują dwie osoby i średniomiesięczne zużycie wody w okresie przyjętym do naliczenia wynosi 6 m³. Z akt sprawy również wynika, że Skarżący, deklarując opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązującą od 1 lipca 2013 r., zadeklarował segregację odpadów i deklaracji tej nie zmienił do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, co tym samym uzasadnia, że organ ten, działając na podstawie art. 6o u.c.p.g., prawidłowo zaskrzoną decyzją określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przyjmując za podstawę dane zamieszczone w deklaracji Skarżącego z dnia 14 stycznia 2014 r. oraz ustalenia dokonane przez organ I instancji. Nie są sporne w niniejszej sprawie także ustalenia organów co do odbioru odpadów komunalnych w miesiącach styczniu i od lutego 2015 r. przez przedsiębiorstwo zajmujące się odbiorem odpadów komunalnych z nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...]. Potwierdzono również fakt segregowania odpadów do odrębnie przypisanego Skarżącemu pojemnika. Tym samym spełnione zostały przesłanki, o których mowa w ustawie, tj. fakt zamieszkiwania nieruchomości przez mieszkańców. Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy miała okoliczność złożenia przez właściciela nieruchomości oświadczenia w dniu 27.04.2015 r., w którym wskazano, że ww. nieruchomość zamieszkują 2 osoby i średniomiesięczne zużycie wody wynosi 6 m³ oraz brak dołączenia przez Skarżącego faktur za zużycie wody do złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującej od stycznia 2015 r., co skutkowało określeniem w drodze decyzji na podstawie art. 6o u.c.p.g. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...] zł miesięcznie od gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organy nie naruszyły przepisów postępowania przewidzianych w ustawie - Ordynacja podatkowa. W toku postępowania organy działały zgodnie z przepisami prawa, podejmowały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy rozpatrzony został w sposób wyczerpujący. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło