I SA/Sz 5/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 listopada 2023 r. nr 9016-2023-250/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej A.G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 17 listopada 2023 r., nr 9016-2023-250/M-8110, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i miasta S. z siedzibą w S. z 5 października 2023 r. nr BP309.8110.682.2023.JB.RDM przyznającą A. G. (dalej: "strona", wnioskodawca", skarżący") pomoc finansową o wartości brutto w wysokości: [...] zł stanowiącą równowartość [...] euro i odmawiającą przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w pozostałej części. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 7 lipca 2023 r. wnioskodawca złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 16 maja 2022 r. do 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Do wniosku strona załączyła: fakturę VAT [...] za zakup nawozu: SALETRA AMONOWA BOREALIS 33,5% (600 kg) z 30 września 2022 r., fakturę [...] za zakup nawozu: TARKAN-Saletrosan 26 PLUS (500 kg) z 1 marca 2023 r. oraz fakturę VAT [...] za zakup nawozu: FCA PROSAN NPK 7-12-14+25SO3+ CALCORIUM (600 kg) z 30 września 2022 r. 2 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu pomocy w części. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że faktura nr [...] potwierdziła zakup nawozu FCA PROSAN NPK 7-12-25 SO3+ CALCORIUM, natomiast zgodnie z informacjami pozyskanymi od producenta jest to nawóz organiczny, tzw. bezchlorkowy NPK z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium. Biorąc zatem pod uwagę, że nawóz ten nie spełnia definicji nawozu mineralnego do zakupu którego wnioskodawca może ubiegać się o dofinansowanie, organ I instancji wykluczył tą fakturę z dofinansowania. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie oświadczając, że nawóz wykluczony z płatności jest nawozem mineralnym. Do odwołania strona dołączyła certyfikat zgodności z firmy [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy powołał treść § 13zx ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DZ. U z 2015 r. poz. 187 ze zm.) wskazującego kiedy pomoc finansowa udzielana jest producentowi rolnemu. Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że strona zakupiła nawóz: FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM, który nie kwalifikuje się do przyznania pomocy. Nawóz zakupiony przez wnioskodawcę jest bowiem nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie. Natomiast, przepis rozporządzania, na podstawie którego przyznawana jest pomoc dopuszcza do przyznania pomocy tylko nawozy mineralne inne niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Odnosząc się do stwierdzenia strony podniesionego w odwołaniu, że zakupiony nawóz jest nawozem mineralnymi, na dowód czego strona przedstawia certyfikat zgodności z firmy [...] z 1 sierpnia 2022 r., w którym Kierownik Produktu Firmy [...] S.A. oświadcza, że nawozy PROSAN MAX, PROSAN NPKO, PROSAN MG są produktami, które ściśle przestrzegają przepisów dotyczących nawozów mineralnych, organ odwoławczy wskazał, że samo przestrzeganie przy produkcji zasad dotyczących nawozów mineralnych nie oznacza, że są to nawozy mineralne. Ustawodawca jasno wskazał, że pomoc przyznawana jest tylko do nawozów mineralnych inne niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, a lista nawozów refundowanych była aktualizowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarówno w trakcie jak i po naborze wniosków. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawca składając oświadczenie zawarte w sekcji X wniosku potwierdził fakt znajomości § 13zx rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w tym zapisu dotyczącego zakupu i dotacji dotyczącej nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisów materialnych i proceduralnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Równocześnie na podstawie art. 106 § 3 i 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z karty charakterystyki produktu oraz wiadomości mailowej kierownika produktu na okoliczność charakteru nawozu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 10a ust. 1 i 1a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy, przejawiającą się w uznaniu przez organ, że nawóz FCA PROSAN NPK 7-12- 14+CALCORIUM jest nawozem organicznym, gdy w rzeczywistości nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCOR1UM jest nawozem kwalifikującym się do przyznania pomocy; 2. przepisu § 13 zx ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zw. dalej: "Rozporządzeniem", polegające na jego nie zastosowaniu w sytuacji gdy wystąpiły przesłanki do jego zastosowania, a tym samym organ zobowiązany był do przyznania wsparcia do zakupu przedmiotowego nawozu. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał metodologię produkcji powodującą kategoryzację poszczególnych nawozów. Skarżący wskazał, że najważniejsza różnica między nawozami mineralnymi a organicznymi polega na źródle pochodzenia ich składników mineralnych oraz na procesach, które zachodzą w glebie pod wpływem tych nawozów. Nawozy organiczne pochodzą z materii organicznej (roślinnej, zwierzęcej, mikrobiologicznej) i stopniowo uwalniają składniki mineralne w miarę jej rozkładu, podczas gdy nawozy mineralne dostarczają roślinom składników mineralnych bezpośrednio z surowców nieorganicznych, (źródło:https://sklep.hurtania.pl/blog/60/nawoz-mineralny-rodzaje-nawozowmineralnych-i-ich-zastosowanie). Skarżący zwrócił uwagę, że jak wskazują ogólnodostępne informacje odnoszące się do nawozów organicznych i mineralnych, to właśnie nie skład chemicznych jest determinantą a raczej źródło jego pochodzenia wynikające z technologii wytworzenia. Tym samym certyfikat zgodności potwierdza fakt, iż nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A jest nawozem mineralnym. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Istota sporu sprowadza się do oceny czy nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A jest nawozem mineralnym czy też nie, w rozumieniu § 13zx ust. 1 rozporządzenia i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu ( Dz.U. z 2024 r., poz. 105 ze zm., zw. dalej: "u.n.n."). Stosownie do § 13zx ust. 1 rozporządzenia w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472, 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, 4) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412) - na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów. Następnie w myśl § 13zx ust. 7 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu: 1) deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, powierzchni upraw rolnych, nie większej niż 300 ha, i stawki pomocy; 2) liczby ton nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od 16 maja 2022 r. do 15 maja 2023 r., i różnicy ceny za tonę nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od 16 maja 2022 r. do 15 maja 2023 r., oraz średniej ceny danego typu nawozu mineralnego ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu. Z kolei, w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. ustawodawca zdefiniował nawozy mineralne jako niebędące produktami nawozowymi UE nawozy nieorganiczne, produkowane w drodze przemian chemicznych, fizycznych lub przerobu surowców mineralnych, w tym wapno nawozowe, do którego zalicza się wapno nawozowe zawierające magnez, a także niektóre nawozy pochodzenia organicznego. Jednocześnie, w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.n.n. ustawodawca uznał za nawozy organiczne, niebędące produktami nawozowymi UE nawozy wyprodukowane z substancji organicznej lub z mieszanin substancji organicznych, w tym komposty, a także komposty wyprodukowane z wykorzystaniem dżdżownic. W ogłoszeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), dokonanym na podstawie § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia, zostały określone średnie ceny typów nawozów mineralnych, innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, w tym o symbolu NPK (ogłoszenie jest dostępne na stronie internetowej MRiRW). Na podstawie akt przedstawionych przez organ oraz po lekturze uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd ocenia, że organ dotychczas nie rozpoznał istoty sprawy w instancji odwoławczej. Nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej konkretnej charakterystyki spornego nawozu. Organ ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A’600 KG zakupiony przez skarżącego jest nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie". W rezultacie organ nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do zupełnego materiału dowodowego, dlaczego nawóz wymieniony przez skarżącego we wniosku o udzielenie pomocy finansowej, oznaczony symbolem NPK, nie jest tym, który został ujęty w ogłoszeniu MRiRW dokonanym w wykonaniu § 13 zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia. W związku z zaniechaniem przez organ przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Sąd skorzystał z uprawnienia, jakie daje art. 106 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. I tak, w kontekście powszechnie dostępnych informacji wymaga odnotowania po pierwsze, że mineralne nawozy wieloskładnikowe mają minimum dwa składniki, ale mogą też mieć większą liczbę składników, co jest zaznaczone na opakowaniach symbolami: PK, NK, NPK, NP. Po drugie zaś, nawóz PROSAN, który wymienił skarżący we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, a który organ wykluczył z wnioskowanej pomocy przewidzianej dla nawozów mineralnych, jest opisywany jako oparty na produktach organicznych. Natomiast organ nie analizował, ewentualnie na czym miałyby polegać różnice między niektórymi nawozami pochodzenia organicznego, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., a nawozami opartymi na produktach organicznych, o czym można znaleźć informacje w odniesieniu do nawozów PROSAN. W ocenie Sądu, powyższe zaniechania organu jednoznacznie świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił kluczowych kwestii dotyczących charakterystyki poszczególnych nawozów, którym odmówił przymiotu nawozów mineralnych. W szczególności organ nie przedstawił analizy: - czym są nawozy mineralne, co je odróżnia od pozostałych kategorii nawozów; - jakie kryteria, parametry decydują o zaliczeniu konkretnego nawozu do nawozów mineralnych; - co jest podstawą tych kryteriów; - co konkretnie oznaczają poszczególne symbole przypisane spornym w sprawie nawozom i jakie przełożenie mają te symbole na definicję nawozu mineralnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., § 13zx ust. 1 rozporządzenia. Wyjaśnienie tych zagadnień wymagało od organu wyczerpującego zgromadzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego, czego dotychczas organ nie uczynił. W świetle powyższego rozstrzygnięcie przyjęte przez organ w kontrolowanej decyzji nosi istotne znamiona dowolności, arbitralności. Wyłącznie stwierdzenie organu, że sporny nawóz "jest nawozem organiczno-mineralnymi, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie" nie wyjaśnia zakresu nawozów mineralnych ani z perspektywy art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., ani § 13zx ust. 1 rozporządzenia, ani ogłoszenia dokonanego na podstawie § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia. Tymi podstawowymi zaniechaniami organ naruszył art. 10a ust. 1 i 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r., poz.1199) oraz art. 80 K.p.a. w sposób, który niewątpliwie może wpłynąć na wynik sprawy. W następstwie uzasadnienie decyzji organu nie spełnia standardów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne Sądu. Rzetelnie i wszechstronnie rozważy charakterystykę spornego nawozu, którą wyprowadzi z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego. Na tej podstawie organ w zgodzie z prawdą obiektywną rozstrzygnie, czy nawóz dotąd wykluczony z pomocy wnioskowanej przez skarżącego, należy zaliczyć do nawozów mineralnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. oraz § 13 zx ust. 1 rozporządzenia, czy też nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne. Do organu należy również rozważenie, na ile prawidłowe rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy będzie wymagało zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i uchylenia decyzji organu I instancji z 29 września 2023 . z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2024 r. Sąd postanowił - na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a., dopuścić i przeprowadzić dowód z karty charakterystyki producenta nawozu PROSAN NPK ( SO3) 7-12-14 (25). Dowodu z wiadomości mailowej z kierownikiem Sąd nie dopuścił, gdyż nie jest to dowód z dokumentu. W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (697 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935). Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).