I SA/Sz 500/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-26

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone, jeśli strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie całkowitym w poprzednich postanowieniach referendarskich?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy należy umorzyć, jeśli stało się ono zbędne z uwagi na fakt, że strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w prawomocnych postanowieniach referendarskich. W takiej sytuacji dalsze rozpoznawanie wniosku jest niecelowe.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W toku postępowania referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów sądowych, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżąca złożyła następnie wnioski o stwierdzenie nieważności postępowania i wyroku, a także wniosek o ustanowienie adwokata. Po odmowie uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności, skarżąca złożyła zażalenie i ponowiła wnioski o prawo pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez starszego referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. M. T. pismem z dnia 23 marca 2014 r. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 500/14, referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 500/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił przedmiotową skargę. Odpis wyroku został doręczony skarżącej w dniu 17 listopada 2015 r. Pismami z dnia 23 listopada 2015 r., z dnia 3 marca 2016 r., z dnia 29 marca 2016 r. i z dnia 24 kwietnia 2016 r., skarżąca złożyła skargę o stwierdzenie nieważności postępowania i wyroku wydanego m.in. w sprawie I SA/Sz 500/14 (wyrok z dnia 30 września 2015 r.). Dodatkowo w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. został zawarty wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w S. pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. powiadomiła tut. Sąd, że dla skarżącej M.T. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.D. (por. karta nr 209 akt sąd.). Następnie Sąd, w związku z zakwalifikowaniem wniosku skarżącej jako skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wydał w dniu 8 września 2016 r. postanowienie, w którym odrzucił tę skargę z uwagi na to, że została sporządzona osobiście przez skarżącą, nie zaś przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznał bowiem, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu w trybie zwykłym nie rozciąga się na postępowanie zainicjowane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarżąca, w piśmie z dnia 4 października 2016 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 września 2016 r., zwracając się jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji gdyby zostało uznane, że skarżąca w niniejszej sprawie nie jest zwolniona od kosztów sądowych. W dniu 31 października 2016 r. wpłynął do tutejszego Sądu urzędowy formularz PPF, w którym złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Do wniosku, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, zostały dołączone dokumenty źródłowe, obrazujące sytuację finansową skarżącej. Postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. Sąd uwzględnił powyższe zażalenie i uchylił postanowienie z dnia 8 września 2016 r. o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania i prawomocnego wyroku z dnia 30 września 2015 r. Sąd przekazał akta sprawy starszemu referendarzowi sądowemu w celu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 października 2016 r. i 31 października 2016 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej z dnia 23 listopada 2015 r., następnie ponawiany w pismach z dnia 3 marca 2016 r., z dnia 29 marca 2016 r. i z dnia 24 kwietnia 2016 r. nie zainicjował nadzwyczajnego trybu postępowania określonego w Dziale VIIa ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Uznano zatem, że postępowanie dotyczące ww. wniosku jest procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego pierwotnie złożoną skargą strony. Zgodnie zaś z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast stosownie do art. 241 p.p.s.a. zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W tym miejscu zauważyć również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 02 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, zgodnie z którą: "Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie". Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniami z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 500/14 (karta nr 23-25 akt sąd.) i z dnia 24 lutego 2016 r. (karta nr 182–184 akt sąd.) przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącej adwokata. Skarżąca nie wniosła na te postanowienia sprzeciwu, również prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Sąd. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawczyni obecnie nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponadto ma ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie starszego referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie stało się zbędne z uwagi na okoliczność, że skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zostało przyznane ww. prawomocnymi postanowieniami referendarskimi, a zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy zwartego w pismach z dnia 4 października 2016 r. i z dnia 31 października 2016 r., należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło