I SA/Sz 502/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E K. S. (zwana dalej: "zobowiązaną", "skarżącą") w dniu [...] r. złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (zwanego dalej: "organem egzekucyjnym") wniosek o doręczenie zawiadomienia i postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym z majątku zobowiązanej, na podstawie ww. tytułu wykonawczego wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na treść art. 64c § 6a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." oraz art. 68 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. poz. 1269, ze zm.). Następnie wskazał, że zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego o ww. numerze zostało wykonane [...] r. W związku z powyższym zobowiązanej przysługiwało prawo wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie zawiadomienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych do [...] r. Organ uznał, że biorąc pod uwagę regulacje prawne oraz datę złożenia wniosku, tj. [...] r. brak było możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: organem odwoławczy") po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W sentencji postanowienia oraz w treści uzasadnienia, organ odwoławczy wskazał, jako zobowiązaną [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...]. Dane ww. podmiotu zamieszczone zostały również w nagłówku przedmiotowego postanowienia. Natomiast doręczenie postanowienia nastąpiło za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej właściwej dla zobowiązanej, tj. K. S.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym prawo wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych przysługuje zobowiązanemu w okresie 6 miesięcy od zakończenia postępowania. Zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego o ww. numerze zostało wykonane w dniu [...] r., zobowiązana złożyła wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w dniu [...] r., a zatem po terminie określonym w przepisie art. 64 c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. Organ odwoławczy odniósł się również do podniesionych w zażaleniu poszczególnych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy z powodu złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych po terminie, postępowanie nie może być wszczęte, co oznacza, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: "k.p.a." organ egzekucyjny zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 64c § 8 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, 2) art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 3) art. 7 K.p.a. i 77 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, w szczególności ustalenia czy organ wydał zawiadomienie o kosztach; 4) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony. Nadto w treści skargi Strona podniosła, iż zaskarżone postanowienie doręczono niewłaściwej spółce tj. [...] sp. z o.o. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Nadto już po wniesieniu skargi, w dniu [...] r. organ odwoławczy wydał postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki, wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu zamiast podanego mylnie na stronie pierwszej postanowienia we wskazaniu adresata, w sentencji i w uzasadnieniu oznaczenia zobowiązanej: "[...]." winno być "[...]." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w wyżej oznaczonych granicach, w niniejszej sprawie Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie oznaczając w zaskarżonym postanowieniu stronę postępowania, a następnie dokonując sprostowania dostrzeżonego błędu, naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jak ustalił Sąd na podstawie akt sprawy, podmiotem który żądał wszczęcia postępowania, a w efekcie stroną w niniejszej sprawie była [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., adres: ul. [...], [...]. Tymczasem w zaskarżonym w postanowieniu organu odwoławczego, zarówno w oznaczeniu adresata postanowienia jak i uzasadnieniu, jako stronę postępowania wskazano [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., adres: ul. [...], [...]. Tymczasem Sądowi z urzędu, w związku z rozpoznawaniem skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie I SA/Sz [...] oraz w sprawie I SA/Sz [...] - zakończonych wyrokami z dnia [...] r. wiadome jest, iż pod wskazanym adresem, tj. ul. [...], [...], siedzibę posiadają oba te podmioty, tj. zarówno [...] sp. z o.o. jak i [...] sp. z o.o. Dodatkowo oba te podmioty zwróciły się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z wnioskami o doręczenie zawiadomienia oraz postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych i w związku z wydanymi postanowieniami złożyły zażalenia w te postanowienia, do których rozpoznania właściwy był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak już wskazano, dopiero po wniesieniu skargi, w dniu [...] r. organ odwoławczy wydał postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki, wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu zamiast podanego mylnie na stronie pierwszej postanowienia we wskazaniu adresata, w sentencji i w uzasadnieniu oznaczenia zobowiązanej: "[...] Sp. z o.o." winno być "[...] Sp. z o.o." Kluczowe zatem dla oceny sprawy znaczenie miała ocena czy wskazana omyłka nosiła znamiona omyłki "oczywistej". Przepisy nie definiują pojęcia "oczywistej omyłki" zasadne zatem zdaniem Sądu jest odwołanie się do rozumienia tego pojęcia w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt VII SA/Wa [...] z dnia [...] r. w materii prostowania oczywistych omyłek najistotniejszą kwestią jest to, aby te oczywiste błędy należały do kategorii błędów, które można zauważyć "na pierwszy rzut oka", bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań, czy ustaleń. Pomyłki muszą więc być widoczne, a ich oczywistość musi polegać na niewłaściwym użyciu, czy sformułowaniu wyrazu, wbrew zamierzeniu organu. Dodatkowo zauważyć należy, że omawiane błędy nie powinny należeć do merytorycznej strony aktu administracyjnego. W kolejnym zaś wyroku o sygn. akt II SA/Kr [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że oczywista omyłka pisarska polega na błędnym wpisaniu jakiegoś słowa lub słów bądź ich pominięciu, a także widocznym i niezgodnym z zamierzonym niewłaściwym użyciu wyrazu. Omyłka pisarska to taki wyraz, który omyłkowo znalazł się w treści decyzji administracyjnej lub omyłkowo nie znalazł się w treści, a znaleźć się powinien, a także mylne użycie wyrazu. Sąd wyjaśnił, że kwalifikacja charakteru omyłek pisarskich zawsze musi być dokonywana na podstawie konkretnej sprawy. Może bowiem okazać się, że taka sama omyłka pisarska w jednej sprawie może być traktowana jako oczywista omyka pisarska, a w innej już nie. Poza stwierdzeniem wystąpienia omyłki pisarskiej, organ prostujący taką omyłkę musi także wykazać, że omyłka ta miała charakter oczywisty. W orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, że błędy i omyłki podlegające sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą mieć charakteru błędów i omyłek istotnych (np. wyrok NSA sygn. akt I OSK [...] z dnia [...] r.). Wskazuje się też, że merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka (por. wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke [...] z dnia [...] r.) Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie także odnosiło się do sytuacji gdy w zaskarżonym akcie niewłaściwie oznaczono stronę, a następnie dokonano sprostowania tego błędu. Warto tu przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa [...] z dnia [...] r. gdzie wskazano, że w sytuacji gdy na etapie decyzji odwoławczej zmieniono jej adresata, omyłka taka wykracza poza pojęcie oczywistej omyłki, która może zostać sprostowana w powołanym trybie. Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] r. o sygn. akt V SA/Wa [...] jednoznacznie wskazano, że błąd popełniony przy wydaniu decyzji polegający na niewłaściwym określeniu, kto jest faktycznie stroną i zarazem adresatem decyzji, nie może być potraktowany jako oczywista pomyłka i nie podlega sprostowaniu. Analogicznie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] r. sygn. akt VI SA/Wa [...] uznano, że wymienienie jako adresata postanowień podmiotu niemającego w sprawie przymiotu strony, w żadnym wypadku nie może zostać zakwalifikowane jako omyłka w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., nadająca się do ich sprostowania. Sąd rozpoznający sprawę podziela powyższe poglądy. W szczególności zasługują one na uwzględnienie w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie oba podmioty tj. będący wnioskodawcą [...] Sp. z o.o. jak i wpisana jako adresat do zaskarżonego postanowienia [...] Sp. z o.o. posiadały siedziby pod tym samym adresem i oba zwracały się do organu z wnioskami o doręczenie zawiadomienia oraz postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych i w związku z wydanymi postanowieniami złożyły zażalenia na te postanowienia, do których rozpoznania właściwy był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. W takiej sytuacji należało uznać, że sprostowanie zaskarżonego postanowienia było niedopuszczalne, błędne zaś oznaczenie strony stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Wobec powyższych, procesowych powodów uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd uznał za przedwczesne szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali właściwą stronę postępowania i dokona jej prawidłowego oznaczenia zarówno w rozstrzygnięciu jak i treści uzasadnienia nowo wydanego orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia pełnomocnika Sąd [...] w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).