I SA/Sz 504/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca J. B., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożyła wniosek o zwolnienie od jej ponoszenia, który uzupełniła składając urzędowy formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem i jego rodziną: żona i trójką dzieci. Skarżąca nie posiada majątku, wraz z rodziną zamieszkują w mieszkaniu komunalnym o pow. 70 m kw. Wnioskodawczyni nie wykazała posiadania wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1286 zł brutto; dochody pozostałych członków rodziny to renta syna z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 719,02 zł i zasiłek dla bezrobotnych synowej w kwocie 628 zł. Z oświadczenia skarżącej wynika także, że uzyskiwane przez rodzinę dochody nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb, zwłaszcza na leczenie, rodzina korzysta z pomocy opieki społecznej; wnioskodawczyni podała, też że stosowne dokumenty znajdują się w aktach sprawy. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenia z dnia 17.10.2008 r.: - Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Z., z którego wynika, że wnuczka E. O. jest uczennicą klasy IV technikum ekonomicznego i nie pobiera stypendium - Policealnej Szkoły "C" w Z. zaświadczające , że wnuk skarżącej M. O. jest uczniem I klasy informatyki zaocznej. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie z dnia 19 sierpnia 2008 r. o leczeniu się skarżącej od roku z powodu cukrzycy, a także wyciąg z posiadanego przez skarżąca rachunku bankowego za okres od 20 lipca 2008 r. do 19 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że w okresie tym na konto wpłynęła jedynie emerytura w wysokości 1.082,46 zł. Do akt sądowych zostały załączone z akt administracyjnych następujące dokumenty: - wyciąg z rachunku bankowego syna skarżącej z czerwca 2008 r., z którego wynika saldo końcowe w kwocie ujemnej wynoszące 724,94 zł, oraz świadczenia rentowego w kwocie 622,31 zł, - wyciąg z rachunku bankowego skarżącej z czerwca 2008 r. z saldem końcowym w kwocie ujemnej wynoszącym 1.801,70 zł, - odpis decyzji organu emerytalnego z dnia 11 marca 2008 r. o waloryzacji świadczenia od 1 marca 2008 r. wynoszącego 1082,46 zł, - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w D. P. z dnia 14 lutego 2008 r. zaświadczające, że synowa skarżącej pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie netto 485,30 zł, - odpis decyzji organu rentowego z dnia 4 grudnia 2006 r., który orzekł o częściowej niezdolności do pracy syna skarżącej oraz przyznał rentę do dnia 30 listopada 2008 r. w kwocie 584 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie - p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie posiada wystarczających środków na uiszczenie kosztów sądowych. Jak wynika z akt sprawy dochód wnioskodawczyni to kwota ok. 1000 zł netto z tytułu emerytury. Dochód pozostałych członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe - syna i synowej, to łączna kwota ok. 1100 zł netto (renta z tytułu niezdolności do pracy i zasiłek dla bezrobotnych). Z dochodów tych utrzymuje się sześcioosobowa rodzina, co daje przeciętny dochód na każdego członka rodziny w wysokości ok. 350 zł. Należy stwierdzić, że dochód ten po uwzględnieniu koniecznych wydatków na utrzymanie nie wystarczy na zaoszczędzenie dodatkowych kwot na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.