I SA/Sz 505/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "M" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. na poczet zaległości w tym podatku za lipiec 2008 r. i odsetki za zwłokę p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 27 maja 2010 r. "M" Spółka z o.o. z siedzibą w S. – reprezentowana przez doradcę podatkowego P.R. - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. na poczet zaległości w tym podatku za lipiec 2008 r. i odsetki za zwłokę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego wobec uwzględnienia skargi w całości w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Do pisma organ dołączył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], w którym organ uwzględnił skargę w całości i uchylił swoje postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz zaliczył nadpłatę podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. w kwocie [...] na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. w kwocie [...]. Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień wniesienia skargi oraz złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie zarządzeniem z tej samej daty wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [..] zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 6 lipca 2010 r. Termin do wykonania zobowiązania upłynął w dniu 13 lipca 2010 r., który to dzień nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Pomimo upływu zakreślonego terminu braki formalne skargi nie zostały uzupełnione a także nie uiszczono wpisu od skargi. Pismem procesowym z dnia 7 lipca 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż w dniu 2 lipca 2010 r. otrzymał postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...], w którym organ uwzględnił w całości skargę oraz uchylił poprzednie postanowienie. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o umorzenie postępowania sądowego wszczętego na skutek wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do skargi wnoszonej przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu i takie osoby są umocowane do udzielania pełnomocnictw procesowych. Wykazanie umocowania tych właśnie osób (a nie tylko osób, którym udzieliły one pełnomocnictwa) warunkuje przyjęcie, iż skarga została złożona przez osobę uprawnioną do działania w imieniu skarżącej. Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich tych podmiotów mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które nie są osobami fizycznymi. Wskazanie organów właściwych do działania za konkretne przedmioty musi opierać się na przepisach regulujących ich strukturę organizacyjną i działalność. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z kolei stosownie do art. 29 w związku z art. 28 § 1 p.p.s.a., organ osoby prawnej powinien wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Aby zatem sąd mógł ocenić skuteczność umocowania osób składających pisma procesowe konieczne jest, aby osoba składająca pismo wykazała swoją legitymację procesową poprzez dostarczenie odpowiedniej dokumentacji. Z tych samych względów pełnomocnik powinien dostarczyć do sądu również dokumenty potwierdzające skuteczność takiego umocowania przez podmioty uprawnione do reprezentowania spółki (art. 29 p.p.s.a.). Do takich dokumentów należy m.in. wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Niedołączenie tego dokumentu stanowi brak formalny, którego usunięcie następuje w trybie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi (patrz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku usunięcia braków formalnych skargi, albowiem w wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 13 lipca 2010 r., nie przedłożyła żądanego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego ani pełnomocnictwa do akt tejże sprawy. Ponadto zasadą w postępowaniu sądowym jest, stosownie do art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., niepodejmowanie przez sąd żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której, pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie do chwili obecnej skarżąca nie wykonała nałożonych na nią zobowiązań, pomimo posiadania informacji o skutkach prawnych takiego postępowania i Sąd był zobligowany na podstawie ww. przepisów do odrzucenia skargi. Odnosząc się do kwestii uwzględnienia skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz wniosku organu oraz pełnomocnika Spółki o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość należy wskazać, iż w myśl postanowień przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania m.in. w przypadku, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie organu II instancji z dnia 22 kwietnia 2010 r. po wniesieniu skargi zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Stało się tak w następstwie zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. procedury przewidzianej w przepisie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Organ II instancji wydał postanowienie z dnia [...] nr [...] w trybie tzw. autokontroli, uchylające zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne. Spowodowało to wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotu zaskarżenia. W doktrynie podkreśla się, iż wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (vide T. Woś i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 495). Podkreślić jednak trzeba, iż umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1 - 3 p.p.s.a. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu (formalnymi, brakiem wpisu). Skarga dotknięta takimi brakami podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania. Niedopuszczalne jest zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. post. NSA z dnia 10 czerwca 1987 r. w sprawie sygn. akt SA/Gd 537/87, OSP 1990, z. 4, poz. 207 oraz T. Woś i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 291). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.