I SA/Sz 506/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącemu przywrócenia terminu Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r., I SA/Sz [...] odrzucił jak przedwczesną skargę E. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych. W dniu [...] r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że brak przywrócenia terminu powoduje dla niego ujemne skutki prawne. Następnie Skarżący wyjaśnił, że niezachowanie terminu do złożenia skargi spowodowane było jego trudną sytuacją rodzinną. W ostatnim czasie rowerzysta zabił jedyną córkę Skarżącego na ścieżce rowerowej. Po tej tragedii Skarżący stracił też żonę, która zmarła na udar. Skarżący przeszedł ostatnio dwie operacje oczu i operuje tylko jednym okiem. Dalej Skarżący wskazał, że o ile te argumenty przekonają Sąd to jest to tylko i wyłącznie decyzja Sądu. Gdy Sąd nie przywróci terminu, Skarżący pogodzi się z tym faktem, bo to jest wina Skarżącego. W dalszej części swojego pisma Skarżący wyraził aprobatę dla postanowienia wydanego przez Sąd, które w jego ocenie było merytoryczne, obiektywne i sprawiedliwe. Skarżący wyraził także swoje niezadowolenie ze zwłoki organu podatkowego w wydaniu zawiadomienia. Odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. do wykazania, że spełnił przesłanki wynikające z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325; dalej: "P.p.s.a.") Skarżący podtrzymując swój wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż urząd miasta mimo upływu prawie 4,5 roku nie wysłał do Skarżącego i jego żony powiadomienia – upomnienia o rzekomym braku zapłaty jednej raty za 2016 r. z tytułu podatku od nieruchomości. Upomnienie takie wysłał z wieloletnim opóźnieniem na nieznany Skarżącemu adres, tj. P. M.. Upomnienie dotarło do Skarżącego na przełomie 2019 – 2020 r. (dokładnej daty Skarżący nie pamiętał). Po otrzymaniu pisma, Skarżący zaczął sprawdzać tę sprawę, dzwoniąc do urzędu miasta oraz do byłego właściciela mieszkania z prośbą o wyjaśnienie. Skarżący nadmienił, że podatek od nieruchomości płaci się w czterech kwartalnych ratach, a przedawnienie takiego rocznego podatku mija po trzech latach. Skarżący dodał, że dowodów wpłat nie ma, bo trzyma je tylko trzy lata (inne 5 lat). Skarżący uważa, że nastąpiło przedawnienie, a urząd miejski wydał nakaz egzekucyjny, bez jego wiedzy i po przedawnieniu. Następnie Skarżący podał, że w rozmowie z urzędnikiem urzędu miasta ten zamiast wszystko sprawdzić, wyjaśnić dlaczego z tym czekano ponad 4 lata, "zaczął się wymądrzać, że przedawnienia nie ma". Skarżący wskazał, że na pytanie: dlaczego w latach 2016 - 2017 urząd miasta w imieniu prezydenta wydał w tym czasie i poświadczył, że Skarżący nie zalega z niczym, nie udzielił odpowiedzi. Skarżący wyjaśnił, że urząd miasta wydał zaświadczenie potrzebne notariuszowi przy sprzedaży mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wniosek Skarżącego nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stosownie zaś do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin; strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, w świetle przytoczonej regulacji prawnej, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika bowiem, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu. Sąd zwraca uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie można było w sposób precyzyjny określić, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący nie podał żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na ustalenie daty ustania przyczyny jego uchybienia. Na wezwanie Sądu w tym zakresie Skarżący również nie udzielił odpowiedzi. Niemniej jednak Sąd stoi na stanowisku, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pomimo braku możliwości dokładnego ustalenia chwili, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wymagał merytorycznego rozpoznania. Na podstawie akt sądowych można wnioskować, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi Strona dowiedziała się w dniu doręczenia jej postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, tj. [...] r., w związku z czym w dniu [...] r. złożyła ww. wniosek. Sąd zgadza się z wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych opinią, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 listopada 2013 r., II OZ 974/13; z dnia 13 czerwca 2008 r., I OZ 376/08, z dnia 5 października 2018 r., I OZ 898/18). Oceniając zatem merytorycznie złożony wniosek Sąd wskazuje, że samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin (Skarżący uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek, załączył do niego skargę), nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Rozważenia wymaga również spełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Stwierdzenie braku winy pozostaje w gestii sądu, który ocenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GZ 798/14). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.; zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2015 r., I OZ 225/15). W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Ogólne stwierdzenie, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi wynikało z trudnej sytuacji rodzinnej, spowodowanej śmiercią jedynej córki i żony oraz przejściem przez Skarżącego operacji oczu, bez szczegółowego wykazania kiedy te zdarzenia miały miejsce, nie można uznać za uprawdopodobnienie braku winy. Sąd nie neguje, że wskazane wydarzenia miały duże znaczenie dla Skarżącego i wpłynęły na jego życie rodzinne oraz osobiste, ale okolicznością istotną, która uwiarygodniłaby twierdzenia Skarżącego, że wydarzenia te uniemożliwiły mu złożenie w terminie skargi do sądu, było wykazanie daty, w jakiej miały one miejsce. Nadmienić należy, że Skarżący w miarę możliwości powinien także załączyć stosowną dokumentację (m.in. akty zgonu). Ponadto Sąd zauważa, że pismo stanowiące uzupełnienie wniosku, a nadesłane na wezwanie Sądu, w istocie porusza kwestie dotyczące zagadnień merytorycznych związanych z postępowaniem przed organem podatkowym i egzekucyjnym. Skarżący nie zawarł w nim żadnej argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem jego wniosku. Sąd podkreśla również, że Skarżący nie wskazał na jakiekolwiek nagłe wypadki losowe (powódź, czy pożar), które by udaremniły podjęcie działań, aby w terminie dokonać czynności procesowych. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www. orzeczenia.nsa.gov.pl