I SA/Sz 507/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2009 r. wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać J. L. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący J. L., wraz ze skargą na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego znajdujących się w aktach sprawy wynika, co następuje. J. L. jest osobą bezrobotną. Utrzymuje się jedynie z renty chorobowej w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Nie może podjąć pracy ze względu na problemy zdrowotne, związane z wysokim ciśnieniem tętniczym. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje z małżonką w spółdzielczym własnościowym lokalu o pow. [...] m kw., stanowiącym współwłasność małżonków. Z małżonką posiada rozdzielność majątkową małżeńską (akt notarialny z [...] r. w aktach administracyjnych) i jest w trakcie rozwodu. Ponadto skarżący posiada nabyty w drodze spadku (po rodzicach) udział w ½ nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m kw., gospodarczym wraz z działką gruntu. W nieruchomości tej zamierza zamieszkać po uzyskaniu rozwodu. Innego majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) skarżący nie wykazał. Skarżący wykazał, że z renty chorobowej ponosi jedynie wydatki związane z leczeniem (ok. [...] zł miesięcznie) oraz spłaca raty zaciągniętego kredytu konsumpcyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie (umowa pożyczki zaciągniętej w banku oraz harmonogram spłaty w aktach administracyjnych), a także koszty postępowania przed sądem cywilnym związane z rozwodem. Pozostałe wydatki stałe (czynsz za mieszkanie, opłaty za media) jak wynika z akt sprawy, opłaca małżonka skarżącego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oceniając złożony przez J. L. wniosek o przyznanie prawa pomocy a także analiza znajdujących się w aktach spawy dokumentów i oświadczeń skarżącego należy stwierdzić, że skarżący wykazał, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Skarżący utrzymuje się z renty chorobowej w kwocie ok. [...] zł, ponoszone wydatki na konieczne utrzymanie sprowadzają się jedynie do kosztów leczenia (strona mieszka do czasu uzyskania rozwodu z małżonką, która ponosi wszystkie opłaty) w wysokości ok. [...] zł oraz spłaty raty kredytu gotówkowego (zaciągniętego na bieżące utrzymanie) w kwocie [...] zł. Powyższe okoliczności świadczą, że skarżący faktycznie znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej oraz że obecnie nie jest w stanie pozyskać odpowiednich środków na prowadzenie sprawy sądowej. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.