I SA/Sz 51/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./ Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. o d d a l a skargę A. i D. O.złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w 1997 roku na formularzu (PIT-33), w którym wykazali należny podatek w kwocie [...] zł i kwotę podatku do zapłaty [...] zł. W dniu [...] A.i D.O. wnieśli "o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz Skarbu Państwa w kwocie [...] zł". Strona wskazała, że błędnie została dokonana kwalifikacja prawna tytułu pozyskania sumy [...] zł, jako dochód małoletnich dzieci pochodzący z umowy renty. Wobec ojca – M. B., który tę rentę przekazał, organ podatkowy w decyzji orzekł, że wymieniona kwota "to alimentacja na rzecz małoletnich dzieci" (wnuków). Zdaniem Małżonków O. zmienia się podstawa opodatkowania, a wpłacona kwota [...] zł stanowi świadczenie nienależne i jako takie podlega zwrotowi. Strona na formularzu (PIT-33), nazwanym "korekta" dokonała ponownego rozliczenia wykazując wystąpienie nadpłaty w wysokości [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...] w oparciu o przepisy art. 79 § 2 pkt 2, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a, i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późno zm.) odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych należnym za 1997 rok. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że prawo Strony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. wygasło z mocy ustawy z dniem [...] Powyższe oznacza tym samym, że złożenie wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty było nieuprawnione ze względu na upływ ustawowego terminu przewidzianego dla tej czynności. Okoliczność ta stanowiła podstawę do odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego. D. O. pismem z dnia [...] odwołała się od tej decyzji wskazując, że decyzja narusza art. 70 § 6 ust. 2 Ordynacji podatkowej a organ podatkowy pierwszej instancji zastosował "w sposób mechaniczny" treść art. 79 § 2 pkt 2 tej ustawy. Wskazała, że dopiero z chwilą wydania ostatecznej decyzji przez Izbę Skarbową w dniu [...] w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych A. i M. B. znany jest charakter prawny umowy z dnia [...] . (nazwanej umową renty). Zdaniem D. O. w sprawie winno nastąpić zawieszenie biegu terminów z uwagi na potrzebę rozważenia kwestii wstępnej charakteru prawnego świadczenia określanego jako "umowa renty". Wskazując na wyrok NSA z dnia 14.02.2001 r. o sygnaturze III S.A. 3226/99. Strona uznała, że dopiero po ostatecznym orzeczeniu organu odwoławczego - w sprawie ojca można mówić o rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego (w przedmiotowej sprawie o stwierdzenie nadpłaty). Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 79 § 2 pkt 2, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa, decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podtrzymując zasadność rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji stwierdził, iż istota sporu sprowadziła się do ustalenia kiedy podatniczce przysługiwało prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 w sytuacji złożenia w dniu [...] zeznania o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1997 r. a w dniu [...] wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W ocenie organu odwoławczego prawo podatników do złożenia takiego wniosku wygasło. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej, Pani D. O. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia[...] . wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że nie mogła bez szkody dla siebie wystąpić odpowiednio wcześniej z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z dwóch powodów nie miała powodów sądzić, że otrzymane świadczenie pieniężne nie jest świadczeniem z tytułu renty, gdyby zaś okazało się, że świadczenie to jest rentą, to po uzyskaniu tej treści w wyroku NSA, musiałaby ponownie dokonać rozliczenia ze Skarbem Państwa, co nie byłoby dla niej korzystnym rozwiązaniem, gdyż zmuszona byłaby do wyasygnowania z bieżących środków konkretnej sumy pieniężnej z poważnym uszczerbkiem dla swoich finansów. Zdaniem skarżącej, skoro organ podatkowy pierwszej instancji bezspornie przyznaje, że wskazana kwota [...] zł stanowi nadpłatę to w sprawie winien mieć zastosowanie zapis art. 75 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i kwota ta powinna być traktowana jako nadpłata za 1998 r. a zatem zgodnie z art. 75 § 1 wskazanej ustawy winna z urzędu być zarachowana na poczet należności podatkowych zaległych i bieżących za 1997 r. a w 1999 r. za 1998 i tak dalej, aż do chwili obecnej, aż do całkowitego rozliczenia powstających z takiego przesunięcia nadwyżek. Zatem kwota [....] zł winna zostać rozliczona w okresie nie objętym przedawnieniem. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że prawo strony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. wygasło z dniem 30 kwietnia 2003 r., zgodnie z 79 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu przy rozpoznawaniu wniosku z dnia [...] o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy pierwszej instancji nie mógł i nie może stosować normy prawnej zamieszczonej wart. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Instytucję utraty prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty na skutek swego rodzaju przedawnienia określa art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że jeżeli podatnik wykazał w zeznaniu rocznym zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek - prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania. Z bezspornego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że zeznanie złożone zostało[...] . Pięcioletni okres dla tego prawa upłynął więc z dniem [...] Wniosek zaś o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok złożony został w dniu [...] W związku z uchybieniem terminowi do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, który jest terminem prawa materialnego - podatnicy utracili prawo do złożenia takiego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. W ocenie organu, nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi jedną z form wygasania zobowiązaniowych stosunków prawnych. W przepisie tym przyjęta jest zasada, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się (wygasa) z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływa termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być między innymi zawieszony. Z treści art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacji podatkowej wynika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. wynika z zeznania o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych za 1997 r. złożonego w dniu [...] r., organ podatkowy nie wydawał w sprawie tego podatku decyzji określającej inną wysokość podatku, podatnicy nie wnosili skargi do sądu administracyjnego. Skarga wnoszona była przez innego podatnika w sprawie należnego od tego podmiotu podatku dochodowego od osób fizycznych. W świetle powyższego do wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia[...] . organ podatkowy nie mógł i nie może zastosować normy prawnej z art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Podatnicy w zeznaniu rocznym za 1997 r. wykazali do zapłaty podatek w kwocie[...] , natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą zeznania rocznego za 1997 r., D. O., złożyła po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego, co oznacza, że nadpłata ta nie powstała, bowiem wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony po wygaśnięciu prawa do złożenia wniosku o jej stwierdzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Istota sporu pomiędzy organem podatkowym a skarżącą sprowadza się do ustalenia czy podatnik [...] ma prawo wnioskować o stwierdzenie nadpłaty i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Z bezspornego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że zeznanie roczne dla podatku dochodowego od osób fizycznych, od wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1997, A.i D. O. złożyli [...] W zeznaniu tym wykazali należny podatek w kwocie [...] zł i kwotę podatku do zapłaty [...] zł i ją uiścili. W zeznaniu podatnicy wykazali jako podlegającą opodatkowaniu kwotę [...] zł jako dochód małoletnich dzieci z tytułu renty otrzymanej od M. B. Organ nie orzekał o zobowiązaniu podatkowym w podatku dochodowym A. i D. O. za 1997 r., a zatem podatek wynikający z zeznania podatkowego jest podatkiem należnym. Bezsporne jest również, że organy podatkowe prowadziły postępowanie podatkowe (po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 14.02.2001r. sygn. akt III S.A. 3226/99), zakończone wydaniem ostatecznej decyzji przez Izbę Skarbową w dniu [...] w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. A. i M. B., gdzie zakwestionowano tytuł prawny wykazanego -jako renty- odliczenia od podstawy opodatkowania, przyjmując w tym zakresie obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 75 § 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) jeżeli podatnicy, których zobowiązanie powstaje w sposób przewidziany w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 tej ustawy tj. z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania –a z takim przypadkiem mamy do czynienia w podatku dochodowym od osób fizycznych- wykazali w zeznaniu rocznym dla podatku dochodowego zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek mogą złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku, gdy podatnik wykazał w złożonym zeznaniu dla podatku dochodowego zobowiązanie podatkowe nienależnie lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek, wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania. Zasadnie zatem wobec niespornego stanu faktycznego sprawy – tj. złożenia zeznania rocznego dla podatku dochodowego za 1997 r. w dniu 30 kwietnia 1998 r. i wpłaty podatku w kwocie [...] zł - organy przyjęły, że pięcioletni okres dla prawa do złożenia żądania upłynął z dniem [...] Wniosek bowiem o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok złożony został w dniu [...] a więc po upływie 5 letniego terminu. Uchybienie terminowi do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, powoduje zgodnie z powołanym art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, że podatnicy utracili prawo do złożenia takiego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Zasadnie również organ uznał, że nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 70 § 6 ust. 2 Ordynacja podatkowa a organ podatkowy pierwszej instancji nie zastosował "w sposób mechaniczny" przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi jedną z form wygasania zobowiązaniowych stosunków prawnych. Zasadą jest, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się (wygasa) z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływa termin płatności podatku. Okres przedawnienia nie zawsze biegnie w sposób niezakłócony. Niektóre bowiem czynności organu czy samego podatnika przerywają czy powodują zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Z treści art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy bezspornie wynika –czego nie kwestionuje skarżąca- że należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. D. i A. O. wynika z zeznania o wysokości wspólnych dochodów małżonków. Organ podatkowy nie wydawał w sprawie tego podatku decyzji określającej inną jego wysokość, podatnicy w konsekwencji nie wnosili skargi do sądu administracyjnego. W sprawie zatem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. D. i A. O., nie były podejmowane zarówno przez organ podatkowy a w konsekwencji przez podatników czynności, które zgodnie z powoływanym przez skarżącą art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa powodowałyby zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarga a w konsekwencji orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] . wnoszona była przez innego podatnika, w sprawie należnego od tego podatnika zobowiązania w podatku dochodowym. W świetle powyższego do wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia[...] . organ podatkowy nie mógł i nie może zastosować normy prawnej z art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.