I SA/Sz 51/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-04-17

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu ustalająca wysokość miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, podjęta w październiku 2017 r., jest ważna, jeśli nie poprzedzała jej zmiana uchwały budżetowej Powiatu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Zarządu Powiatu ustalająca wysokość miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, podjęta w październiku 2017 r., jest ważna, nawet jeśli nie poprzedzała jej zmiana uchwały budżetowej. Zmiana brzmienia art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty od 1 stycznia 2017 r. wprowadziła pojęcie "podstawowej kwoty dotacji" zamiast odwoływania się bezpośrednio do wydatków budżetowych. Ustawa przewiduje możliwość aktualizacji tej kwoty dwukrotnie w ciągu roku budżetowego, uwzględniając plan dochodów i wydatków budżetu, ale nie wymaga uprzedniej zmiany uchwały budżetowej.
Stan faktyczny
Skarżący, jako organy prowadzące niepubliczne szkoły, zaskarżyli uchwałę Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 31 października 2017 r. ustalającą nowe, niższe stawki dotacji dla szkół dla dorosłych na rok 2017. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i ustawy o finansach publicznych, twierdząc, że zmiana stawek dotacji wymagała uprzedniej zmiany uchwały budżetowej Powiatu. Skarżący powoływali się na wcześniejsze uchwały ustalające wyższe stawki oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że nowe przepisy ustawy o systemie oświaty pozwalają na aktualizację stawek dotacji bez konieczności zmiany uchwały budżetowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. K., S.B., W.W., W. B. organu prowadzącego P. w S. i P. w S. na uchwałę Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 31 października 2017 r. nr 593/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017 oddala skargę. D. K., S.B., W.W., W. B. - organ prowadzący P. w S. oraz P. w S. w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r. wnieśli, za pośrednictwem Zarządu Powiatu Szczecineckiego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Zarządu Powiatu Szczecineckiego nr 593/2017 z dnia 31 października 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017 . Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały, względnie o jej uchylenie. W skardze zarzucili naruszenie art. 78 c ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 78 c ust. 5 pkt 1 lit. a w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm. - zwanej dalej: "u.s.o.") oraz § 3 ust. 3 uchwały Nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat Szczecinecki dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z 2016 r., poz. 4986 ze zm.) w zw. z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm. - zwanej dalej: "u.f.p.") - poprzez zmianę zaskarżoną uchwałą wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, które pierwotnie zostały ustalone uchwałą Zarządu Powiatu Szczecineckiego nr 423/2017 z dnia 26 stycznia 2017 r. a następnie zmienione uchwałą Zarządu Powiatu Szczecineckiego nr 457/2017 z dnia 30 marca 2017 r., bez dokonania stosownych zmian w budżecie Powiatu Szczecineckiego, co zgodnie z powołanymi przepisami jest koniecznym warunkiem dokonania zmiany stawki dotacji. Strona skarżąca wykazała, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, gdyż jako organ prowadzący P. oraz P. w S. jest beneficjentem dotacji ustalonych zaskarżoną uchwałą. W uzasadnieniu skargi wskazała, że uchwałą nr 423/2017 z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, Zarząd Powiatu Szczecineckiego ustalił następujące stawki dotacji każdego słuchacza: - 93,19 zł - na słuchacza liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w formie zaocznej, - 129,11 zł - na słuchacza szkoły policealnej dla dorosłych w formie zaocznej kształcącej w zawodach medycznych. Uchwałą nr 457/2017 z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, Zarząd Powiatu Szczecineckiego w § 1 ustalił następujące stawki dotacji na każdego słuchacza: - 93,44 zł - na słuchacza liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w formie zaocznej, - 102,02 zł - na słuchacza szkoły policealnej dla dorosłych w formie zaocznej kształcącej w zawodach medycznych. W § 2 tej uchwały stwierdzono, że traci moc uchwała nr 423/2017 z dnia 26 stycznia 2017 r. Zmieniając stawki organ powołał się na art. 90 ust. 3 w zw. z art. 78c ust. 3 pkt 1 u.s.o. oraz na ww. uchwałę nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. Skarżący zaskarżyli tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 679/17 skargę oddalił. Skarżący oczekuje na uzasadnienie, planuje wnieść skargę kasacyjną. Uchwałą nr 593/2017 z dnia 31 października 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, Zarząd Powiatu Szczecineckiego ustalił następujące stawki dotacji na każdego słuchacza: - 85,08 zł - na słuchacza liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w formie zaocznej, - 116,05 zł (strona skarżąca mylnie wskazała na kwotę 102,02 zł) - na słuchacza szkoły policealnej dla dorosłych w formie zaocznej kształcącej w zawodach medycznych. W § 2 tej uchwały stwierdzono, że traci moc uchwała nr 457/2017 z dnia 30 marca 2017 r. Zmieniając stawki organ powołał się na art. 90 ust. 3 w zw. z art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. oraz na ww. uchwałę nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. Powołując się na brzmienie art. 90 ust. 3 u.s.o., strona skarżąca wskazała, że niemalże tożsama regulacja znajduje się w § 3 ust. 3 uchwały nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. W ocenie Skarżących, Zarząd Powiatu Szczecineckiego nie był uprawniony do zmiany stawek dotacji bez dokonania stosownej zmiany w uchwale budżetowej. Stanowisko takie, zdaniem Skarżących, znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 listopada 2015 r., który rozpoznawał taki sam problem w sporze pomiędzy tymi samymi stronami. W wyroku tym Sąd wyjaśnił, że istnieje ścisły związek pomiędzy przepisami ustawy o systemie oświaty, w tym art. 90 ust. 3, a przepisami tej ustawy, z których wynika powinność jednostki samorządu terytorialnego do dokonywania zmian stawek dotacji w oparciu o wcześniejsze zmiany wprowadzone w budżecie. Po przytoczeniu treści artykułów: 211 ust. 1-3, 212 ust. 2, 231 ust. 3, 240 ust. 2, 247, 251 ust. 1 i 3, 252 ust. 1 i 2, 254 i 257 pkt 1- 4 u.f.p., strona skarżąca wskazała, że z analizy wymienionych przepisów we wzajemnym powiązaniu wysnuć należy wniosek, iż istotną cechą dotacji, w tym dotacji o której mowa w art. 90 u.s.o., a w konsekwencji stosunku dotacyjnego, jest jego ustawowe ograniczenie czasowe, do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności" budżetu. Zaznaczyła też, że poprzez zastosowanie sformułowania "dotacje udzielone z budżetu j.s.t. w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego" podkreślono funkcjonującą w systemie finansów publicznych zasadę roczności. Ta "roczność", wynikająca z konstrukcji samego budżetu j.s.t., co do zasady dotyczyć musi w konsekwencji wszystkich podmiotów biorących udział w "procesie dotacyjnym", jak też podejmowanych przez nich działań: organu uchwalającego budżet (który go planuje co do zasady pro futuro i na którym ciąży ustawowy obowiązek uchwalenia budżetu w odpowiednim terminie i z odpowiednim wyprzedzeniem), organu ustalającego tryb udzielania i rozliczania dotacji, organu ustalającego wysokość stawek dotacji, organu udzielającego dotacji, jak też podmiotu ją otrzymującego i w konsekwencji rozliczającego. Skoro bowiem budżet jest rocznym planem, obejmującym dany rok budżetowy, to cała procedura "okołodotacyjna" także w sposób bezpośredni musi dotyczyć roku; konkretna dotacja udzielana jest także na dany rok budżetowy, na realizację zadań zaplanowanych w danym roku (budżetowym) i tym przedziałem czasowym jest ona ograniczona. Strona skarżąca podkreśliła, że ustalone w budżecie wydatki bieżące są wydatkami planowanymi i to one (a nie np. późniejsze wydatki rzeczywiście poniesione) są podstawą ustalenia/obliczenia dotacji, co wynika wprost z treści normy z art. 90 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.s.o. Przyjęcie takiego założenia implikuje więc stwierdzenie, że jedynie zmiana w budżecie w zakresie wydatków bieżących skutkować może zmianą wysokości dotacji. Skarżący wskazali, że tożsame stanowisko zawarto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 314/15, potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r., II GSK 2669/15. Dalej Skarżący podnieśli, że jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, podstawą jej wydania był m.in. art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. Przepis ten został dodany ustawą z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1010) i zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2017 r. Stanowi on, że aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, dokonuje się: 1) w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy; 2) w październiku roku budżetowego. Istnienie tej regulacji, zdaniem Skarżących, nie oznacza jednak, że zachowanie przewidzianych w niej terminów jest jedynym warunkiem wprowadzenia zmiany stawek dotacji. Jest to tylko jeden z warunków, wśród których w dalszym ciągu aktualny pozostaje opisany wcześniej warunek dokonania wcześniejszym zmian w budżecie jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku zaskarżonej uchwały warunek ten nie został spełniony. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu Szczecineckiego wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty w niej zawarte za bezzasadne. Organ powołując się na art. 90 ust. 3 u.s.o., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., a także art. 90 ust. 4 u.s.o., wskazał, że na tej podstawie Rada Powiatu w Szczecinku podjęła uchwałę nr XXVIII/214/2016 z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat Szczecinecki dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania. Organ wskazał na stawki dotacji ustalone w uchwale z dnia 26 stycznia 2017 r. nr 423/2017, na uchwałę z dnia 30 marca 2017 r. nr 457/2017 a następnie na aktualizacje w zaskarżonej uchwale z dnia 31 października 2017 r. nr 593/2017 w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017. Zgodnie z uchwałą nr 593/2017, z mocą obowiązującą od dnia 1 listopada 2017 r., Zarząd ustalił następujące stawki na każdego słuchacza szkół o uprawnieniach szkół publicznych, o których mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o.: 1) 85,08 zł na słuchacza liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w formie zaocznej (wydatki szkół tego samego typu i rodzaju prowadzone przez Powiat Szczecinecki, tj. I L. w S., II L. w S. ze statystyczną liczbą uczniów - 55); 2) 116,05 zł na słuchacza szkoły policealnej dla dorosłych w formie zaocznej kształcącej w . zawodach niemedycznych (wydatki szkoły tego samego typu i rodzaju prowadzonej przez Powiat Szczecinecki, tj. S. w S. ze statystyczną liczbą uczniów - 23). Jednostkowa stawka dotacji dla szkół niepublicznych tego samego typu i rodzaju stanowi 50% podstawowej kwoty dotacji wynoszącej odpowiednio 2.041,97 zł (ww. pozycja nr 1) i 2.785,26 zł (ww. pozycja nr 2). O powyższym poinformowano organy prowadzące szkoły niepubliczne. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowany został art. 78c ust. 3 pkt 2 w związku z art. 89b ust 1 u.s.o. Aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1 u.s.o. dokonuje się w październiku roku budżetowego. Zgodnie z ust. 5 pkt 1 w aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 2, uwzględnia się plan dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 i art. 79a ust. 1 - według stanu na 30 września roku budżetowego. Jednocześnie organ dotujący zastosował art. 89c ust. 2 u.s.o., co skutkowało tym, że z uwagi na zmianę wysokości dotacji, suma kolejnych przekazywanych części dotacji, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej podstawowej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej podstawowej kwoty dotacji a sumą części dotacji przekazanych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej podstawowej kwoty dotacji. O tych ustaleniach poinformowano organy prowadzące szkoły niepubliczne. Organ odniósł się również do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 630/15 którym oddalono skargę oraz do powołanego przez Skarżących wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 314/15, wskazując m.in., że wyrok ten został wydany na podstawie uprzedniego brzmienia art. 90 ust. 3 u.s.o., który w sposób bezpośredni regulował, iż stawka dotacji dla szkół niepublicznych zależy od ustalonych w budżecie danego powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Aktualnie art. 90 ust. 3 u.s.o. stanowi, że stawka dotacji dla szkół niepublicznych zależy od podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju. Natomiast w art. 78b ust. 3 u.s.o. ustawodawca wskazał co należy rozumieć przez podstawową kwotę dotacji dla szkół danego typu i rodzaju. Organ zauważył ponadto, że ww. wyrok dotyczył sytuacji, w której uchwała zmieniła stawki dotacji dla szkół niepublicznych z mocą wsteczną, odmiennie niż czyni to zaskarżona uchwała nr 593/2017 z dnia 31 października 2017 r., która weszła w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Niesporne w sprawie jest to, że zaskarżona uchwała, którą dokonano aktualizacji kwoty dotacji oświatowej dotyczy dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.: "Szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych niewymienione w ust. 2a otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia danego typu i rodzaju szkół w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju, (...)". Zauważyć należy, że przed tą zmianą dokonaną z dniem 1 stycznia 2017 r. przytoczony fragment tego przepisu posiadał brzmienie: "Dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, (...)". Oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2017 r. ustawodawca dokonał istotnej zmiany art. 90 ust. 3 u.s.o., mając przy tym na względzie występujące w praktyce i orzecznictwie wątpliwości interpretacyjne, dotyczące m.in. kwestii związania gminy/powiatu "ustalonymi w ich budżetach wydatkami bieżącymi" ponoszonymi w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Podnoszone były bowiem poglądy, że wobec takiego (dotychczasowego) brzmienia omawianego przepisu ewentualne zmiany (zmniejszenia) stawek dotacji dla szkół niepublicznych wymagały uprzedniej odpowiedniej zmiany uchwały budżetowej. Taka właśnie kwestia – zmiana stawek dotacji - dokonana zaskarżoną uchwałą Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 31 października 2017 r. stanowi istotę sporu w sprawie. Zdaniem Skarżących, zmiana taka wymagała uprzedniej zmiany uchwały budżetowej Powiatu Szczecineckiego – czego nie dokonano. Zdaniem Sądu, dokonane przez ustawodawcę z dniem 1 stycznia 2017 r. liczne i istotne zmiany ustawy o systemie oświaty, w tym wskazana wyżej zmiana art. 90 ust. 3, nie potwierdzają takiego poglądu. Niewątpliwie bowiem nowe brzmienie tego przepisu nie odwołuje się już wprost do budżetu j.s.t. lecz do nowego pojęcia "podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju". Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 78bust. 3 u.s.o, w myśl którego: "Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o podstawowej kwocie dotacji dla szkół danego typu i rodzaju, należy przez to rozumieć kwotę wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przez jednostkę samorządu terytorialnego szkół danego typu i rodzaju, pomniejszonych o:" - wskazane w pkt. 1–8 opłaty, subwencje, wydatki i dotacje – "i podzielonych przez statystyczną liczbę uczniów w tych szkołach, (...).". Zgodnie natomiast z art. 78c ust. 3 -6 u.s.o.: "3. Aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, dokonuje się: 1) w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy; 2) w październiku roku budżetowego.". 4. W aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 1 uwzględnia się plan dochodów i wydatków: 1) budżetu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 i art. 79a ust. 1, 2) budżetu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 6-9 - według stanu na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc aktualizacji. 5. W aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 2 uwzględnia się: 1) plan dochodów i wydatków: a) budżetu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 i art. 79a ust. 1, [pkt b pominięto] - według stanu na dzień 30 września roku budżetowego; [pkt 2 pominięto]. 6. Zaktualizowana podstawowa kwota dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji. Stosownie natomiast do art. 89b u.s.o., do dotacji, o których mowa w art. 90, stosuje się przepisy art. 78a-78c. Ustawa określiła więc, że zmian (aktualizacji) podstawowej kwoty dotacji dokonywać można dwukrotnie w ciągu roku budżetowego "z uwzględnieniem planu dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego". Ustawa nie wskazała natomiast organu j.s.t. uprawnionego do dokonywania aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ani trybu jej dokonywania. W szczególności ustawodawca – mimo podnoszonych w doktrynie i orzecznictwie takich poglądów – nie ustalił, że aktualizacja taka musi być poprzedzona zmianą uchwały budżetowej j.s.t. – jak uważa strona skarżąca. Przyjęcie takiego poglądu, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dokonana bez uprzedniej zmiany uchwały budżetowej jest prawnie nieskuteczna oznaczałoby więc akceptację stanowiska, że nawet podwyższenie podstawowej kwoty dotacji byłoby prawnie nieskuteczne, bez uprzedniej zmiany uchwały budżetowej. Uznać można, że strona skarżąca konsekwentnie taki pogląd prezentuje, skoro zaskarżyła przedmiotową uchwałę z dnia 31 października 2017 r. w całości, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności albo uchylenie – pomimo tego, że w § 1 pkt 1 tej uchwały podwyższono jednostkową stawkę dotacji na słuchacza szkoły policealnej dla dorosłych w formie zaocznej kształcącej w zawodach niemedycznych (z 102,02 na 116,05 zł). Nie podzielając zatem takiego poglądu Sąd uznał, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji może być dokonywana w ciągu roku budżetowego najwyżej dwukrotnie, we wskazanych terminach. Z jednej strony oznacza to, że organy prowadzące szkołę muszą w swej działalności uwzględniać taką możliwość zmiany podstawowej kwoty dotacji (skutkującej zmianą – a więc także zmniejszeniem – jednostkowych stawek dotacji na uczniów, co przekłada się na zmianę ogólnej kwoty dotacji dla szkoły). Z drugiej jednak strony stanowi to dla szkół niepublicznych gwarancję niezmienności stawek dotacji w ustalonych w ustawie okresach, co ma istotne znaczenie dla stabilności sytuacji finansowej szkoły. Taka regulacja stanowi więc kompromis pomiędzy rozbieżnymi interesami finansowymi jednostek samorządu terytorialnego i szkół niepublicznych. Sąd uznał zatem, że nakazane w ustawie "uwzględnianie planu dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego" przy dokonywaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji nie musi być poprzedzone zmianą uchwały budżetowej j.s.t., jeśli taka aktualizacja uwzględnia ww. ustawową przesłankę i nie wystąpiła merytoryczna (rzeczowa) konieczność dokonania zmiany uchwały budżetowej. Również wskazanie w art. 78c ust. 5 u.s.o., iż w aktualizacji uwzględnia się plan dochodów i wydatków budżetu j.s.t. "według stanu na dzień 30 września roku budżetowego" - zdaniem Sądu – nie oznacza nakazu każdorazowej zmiany uchwały budżetowej przed dokonaniem aktualizacji. Strona skarżąca nie wskazywała na merytoryczną potrzebę zmiany uchwały budżetowej – poza ogólnikowym wskazaniem na naruszenie przepisu art. 126 u.f.p., zgodnie z którym: "Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.". Sąd nie stwierdził jednak naruszenia tego przepisu zaskarżoną uchwałą. Sąd nie stwierdził też naruszenia innych, wskazanych w skardze przepisów tej ustawy, z których wynika – jak podkreśla strona skarżąca - że "istotną cechą dotacji, w tym dotacji o której mowa w art. 90 u.s.o., a w konsekwencji stosunku dotacyjnego, jest jego ustawowe ograniczenie czasowe, do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności" budżetu. Zdaniem Sądu, organ w sposób uzasadniony wskazał na zmiany podstawowej kwoty dotacji, skutkującej dokonaniem w zaskarżonej uchwale zmian jednostkowych stawek dotacji dla uczniów szkół strony skarżącej po pierwsze w terminie ustawowym a po drugie na zmiany planu rzeczowo-finansowych dla ww. dwóch szkół prowadzonych przez Powiat. Konsekwencją tych zmian było określenie nowych jednostkowych stawek dotacji dla szkół strony skarżącej, dokonane zaskarżoną uchwałą Zarządu Powiatu Szczecineckiego. Wskazać też należy w tym miejscu, że przyczyn i sposobu wyliczenia zaktualizowanej podstawowej kwoty dotacji (skutkującej zmianą jednostkowych stawek dotacji na ucznia) strona skarżąca nie kwestionowała - z wyjątkiem braku uprzedniej zmiany uchwały budżetowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 ust. 3 ww. uchwały Nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym (...) - poprzez zmianę zaskarżoną uchwałą z dnia 31 października 2017 r. wysokości miesięcznych jednostkowych stawek dotacji dla niepublicznych szkół dla dorosłych na rok 2017, zauważyć należy, że wymieniony przepis uchwały brzmi: "Szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2 otrzymują dotację na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu w wysokości 50% podstawowej kwoty dotacji ustalonych w budżecie Powiatu Szczecineckiego.". W pierwszej kolejności zatem mając na uwadze ustawę o systemie oświaty wskazać należy, że wynika z niej niewątpliwie uprawnienie dla szkoły – takiej jak w sprawie - do otrzymania dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o. Bezspornie ustawa określa jedynie przesłanki (podstawy) ustalenia wysokości dotacji. W obowiązującym stanie prawnym dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o., dla konkretnej szkoły (placówki) jest uzależniona od ilości uczniów uczestniczących co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% kwoty podstawowej dotacji dla tego typu i rodzaju szkół z budżetu jednostki samorządowej. Bezspornie wymagana jest zatem konkretyzacja, w ramach uchwały jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 90 ust. 4 u.s.o.. Zgodnie z tym przepisem, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W niniejszej sprawie jest to uchwała Nr XXVIII/214/2016 Rady Powiatu w Szczecinku z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania. W oparciu o powyższe rozwiązania, w tym postanowienia ww. uchwały (§ 6.1) podjętej na podstawie art. 90 ust.4 u.s.o., organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego czyli jak w niniejszej sprawie Zarząd Powiatu podejmuje czynności mające na celu ustalenie wysokości dotacji. Stosownie do art. 90 ust. 3c u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3ad, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia. Dla ustalenia dotacji, jej ustalenia i wypłaty, nie wystarczy więc samo określenie wysokości planowanej dotacji dla danej szkoły niepublicznej lub placówki oświatowej w uchwale budżetowej rady powiatu (w której zaplanowano kwotę dotacji dla szkół), dla której ustawodawca wymaga aby organ jednostki samorządu terytorialnego dokonał ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3ad: 1) podstawowej kwotę dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5, oraz jej aktualizacje dokonywane na podstawie art. 78c ust. 3; 2) statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz jej aktualizacji dokonywanych na podstawie art. 78c ust. 2 u.s.o. (art. 89d ust. 1 u.s.o.). Wskazać należy zatem, że samo określenie wysokości planowanej dotacji dla określonej szkoły w uchwale budżetowej rady powiatu nie rodzi określonego uprawnienia dla organu prowadzącego daną szkołę. Uchwała budżetowa powiatu jako plan dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego nie kreuje bezpośrednio żadnych uprawnień osób trzecich, czy też zobowiązań wobec osób trzecich. Zatem skuteczność otrzymania dotacji wymaga nie tylko uchwały Rady Powiatu ale także stosownej uchwały Zarządu Powiatu. Wbrew zarzutom skargi uchwała Zarządu Powiatu z dnia 31 października 2017 r. ma swoje oparcie w § 6. 1. uchwały Rady Powiatu z dnia 2 grudnia 2016 r. zgodnie z którym "Wysokość miesięcznych jednostkowych stawek dotacji ustala Zarząd" i nie jest sprzeczna z § 3 .3 tej uchwały w związku z art. 90 ust. 3 u.s.o. i art. 78 c ust. 3 pkt 2 u.s.o. Bezspornie zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu (art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym Dz.U. z 2017 r., poz. 1868) uchwały Rady Powiatu z dnia 2 grudnia 2016 r. Zauważyć ponadto należy – odnosząc się do wskazywanych w skardze wyroków sądów administracyjnych - że wobec dokonania z dniem 1 stycznia 2017 r. istotnych zmian w przepisach ustawy o systemie oświaty - w sprawach dotyczących stanów faktycznych zaistniałych po tej dacie - orzecznictwo wydane na podstawie nieobowiązujących już przepisów może nie być w pełni aktualne, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Stąd nie sposób uznać argumentacji strony skarżącej o niezmienności stawki dotacji mając na uwadze wprowadzone przepisy w ustawie o systemie oświaty o aktualizacji podstawowej kwoty dotacji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016 r. poz., 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło