I SA/Sz 511/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2016 r. wniosku H K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego. H K ([...] lat), w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożyła w Sądzie wniosek o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie radcy prawnego. Zawnioskowała jednocześnie o wyznaczenie radcy prawnego M S pełnomocnikiem w sprawie, wskazując, że prowadziła ona sprawy Skarżącej przed tut. Sądem jako pracownik pełnomocnika z urzędu w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 449/12, I SA/Sz 1041/14, I SA/Sz 712/15, związanych z niniejszą sprawą. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca określiła, że jej sytuacja finansowa jest trudna; podała, że jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, z której po opłaceniu stałych wydatków na utrzymanie pozostaje kwota [...] zł na dwie osoby. Nie ma wykształcenia prawniczego, jest osobą niepełnosprawną. Gospodarstwo domowe prowadzi z mężem [...] ([...] lat). Małżonkowie posiadają dom o pow. [...] m kw. Innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości zgromadzonych zasobów pieniężnych Skarżąca nie wykazała. Miesięczne dochody Skarżącej i jej męża z tytułu otrzymywanej emerytury wynoszą odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Skarżąca przedstawiła szczegółowo wysokość ponoszonych wydatków z podziałem na konkretne wydatki (m.in. energia elektryczna, gaz, ścieki, telefon, podatek od nieruchomości, zaległe składki do ZUS, spłata kredytu, leki i rehabilitacja), stanowiące łącznie kwotę [...] zł. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się zeznania podatkowe Skarżącej i jej męża za lata 2011-2014, w których małżonkowie deklarowali jedynie emerytury. Z urzędu wiadome jest, że sytuacja Skarżącej była oceniana przez Sąd w związku z ubieganiem się o prawo pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 449/12; Skarżącej przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W ocenie referendarza sądowego sytuacja osobista (zdrowotna, wiek), materialna i rodzinna Skarżącej przemawia za uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie, z tego ponosi jedynie uzasadnione wydatki, które konsumują deklarowane niewielkie dochody rodziny, w tym spłaca ratalnie zadłużenie wobec ZUS i innych instytucji. Nie wykazała żadnych dodatkowych dochodów ani oszczędności pieniężnych, posiada jedynie w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej dom o pow. [...] m kw., w którym mieszka z mężem. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżąca wykazała, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja finansowa Skarżącej jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano Skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie Skarżącej, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się jeszcze do wniosku Skarżącej o wyznaczenie radcy prawnego M S pełnomocnikiem w sprawie, należy wyjaśnić, że czynność ta należy do właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w Szczecinie. Stosownie bowiem do art. 244 § 3 p.p.s.a., w takiej sytuacji właściwa okręgowa izba radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez Skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zwracając się o wyznaczenie adwokata, przekaże Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Szczecinie ww. wniosek Skarżącej.