I SA/Sz 512/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-10-30
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie posiada stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy innych, a jej sytuacja materialna jest trudna, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ wykazała, że jej trudna sytuacja osobista, rodzinna i finansowa uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług oraz odpowiedzialności solidarnej. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku, stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy innych, a jej sytuacja mieszkaniowa jest trudna. Wnioskodawczyni wykazała również trudności w egzekwowaniu alimentów na rzecz córki oraz brak pożytków z odziedziczonego gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc I 2006 r., orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od II 2005 r. do stycznia 2006 r. oraz za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od II 2005 r. do stycznia 2006 r. oraz za zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za miesiące od I 2005 r. do XII 2006 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego. postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
M. K. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej
w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję, złożyła wniosek
o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełniła składając urzędowy formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaznaczając, że ubiega się zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca nie posiada żadnego majątku,
w postaci nieruchomości, jak i wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), gospodarstwo domowe prowadzi z córką – A. K.. Skarżąca nie posiada żadnych stałych źródeł dochodów, utrzymuje się - jak dotychczas wykazuje - z tego "co dobrzy ludzie jej dadzą" oraz z prac dorywczych, nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, ponieważ posiada status rolnika. Oświadczyła, że w chwili obecnej mieszka w budynku gospodarczym bez mediów (prądu, wody), nie płaci żadnych rachunków, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa (oprócz córki). M. K. nie wykazała posiadania zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), wartościowych rzeczy ruchomych.
Dodatkowo, jak wynika z akt innych spraw sądowych, w których skarżąca również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy (sygn. I SA/Sz 213/08, 214/08, 215/08, 216/08, 394/09), ma ona zasądzone od byłego męża alimenty w kwocie [...] zł, zgodnie
z postanowieniem Sądu w Świnoujściu o sygn. I C 102/09 egzekucja tych alimentów została zawieszona, a ojciec dobrowolnie ich nie płaci. Skarżąca w marcu 2009 uzyskała kwotę [...] zł tytułem alimentów (w tym odsetki) ściągniętą w drodze egzekucji. Ponadto skarżąca odziedziczyła po zmarłym ojcu udział – ¼ części w gospodarstwie rolnym, które obecnie jest prowadzone przez jej brata, strona zaś nie pobiera z tego gospodarstwa pożytków ze względu na istniejący konflikt rodzinny.
Wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy społecznej.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek należy stwierdzić co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Oceniając sytuację skarżącej, wynikającą ze złożonego wniosku, ale i z oświadczeń i dokumentów, dołączonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych przed tyt. Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 213/08, sygn. akt I SA/SZ 214/08, sygn. akt I SA/SZ 215/08, sygn. akt I SA/SZ 216/08, sygn. akt I SA/Sz 394/09 (w których to sprawach skarżąca korzysta z prawa pomocy) należy stwierdzić, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym również
w rozpoznawanej sprawie.
Z dokumentów tych wynika, iż wnioskodawczyni nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z dorywczych prac i nie osiąga pożytków z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to, według jej oświadczenia, prowadzone jest przez jej brata, z którym pozostaje w konflikcie. Wnioskodawczyni nie posiada natomiast środków finansowych na wydzielenie przynależnego jej udziału w tym gospodarstwie. Skarżąca, pomimo zasądzonych od ojca (byłego męża skarżącej) na rzecz córki alimentów w kwocie [...] zł, w chwili obecnej nie uzyskuje żadnych środków pieniężnych (w marcu 2009 r. ściągnięto jedynie[...] zł), prowadzoną egzekucję alimentów zawieszono.
Ponadto, jak podała M. K., w chwili obecnej mieszka w domu brata
w pomieszczeniu gospodarczym, z brakiem możliwości dostępu do mediów, w związku
z tym nie ponosi żadnych kosztów związanych z opłatami za gaz, energię itp.
Należy stwierdzić, że skarżąca w sposób wystarczający wykazała, iż jej sytuacja osobista (w tym mieszkaniowa), rodzinna i finansowa jest w dalszym ciągu trudna i kwalifikuje się do udzielenia pomocy z budżetu państwa na prowadzenie jej sprawy sądowej. Skarżącej, ze względu na brak stałych dochodów nie stać jak dotychczas na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło