I SA/Sz 513/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-07-28
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014 jest zasadna, jeśli spółka nie posiadała numeru identyfikacyjnego (EP) w dniu wydania zaskarżonej decyzji, mimo późniejszego jego uzyskania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach ONW na rok 2014 była zasadna, ponieważ spółka nie posiadała wymaganego numeru identyfikacyjnego (EP) w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uzyskanie numeru EP po dacie wydania decyzji oraz przyznanie płatności za inny rok nie miało wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji dotyczącej roku 2014. Sąd podkreślił, że każdy rok wymaga odrębnej oceny spełnienia przesłanek do przyznania płatności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach ONW na rok 2014. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na powiązania spółki z innymi podmiotami i uznając, że doszło do tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowych, co było sprzeczne z przepisami wspólnotowymi. Organ I instancji uchylił również wpis spółki do ewidencji producentów rolnych. Po utrzymaniu tej decyzji przez organ II instancji i kolejnych postępowaniach sądowych, spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 14 marca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności ONW na rok 2014.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi "N." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 oddala skargę.
W dniu 7 kwietnia 2014 r. do Biura Powiatu B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek "N." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., dalej "spółka", o przyznanie płatności na rok 2014 jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której odmówił spółce przyznania płatności ONW na rok 2014.
Organ I instancji przedstawił stan faktyczny, opisując dotychczas składane wnioski o przyznanie płatności przez spółkę oraz przez "A." spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Organ I instancji opisał powiązania personalne, finansowe i organizacyjne pomiędzy ww. spółkami.
Organ I instancji podał, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej finansowane są z budżetu Unii Europejskiej i podlegają ochronie na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312, s. 1), dalej "rozporządzenie nr 2988/95", w tym na podstawie art. 4 ust. 3. Organ I instancji przywołał treść art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/20089 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r., s. 16), dalej "rozporządzenie nr 73/2009", art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011), dalej "rozporządzenie nr 65/2011" dotyczących tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności. Organ I instancji podał definicje rolnika i gospodarstwa rolnego.
W przypadku wsparcia, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., nr 73, poz. 657 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40 poz. 329 ze zm.), dalej "rozporządzenie ONW z 2009 r.", wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. Płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości:
a) 50% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;
b) 25% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.
Odmowa płatności następuje dla powierzchni powyżej 300 ha.
Organ I instancji podał, że z dokonanych ustaleń wynikało, że doszło do tworzenia wielu podmiotów prawa handlowego skierowanych na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, m.in. z stosowaniem stawek degresywnych, limitów powierzchni i modulacji przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, które prowadzi do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Organ I instancji wskazał, że wszystkie firmy D. spółka z o.o., N. spółka z o.o., H. spółka z o.o., R. spółka z o.o., S. spółka z o.o., F.s półka z o.o., D. spółka z o.o., S. spółka z o.o., A. spółka w istocie były jednym gospodarstwem. Organ I instancji opisał ww. firmy, wskazując kto miał w nich udziały i kto był prezesem zarządu. Zdaniem organu I instancji, zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i wykazanie związków pomiędzy nimi nastąpiło w celu stworzenia sztucznych warunków aby uzyskać korzyści finansowe, co pozostawało w sprzeczności z przepisami wspólnotowymi. Organ I instancji wskazał, że w dniu 25 lipca 2014 r. wydał dla spółki decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Powyższą decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ I instancji podał, że spółka nie posiada numeru ewidencyjnego (numer EP) i nie może być uznana za rolnika posiadającego odrębnego gospodarstwa, bowiem z uwagi na charakter powiązań miedzy opisanymi spółkami, które należy traktować jako jeden podmiot, będący rolnikiem.
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o jej uchylenie. W ocenie spółki, decyzja była przedwczesna, gdyż trwa postępowanie w sprawie uchylenia jej numeru ewidencyjnego. Ponadto, postępowanie dotyczyło wniosku spółki o przyznanie płatności i organ nie może je prowadzić pod kątem ustalenia sztucznych warunków do przyznania ww. płatności. Zdaniem spółki, organ nie mógł zastosować art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 w stosunku do spółek, które uzyskały wpis ewidencyjny przed datą obowiązywania ww. rozporządzenia, gdyż do roku 2011 brak było regulacji odnośnie rzekomych sztucznych warunków do uzyskania korzyści. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie numeru EP.
Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 23 czerwca 2015 r. postanowienie o zawieszeniu postępowanie w sprawie.
W tym miejscu Sąd wskazuje na znane mu z urzędu okoliczności, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu 25 lipca 2014 r. decyzję, w której uchylił w stosunku do spółki czynność materialno-techniczną w postaci wpisu w dniu 29 maja 2006 r. spółki pod numerem identyfikacyjnym [...] do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz odmawiającą wpisu do tej ewidencji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu decyzję z dnia 22 grudnia 2014 r., w której utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 16 kwietnia 2015 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 206/15, w którym uchylił ww. decyzję organu II instancji z dnia 22 grudnia 2014 r.
Organ II instancji wydał w dniu 30 lipca 2015 r. decyzję, w której utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję organu I instancji z dnia 25 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 1 grudnia 2015 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 981/15, w którym oddalił skargę spółki na decyzje organu II instancji z dnia 30 lipca 2015 r. (wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ II instancji wydał w dniu 14 marca 2016 r. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie.
Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wydał w dniu 14 marca 2016 r. decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji z dnia 31 marca 2015 r.
Organ II instancji podał, że organ I instancji wydał w dniu 25 lipca 2014 r. dla spółki decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którą decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. organ II instancji. WSA w Szczecinie wydał w dniu 16 kwietnia 2015 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 206/15, w której uchylił decyzję organu II instancji z dnia 22 grudnia 2014 r. Organ II instancji wydał w dniu 30 lipca 2015 r., w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 lipca 2014 r. WSA w Szczecinie wydał w dniu 1 grudnia 2015 r. wyrok o sygn. akt I SA/Sz 981/15, w którym oddalił skargę spółki na decyzję organu II instancji z dnia 30 lipca 2015 r. Organ II instancji wskazał, że odmowa przyznania przedmiotowej płatności nastąpiła na podstawie § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ONW z 2009 r. z powodu, że spółka nie miała numeru identyfikacyjnego.
Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 64 § 2 Kpa przez brak wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności przez wskazanie numeru identyfikującego (nr EP);
- art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 147 Kpa przez brak wznowienia z urzędu postępowania w sprawie uchylenia wpisu do ewidencji producentów celem rozpoznania dokumentów przedłożonych przez spółkę po wydaniu decyzji z dnia 30 lipca 2015 r. organu II instancji;
- art. 7, 8, 9, 77 i 80 Kpa przez nieprawidłowe prowadzenie postępowania, tj. brak wezwania spółki w piśmie organu I instancji z kwietnia 2014 r. do wskazania gruntów posiadanych w 2006 r., brak wezwania spółki do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności za rok 2014 r., tj. wskazania nr EP.
Spółka podała, że złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu II instancji z dnia 30 lipca 2015 r.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. organ II instancji powiadomił Sąd, że w dniu 29 kwietnia 2016 r. wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 30 lipca 2015 r., na które spółka nie złożyła zażalenia.
Na rozprawie pełnomocnik spółki złożyła:
- kopię decyzji z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...], wydaną na wniosek spółki z dnia 14 kwietnia 2016 r., o wpisie spółki z dniem 16 maja 2016 r. do ewidencji producentów i otrzymaniu nr identyfikacyjnego [...];
- kopię decyzji z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] w sprawie przyznania spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Na rozprawie Sąd postanowił :
- na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "ppsa", połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Sz 512/16 i 513/16 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia;
- na podstawie art. 106 § 3 ppsa dopuścić dowody w postaci pisma organu odwoławczego z dnia 13 czerwca 2016 r. i kopii postanowienia tego organu z dnia 29 kwietnia 2016 wraz kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru tego postanowienia przez spółkę oraz kopii decyzji z dnia 16 maja 2016 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o wpisie spółki z dniem 16 maja 2016 r. do ewidencji producentów, a także kopii decyzji z dnia 8 czerwca 2016 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie przyznania spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Sąd wskazał, co następuje:
Stosownie do § 2 rozporządzenie ONW z 2009 r., płatność ONW przysługuje rolnikowi na jego wniosek:
- do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
- do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha, przy czym minimalna powierzchnia działki rolnej lub jej części nie może być mniejsza niż 0,1 ha;
- jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
- jeżeli są przestrzegane wymogi i normy przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Ww. wymogi muszą być spełnione łącznie. Jak wynikało z akt, na dzień wydania zaskarżonej decyzji spółka nie posiadła numeru EP. W obiegu była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 lipca 2015 r., utrzymująca decyzję organu I instancji o uchyleniu czynności materialnotechnicznej wpisu do ewidencji producentów rolnych i odmowie tego wpisu spółce. WSA oddalił skargę na powyższą decyzję, zaś Dyrektor ARiMR postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem własnej wyżej opisanej decyzji z dnia 30 lipca 2015 r.
Podkreślić należy, że na podstawie art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Okoliczność, że spółka uzyskała numer EP z dniem 16 maja 2016 r. nie miała wpływu na wynik sprawy, nastąpiło to już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wpis ten został dokonany na wniosek spółki z dnia 14 kwietnia 2016 r.
Przyznanie spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 nastąpiło decyzją organu I instancji z dnia 8 czerwca 2016 r. Powyższa okoliczność również nie miała wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie badał prawidłowości przyznania tych płatności.
Wskazać należy, że producent rolny występuje do organu o przyznanie danych płatności za określony rok w odrębnych wnioskach, organ zaś każdorazowo dokonuje oceny spełnienia przez producenta przesłanek do ich przyznania.
Wobec powyższych rozważań Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i w gruncie rzeczy odnoszące się do postępowania w sprawie uchylenia czynności materialnotechnicznej wpisu do ewidencji producentów rolnych i odmowie tego wpisu spółce, które było przedmiotem postępowania sądowego w innej sprawie. Zarzucanie organowi, że nie wszczął z urzędu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia ww. wpisu przy jednoczesnym złożeniu przez spółkę do organu wniosku o wznowienie tego samego postępowania było nieuzasadnione. Podobnie jak zarzuty związane z brakiem wezwania spółki do wskazania nr EP. W postępowaniu o przyznanie płatności spółka posługiwała się nr EP.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżąca wywiodła inne wnioski niż organy nie świadczyło, że w sprawie organy naruszyły przepisy procesowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło