I SA/Sz 519/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-12-16

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba w podeszłym wieku, schorowana i samotna, utrzymująca się z emerytury, która po potrąceniu koniecznych wydatków na opłaty mieszkaniowe i leczenie dysponuje kwotą ok. 500 zł na pozostałe potrzeby, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. W przypadku osoby w podeszłym wieku, schorowanej i samotnej, utrzymującej się z niskiej emerytury, z której po pokryciu niezbędnych wydatków pozostaje niewielka kwota, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z wniesioną skargą na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący jest 72-letnim emerytem, osobą samotną, utrzymującą się z emerytury w kwocie 993,72 zł netto. Nie posiada majątku poza mieszkaniem spółdzielczym, nie ma oszczędności. Ponosi znaczne wydatki na utrzymanie mieszkania i leki, a jego sytuacja zdrowotna jest trudna. Wnioskodawca wykazał, że po pokryciu koniecznych wydatków, kwota pozostająca na inne potrzeby jest niewystarczająca do poniesienia pełnych kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożenia sankcji p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący A.K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 100 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach oraz dodatkowych dokumentów załączonych do wniosku wynika, co następuje. A. K. ma 72 lata, jest na emeryturze, jest osobą samotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 993,72 zł netto (odpis decyzji ZUS z 1 marca 2008 r. k. – 39). Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku poza spółdzielczym mieszkaniem o pow. 21 m kw., nie wykazał też posiadania zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), ani wartościowych przedmiotów. Ponadto skarżący przedstawił swoją trudną sytuację zdrowotną, wskazując, że cztery lata temu przebył operację, niedawno przebywał w szpitalu przeciwgruźliczym, stale bierze leki ze względu na przewlekłość choroby. Powyższe zostało potwierdzone przedłożoną dokumentacją medyczną (k. 22-25). Wnioskodawca wykazał, że ponosi konieczne wydatki na utrzymanie mieszkania: czynsz, energia elektryczna i gaz w kwocie 500 zł (dowody wpłat k. 35-37), ponadto na leki wydaje ok. 200 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył także, że nie korzysta z pomocy społecznej i nie ubiega się o jej przyznanie. Przedstawiono także dokument potwierdzający zadłużenie z tytułu czynszu na dzień 26 listopada 2008 r. w kwocie 295,78 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku (ma 72 lata), schorowaną i samotną. Utrzymuje się z emerytury w kwocie ok. 1000 zł, z której po potrąceniu koniecznych wydatków na opłaty mieszkaniowe na pozostałe potrzeby (w tym na leczenie) pozostaje kwota ok. 500 zł, z której skarżącego nie będzie stać bez uszczerbku dla swojego utrzymania na poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie posiada majątku ani oszczędności. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło