I SA/Sz 519/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...]r., znak:, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., zwany dalej "Zakładem", stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że w dniu [...]r. do Zakładu wpłynął wniosek zobowiązanej o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Decyzją z dnia [...]r., znak: [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Decyzja ta została doręczona zobowiązanej [...] r. W dniu [...]r. wpłynął w trybie art. 83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wniosek z dnia [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Decyzją z dnia [...]r., znak: [...] (doręczoną wnioskodawczyni w dniu [...] r.) utrzymano w mocy ww. decyzję Zakładu z dnia [...]r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, wskazując przy tym, że decyzja ta miała status decyzji ostatecznej i zgodnie z obowiązującym prawem, a także zawartym pouczeniem pod uzasadnieniem doręczonej decyzji stronie przysługiwało prawo do wniesienia skargi za pośrednictwem organu, który ją wydał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Strona skargi do sądu administracyjnego nie wniosła. Dalej organ wskazał, że w dniu [...]r. do Zakładu wpłynął wniosek zobowiązanej z dnia [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności składkowej. Postanowieniem z dnia [...]r. (doręczonym wnioskodawczyni w dniu [...] r.) w związku z wyczerpaniem toku administracyjnego przed Zakładem stwierdzono niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Następnie Zakład wskazał, że w dniu [...]r. do Zakładu wpłynął wniosek z dnia [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności składkowej, wyjaśniając przy tym, że w przedmiotowej sprawie wpłynął kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został już, rozpatrzony ww. decyzją dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Zakładu z dnia [...]r. odmawiającą zobowiązanej umorzenia należności. W związku z powyższym – zdaniem Zakładu - ponowny wniosek o rozpatrzenie sprawy, a także kolejny, w którym ze względu na treść strona żąda ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już decyzją ostateczną kierując go do Prezesa Zakładu należy uznać za niedopuszczalny. Dalej Zakład wyjaśnił stronie, że w przypadku zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy dłużnik ma prawo do złożenia wniosku o umorzenie należności na zasadach ogólnych, brak jednakże podstaw do kierowania do Prezesa Zakładu wniosków w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy zakończonej w toku instancji administracyjnej decyzją ostateczną. Dalej Zakład powołał art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 20.5, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.", na podstawie którego od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje, wskazując przy tym, że stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie Zakładu z dnia [...] r. strona wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy, wskazując przy tym, że ma synów w wieku [...] i [...] lat; ma świadomość istniejących zobowiązań; że obecnie jest najemcą mieszkania socjalnego; że nie posiada ani auta ani drogich mebli; obecnie nie pracuje. Jest w stanie dostarczyć zaświadczenie potwierdzające jej sytuacje mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, odnosząc się w swojej argumentacji do ww. ostatecznej decyzji Zakładu z dnia [...]r. przez powołanie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określającego przesłanki umorzenia należności oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. regulujące szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i czy właściwie zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. W ramach zatem swoich ustawowych kompetencji sąd bada, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W tym też kontekście, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując powyższe zasady aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Zakładu wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści skargi, jak i z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności z pisma skarżącej z dnia [...]r. wprost wynika, że skarżąca ponownie wnosi o umorzenie należności z tytułu zaległych składek, ponieważ jej sytuacja się zmieniła. Już zatem ta okoliczność wskazuje, że skarżąca zwracała się o ponowne rozważenie jej nowej sytuacji, aczkolwiek nadal trudnej. To wskazuje, że jest to nowy wniosek, organ zaś zobowiązany był ponownie wszcząć postępowanie w sprawie zgodnie z wnioskiem skarżącej w celu wyjaśnienia jej aktualnej sytuacji, w tym majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Organ tego nie uczynił w sprawie, co uzasadnia, że doszło ze strony organu do naruszenia procedury, w szczególności organ nie wszczął postępowania w tej sprawie, nie wezwał strony do wykazania nowej sytuacji, nie zapoznał jej z aktami sprawy, czym naruszył podstawowe zasady postępowania obowiązujące organy, a w szczególności art. 7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan faktyczny sprawy był zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji zobowiązany jest uzasadnić w sposób wyczerpujący i zrozumiały dla strony. Sąd podziela pogląd wyrażony w tezie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 332/11, że art. 7 K.p.a., wsparty regulacjami zawartymi w art. 8 i 9 k.p.a., stanowi podstawę do życzliwej interpretacji przez organ pism składanych przez stronę. Organ administracji winien uwzględnić intencję strony a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela. Jednocześnie organ administracji nie powinien wykorzystywać nieadekwatnej do etapu postępowania treści pisma tylko po to, aby pominąć zawarte w nim żądanie (LEX nr 852992). Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. uwzględniając skargę, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał organowi sprawę do ponownego jej rozpoznania w zakresie wyżej przedstawionych wskazań.