I SA/Sz 521/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2006r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 8 sierpnia 2007r. (data stempla pocztowego) E. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 czerwca 2007r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2006r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwiema studiującymi córkami. Wnioskodawca nie wskazał wysokości dochodu, który osiąga z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Zaznaczył, że posiada 60 metrowe mieszkanie adoptowane z pomieszczeń socjalnych w budynku gospodarczym, a także samochód osobowo – ciężarowy marki Hyundai, który służy mu do celów gospodarczych, ciągnik rolniczy, kombajn zbożowy oraz inne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy roli. Skarżący wskazał, że posiada 164,55 ha nieruchomości rolnej, w tym dzierżawy 105,17 ha. W uzasadnieniu wniosku E. K. podał, że z powodu klęski suszy utracił część spodziewanego dochodu, na poparcie czego załączył protokoły strat poniesionych w gospodarstwie w 2005r. oraz 2006r. Ponadto przedłożył zaświadczenia lekarskie potwierdzające okresy pozostawania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim oraz kartę informacyjną z okresu leczenia szpitalnego. Pismem z dnia 17 sierpnia 2007r. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. zgodnie z którym strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył oświadczenie zawierające informację o nie mieszkaniu i nie prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego wraz z małżonką – D. K. Na poparcie czego załączył odpis aktu notarialnego z dnia 26 sierpnia 2004r. wyłączającego wspólność ustawową. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że miesięcznie ponosi koszty utrzymania siebie i dwóch córek w kwocie ok. [...] zł. Z nadesłanego zestawienia kosztów wynikało, że ponosi on dodatkowe koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej w wysokości [...] zł., za okres pół roku. Do swojego oświadczenia załączył protokół oszacowania strat upraw rolniczych zniszczonych przez suszę w 2006r. – na kwotę [...] zł. oraz w 2005r.; a także odpisy decyzji z dnia 7 lutego 2007r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 w kwocie [...] zł, a także decyzję z dnia 8 grudnia 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośredniej do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej kwocie [...] zł oraz decyzje z dnia 22 lutego 2006r. i 18 maja 2006r. o przyznaniu płatności bezpośrednich i z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w kwotach kolejno: [...] zł i [...] zł. Na potwierdzenie swych twierdzeń E. K. złożył faktury i rachunki za okres od stycznia do lipca 2007r., z których wynikało, że ponosi wydatki na: - środki ochrony roślin i nawozy w kwocie: [...] zł, - paliwo w kwocie: [...] zł (grudzień 2006r. [..] zł), - oleje i smary w kwocie: [...] zł, - materiały budowlane w kwocie: [...] zł, - rachunki za telefon stacjonarny w kwocie: [...] zł, - rachunki za telefon komórkowy w kwocie [...] zł, - rachunki za wodę w kwocie: [...] zł, - rachunki za energię elektryczną w kwocie: [...] zł, - leki w kwocie: [...] zł. W sumie wnioskodawca udokumentował wydatki poniesione w pierwszym półroczu 2007r. na kwotę [...] zł. E. K. nie wskazał jednak wysokości osiągniętego przez siebie dochodu w 2006 i 2007 roku. Zarządzeniem z dnia 27 września 2007r. Sąd dołączył do akt przedmiotowej sprawy dokumenty zawarte aktach postępowania przed organem podatkowym, na które powoływał się wnioskodawca tj.: - zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 14 stycznia 2005r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dotyczące żony skarżącego D. K., z którego wynika, iż od powyższej daty prowadzi ona działalność gospodarczą; - zaświadczenia zespołu Szkół im. I. Łukasiewicza w P. z dnia 19 stycznia 2007r. dotyczące córki skarżącego I. K. zaświadczające, iż w roku szkolnym 2006/2007 była uczennicą 3 klasy Liceum Ogólnokształcącego; - zestawienie miesięcznych wydatków na utrzymanie I. K. w kwocie [...] zł ( w tym: wyżywienie, zakwaterowanie, opłata za Internet, telefon, pomoce szkolne, odzież, obuwie, kosmetyki, środki higieniczne); - dwa zaświadczenia akademii Medycznej w W. z dnia 17 stycznia 2006r. dotyczące K. K. zaświadczające, że w roku Akademickim 2006/2007 była studentką IV roku Wydziału Lekarskiego i II roku Fizjoterapii; - zestawienie miesięcznych wydatków K. K. na kwotę [...] zł; - zaświadczenia Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 29 września 2006r. potwierdzające, że skarżący w 2006 roku nie korzysta z pomocy społecznej; - wyciąg z rachunku bankowego D. i E. K. z okresu od 1 stycznia – do 5 października 2006r. o zaciągnięciu kredytu klęskowego w kwocie [...] zł; - dowód wpłaty składki na obowiązkowe ubezpieczenie rolnicze wystawiony na małżonkę D. K. Postanowieniem z dnia 4 października 2007r. Sąd odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w ustawowym terminie złożył od powyższego postanowienia sprzeciw. Podnosząc, że nie mieszka wspólnie z żoną z którą jest obecnie w separacji, żona zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej; dwoje dzieci jest wyłącznie na utrzymaniu skarżącego, nie pracują zawodowo, nie są mężatkami. Na poparcie swych twierdzeń załączył: oświadczenie D. K. z dnia 14 października 2007r. o uzyskanym w 2007 roku dochodzie w wysokości [...[ zł wraz z ksero decyzji o wykreśleniu jej z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 27 kwietnia 2007r., ksero dowodu osobistego E. i D. K., ksero wpłaty na podatek zryczałtowany za 2007r. w kwocie [...] zł. Zarządzeniem z dnia 29 października 2007r. skarżący został zobowiązany do nadesłania: - wyciągów z posiadanych przez skarżącego i pozostałych członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, rachunków bankowych z ich stanem za okres ostatnich trzech miesięcy; - udokumentowanie ponoszonych kosztów dzierżawy nieruchomości rolnych; - zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego brutto i netto; - decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego za 2007r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył pokwitowanie wpłaty IV raty podatku rolnego i leśnego w kwocie [...] zł, której dokonał w dniu 15 listopada 2007r. wraz z kserokopią nakazu płatniczego Nr [...] określającego wysokość podatku rolnego oraz leśnego w łącznej kwocie [...] zł.; zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy B. z dnia 13 listopada 2007r. o prowadzeniu przez skarżącego gospodarstwa rolnego o obszarze 138,20 ha przeliczeniowe na terenie gminy B. oraz obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006r., w którym wskazano, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2006r. 1898 zł. Ponadto wnioskodawca przedłożył kopię: - umowy dzierżawy nieruchomości rolnej z dnia 28 kwietnia 2004r. Nr [...] określającej wysokość czynszu na 40,0 dt pszenicy; - umowy dzierżawy nieruchomości rolnej z dnia 28 kwietnia 2004r. Nr [...] określającej wysokość czynszu na 28,0 dt pszenicy; - aneksu do umowy dzierżawy z dnia 28 kwietnia 2004r. Nr [...] określający wysokość czynszu dzierżawnego na 28,0 dt brutto pszenicy w stosunku rocznym; - aneksu nr 2 z dnia 30 września 2003r. do umowy dzierżawy z dnia 30 września 2003r. Nr [...] określający wysokość czynszu dzierżawnego na 99,0 dt pszenicy. E. K. przedłożył również trzy kopie faktur oraz potwierdzenie przelewu kwoty [...] zł z dnia 27 września 2007r. tytułem uiszczania czynszu dzierżawnego. Skarżący dołączył również wyciągi z rachunków bankowych z Banku Spółdzielczego w B. O/B. za okres listopada 2007r. wskazujące, że na dzień 14 listopada 2007r. saldo stanowi kwota [...] zł. oraz października ze stanem na [...] zł. Wnioskodawca załączył zaświadczenia dotyczące jego córek: - z dnia 12 listopada 2007r. dotyczące jego córki K. K. zaświadczającej, że jest ona studentką III roku studiów I stopnia w Oddziale Fizjoterapii II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w W.; - z dnia 12 listopada 2007r. dotyczące K. K. zaświadczające, że jest ona studentką V roku I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w W. w roku akademickim 2007/2008; - zaświadczenia z dnia 7 listopada 2007r. dotyczące I. K. zaświadczające, że jest ona studentką I roku studiów stacjonarnych Wydziału Informatyki Politechniki S. Pismem Sądu z dnia 5 grudnia 2007 r. E. K. został wezwany do przedłożenia oświadczenia o wysokości osiąganych dochodów z gospodarstwa rolnego w 2006 r. oraz 2007r. a także wyciągów z rachunków bankowych potwierdzających te wpływy. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał swoje oświadczenie, iż w roku 2006 r. jego przychody wynosiły [...] zł a rozchody [...] zł, w roku 2007 przychody wynosiły [...] zł a rozchody [...] zł. Identyczne kwoty zawierają wydruki salda z rachunku bankowego jakie skarżący dołączył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej ustawy). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, iż okoliczności, które powołał skarżący w swoim wniosku nie uzasadniają jego uwzględnienia. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez E. K. posiada on nieruchomość rolną związaną z prowadzoną działalnością rolniczą obejmującą obszar o pow. 168,09 ha, mieszkanie o pow. 60 m², samochód osobowo-ciężarowy marki Hyundai, ciągnik rolniczy, kombajn zbożowy i inne maszyny niezbędne do uprawy roli. Skarżący obraca rocznie dość wysokimi kwotami na utrzymanie gospodarstwa, jak wynika z wydruku bankowego za rok 2007 kwota obrotu( wydatków i przychodów) to ok. [...] zł ponadto przyznano mu wysokie dopłaty unijne na rok 2005 [...] zł , a na rok 2006 [...] zł. Względy doświadczenia życiowego nakazują wnioskować, iż skoro skarżący obraca tak wysokimi kwotami i przedstawia tylko dokumenty potwierdzające jego wydatki a nie dochody uzyskiwane z prowadzonego gospodarstwa rolnego, to nie można go uznać za osobę rzeczywiście ubogą. Skarżący nie wykazał jaką kwotą dysponuje średnio miesięcznie i z jakich źródeł ona pochodzi, przedstawił natomiast tylko dokumenty potwierdzające jego dość wysokie wydatki. Mając powyższe na uwadze skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie bez narażania na uszczerbek koniecznego utrzymania siebie i rodziny uiścić wpis sądowy w wysokości 500 zł. Na marginesie Sąd nadmienia, że ponoszone przez skarżącego koszty na utrzymanie córek ok. [...] zł miesięcznie, nie należą do niskich kosztów i nie świadczą o złej sytuacji materialnej skarżącego, wręcz przeciwnie wskazują iż skarżący jest w stanie sfinansować swój udział w niniejszym postępowaniu. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.