I SA/Sz 523/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia "M. H. S." Spółki z o. o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2013 r. sygnatura akt I SA/Sz 523/13 odrzucającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2013 r. nr [....] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. p o s t a n a w i a: 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy od zażalenia w kwocie[...] ) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. odrzucił skargę "M. H. S." Sp. z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. Odpis tego orzeczenia z uzasadnieniem oraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia został doręczony stronie skarżącej w dniu w dniu 20 grudnia 2013 r. W piśmie z dnia 27 grudnia 2013 r. skarżąca Spółka wniosła na wymienione postanowienie zażalenie, które osobiście sporządził i podpisał likwidator – R. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio. W ostatnio wymienionym przepisie ustawodawca postanowił, że wymogu tego nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Stosownie do brzmienia przepisu art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem, na podstawie art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przytoczonych przepisów prawnych wynika, że stronie skarżącej służy prawo zaskarżenia postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej poprzez wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednakże ustawodawca w art. 194 § 4 p.p.s.a. wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski, stanowiąc, że zażalenie to powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W doktrynie wskazuje się, że przez termin: "sporządzenie" należy rozumieć napisanie i podpisanie zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (B. Gruszczyński, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 652 i 559). Sporządzenie skargi kasacyjnej przez inne osoby aniżeli te wymienione w przepisie stanowi nieusuwalny brak formalny zażalenia, co oznacza że nie podlega on konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12 - Lex nr 1252285, z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12 – Lex nr 1125367). NSA w orzeczeniu z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 720/11 – Lex nr 1151443) podkreślił, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a ma charakter bezwzględny, a zatem żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Zatem za nieuzasadniony należy uznać zarzut nierozpoznania przez sąd wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, co - w jej ocenie – uniemożliwiło stronie ochronę jej praw, tym bardziej, że sąd pozostawił ww. wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieusunięcie przez stronę jego braków formalnych, w tym wobec braku wskazania zakresu wniosku (tj. w jakiej części wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych czy też żąda ustanowienia pełnomocnika). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że ww. pismo procesowe wniesione przez stronę skarżącą nie spełnia warunków formalnych stawianych zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, bowiem nie zostało sporządzone i podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, zauważyć należy, że likwidator R. K. pomimo prawidłowego pouczenia o ustanowionym przez ustawodawcę przymusie adwokacko-radcowskim we wniesieniu ww. zażalenia, sporządził i podpisał je osobiście, nie posiadając przy tym stosownych uprawnień, o których stanowi art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. Ponadto, na podstawie art. 222 p.p.s.a. i 225 p.p.s.a. należało zwrócił stronie skarżącej nienależnie uiszczoną opłatę od wniesionego zażalenia.