I SA/Sz 523/14

Dnia 12 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S.stwierdził, że odwołanie J. K. od decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2008 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie, zawierające pouczenie o terminie i sposobie wniesieni skargi na ten akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zostało doręczone J. K. w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 31 marca 2014 r., działając za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S., J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisane na wstępie postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Uzasadniając swój wniosek, Skarżący wskazał, ze terminowo przygotował (cyt.) "skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania" i skargę tę przekazał S. K. do nadania na poczcie. Poprosił tę osobę o przysługę w zakresie nadania skargi, gdyż był zajęty innymi sprawami. Przez cały czas pozostawał w przekonaniu o tym, że skarga została wysłana. Tymczasem w dniu 25 marca br. okazało się, że wskazana osoba – wbrew zapewnieniom i obietnicy – skargi nie wysłała. Skarżący podniósł, że wobec tego niniejszą skargę składa (cyt.) "z zachowaniem 7-dniowego terminu do złożenia skargi", a w razie wątpliwości po stronie organu, wnosi o przesłuchanie wskazanej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 86 § 1 zdanie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przy czym, zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 87 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący uchybił 30-dniowemu terminowi do wniesienia skargi. Skoro bowiem postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 12 grudnia 2013 r., to termin do wniesienia skargi, obliczony zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 83 § 2 P.p.s.a., upłynął w dniu 13 stycznia 2014 r. Skarga została zaś złożona do Sądu dopiero w dniu 31 marca 2014 r. Nie budzi także wątpliwości, że J. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (25 marca 2014 r. – data, w której Skarżący powziął wiadomość o nienadaniu skargi przez upoważnioną osobę, 31 marca 2014 r. – data nadania wniosku w urzędzie pocztowym) i uczynił to za pośrednictwem skarżonego organu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Niekwestionowane również jest, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Strony ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jej skargi. Rozważenia wymaga natomiast, czy Strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Podkreślenia wymaga również to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 214; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Strona postępowania ponosi zatem wszelkie konsekwencje procesowe i odpowiada za błędy i zaniechania osób trzecich, które umocowała do reprezentowania jej przed Sądem czy, chociażby, do złożenia skargi we właściwym terminie do Sądu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że J. K. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący podał bowiem jedynie, że z uwagi na wykonywanie innych czynności, powierzył nadanie sporządzonej przez siebie skargi (przy czym Skarżący wskazał tu na skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a nie na skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania) innej osobie, tj. S.K.. Osoba ta (będąca, jak wynika z akt sprawy, małżonką Skarżącego), pomimo zapewnień i obietnicy, nie wywiązała się należycie z przyjętego zobowiązania. Wiadomość o tym fakcie Skarżący powziął zaś dopiero w dniu 25 marca 2014 r. W ocenie Sądu, przytoczone przez Skarżącego okoliczności w żaden sposób nie tłumaczą, dlaczego posłużył się on inną osobą, ani także nie wskazują na istnienie obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły upoważnionej osobie wykonanie tego zadania. Samo niewypełnienie (i to z nieznanych przyczyn) przez taką osobę powierzonego zadania nie może zaś zostać uznane za przeszkodę w dotrzymaniu terminu i uprawdopodabniać brak winy strony w jego uchybieniu. Strona nie może bowiem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez upoważnioną przez nią osobę. Sąd zauważa również, że o ile zrozumiałe może być posłużenie się inną osobą do nadania przesyłki zawierającej skargę do Sądu, o tyle niezrozumiałe jest postępowanie Skarżącego, który przez okres blisko półtora miesiąca (licząc od dnia 13 stycznia 2014 r., tj. dnia, w którym upływał termin do wniesienia skargi) w żaden sposób nie zweryfikował, czy przesyłka ta została w ogóle nadana. Końcowo, Sąd zauważa, że bez wpływu na powyższe stanowisko pozostać musi zgłoszony przez Skarżącego wniosek o przesłuchanie S. K.. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości zastosowania takiego środka dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.