I SA/Sz 526/08

WyrokWSA w Szczecinie2009-06-09

Skład orzekający: Marian Jaździński, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. i nałożenie sankcji finansowych było zasadne w sytuacji, gdy skarżąca Spółka kwestionowała prawidłowość przeprowadzonej kontroli i wyniki pomiarów powierzchni działek rolnych, powołując się na specyfikę gospodarstwa i realizację programu rolnośrodowiskowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych i nałożeniu sankcji była zgodna z prawem. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca Spółka nie spełniła wymogów dotyczących utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, co potwierdziły wyniki kontroli przeprowadzonej metodą foto i terenowej. Niezgodność stanu faktycznego z deklarowanym we wniosku, w tym stwierdzenie lasu na działce deklarowanej jako pastwisko trwałe oraz zawyżenie powierzchni upraw, uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji finansowych zgodnie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r., deklarując konkretne działki. Kontrola wykazała nieprawidłowości, w tym stwierdzenie lasu na działce deklarowanej jako pastwisko trwałe, niezgodność powierzchni upraw oraz zawyżenie powierzchni działek. W konsekwencji organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje. Dyrektor Regionalny ARiMR utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, kwestionując prawidłowość kontroli i wyniki pomiarów, powołując się na specyfikę gospodarstwa i realizację programu rolnośrodowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Joanna Kawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi "K." Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w Z., M. Z. i J.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. i nałożenia sankcji oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29.02.2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44 poz. 262), § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306), a nadto na przepisy art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone wsparcie dla rolników, art. 138 ust. 1 roz-porządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29.10.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w spra-wie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. ze zm.), art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewi-dzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, Dyrektor [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika [...]dla powiatu kołobrzeskiego z siedzibą w S z dnia[...] ., odmawiającej [...] przyznania płatności do gruntów rolnych na rok [...] W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w dniu [...] r. "[...] w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok[...] , w którym to wniosku zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] oznaczone identyfikatorami od A do G i położone w województwie z, powiat k gmina G, obręb ewidencyjny Z. W dniu [...] r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola metodą foto. Pomiar powierzchni działek rolnych został dokonany na ortofotomapie cyfrowej. Kontrola ta wykazała szereg nieprawidłowości dotyczących kontrolowanych działek, a mianowicie: - na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] ha - pastwisko trwałe) stwierdzono las oraz stwierdzono, iż grunt ten nie był użytkowany na dzień [...] - na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] ha - jabłoń domowa) stwierdzono [...] ha uprawy zadeklarowanej jako jabłoń domowa, sad; - na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako [...] ha - pastwisko trwałe) stwierdzono [...] ha deklarowanej uprawy. Po zakończeniu analizy ortofotomapy i pozyskaniu danych z wywiadu tere-nowego, sporządzono "Protokół z czynności kontrolnych", którego kopię przekazano producentowi drogą pocztową, zaś wyniki czynności kontrolnych stały się dla Kierow-nika [...] dla powiatu podstawą do wydania decyzji z dnia [....] r. odmawiającej przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Jednocześ-nie na wnioskodawcę zostały nałożone sankcje finansowe z tytułu zawyżenia po-wierzchni zgłoszonej do [...] zł oraz z tytułu zawyżenia powierzchni zgłoszonej do [...] zł, a także z tytułu zawyżenia [...] do powierzchni przeznaczonej na paszę - w kwocie[...] . Od decyzji tej Spółka złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała pomiary powierzchni działek rolnych wykonane przez inspektorów terenowych Agencji, stwier-dzając, iż załączony do protokołu z kontroli i sporządzony przez kontrolera szkic nie odpowiada stanowi faktycznemu i pomija część pastwisk. Zarzuciła, że szkic będący załącznikiem do protokołu nie był jej znany ani w trakcie, ani po kontroli, wobec czego nie mogła się odnieść do danych wyjściowych. Podniosła też, iż w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono żadnych wyjaśnień odwołującej się strony złożonych w trakcie kontroli. Nadmieniła jednocześnie, iż tereny zgłoszone przez nią do pro-gramu płatności bezpośrednich położone są na terenach[...], co wyjaśnia specyfikę gospodarstwa o szczególnych wymaganiach. Stwierdziła, iż zaskarżona odwołaniem decyzja jest wyrazem niekonsekwencji i sprzeczności we wdrażaniu i realizowaniu programu rolnośrodowiskowego na obszarze [...] Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Dyrektor [...]podzielił w pełni ustalenia organu pierwszej instancji oraz ich prawną ocenę. Uzasadniając swoje stanowisko w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zauważył na wstępie, iż w momencie przystępowania Rzeczypospolitej Polskiej do struktur Unii Europejskiej pod-jęła ona decyzję o zastosowaniu uproszczonego systemu dopłat bezpośrednich (SAPS), który został określony w art. 143b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. System ten pozwala na przyznawanie pomocy zryczałtowanej do hektara gruntów rolnych (płatność obszarowa), obliczonej w wyniku podzielenia dostępnego wsparcia przez liczbę hektarów spełniających wymogi dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na dzień [...]Wskazał dalej, iż rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 roku, o którym jest mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), określa wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawia określone systemy wsparcia dla rolników oraz ustanawia zasadę, że rolnicy, którzy nie spełniają niektórych wymogów dotyczących zdrowia publicznego, zdrowia roślin i zwierząt, ochrony środowiska oraz dobrostanu zwierząt otrzymują obniżone płatności bezpośrednie lub podlegają wykluczeniu z płatności. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w art. 143b ust. 4 i 5 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu [..]r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. W związ-ku z powyższym, zgodnie z art. 143b ust. 4 tegoż rozporządzenia Rady, obszar użytków rolnych nowego państwa członkowskiego, objęty systemem jednolitej płat-ności obszarowej, stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...]r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe, tak jak zostały ustalone przez Komisję ([...]) dla jej celów statystycznych (art. 143b ust. 5 rozporządzania Rady (WE)). Ponadto, art. 143b ust. 5 stanowi, iż do celów przyznania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, do płatności tych kwalifikują się wszystkie działki rolne odpowiadające kryteriom określonym w ust. 4. Organ odwoławczy zauważył dalej, iż obowiązująca w roku 2007 ustawa z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. Zgodnie art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośred-nimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady nr 1782/2003, jeżeli: - posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczy-pospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; - wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami - rolnikowi został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazał też, iż rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, przysługują również - zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy - uzupełniające płat-ności do powierzchni upraw. Zapisy powyższej ustawy pozwalają stwierdzić, według organu odwoławcze-go, iż tylko łączne spełnienie przez wnioskodawcę powyższych kryteriów warunkuje otrzymanie przezeń płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Niespełnienie któ-rejkolwiek z przesłanek warunkujących przyznanie płatności do gruntów rolnych skut-kować musi odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej. Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy Dyrektor [...] stwierdził, iż działka rolna oznaczona identyfikatorem [...](dz. ewidencyjna nr [...]deklarowana przez Spółkę jako pastwisko trwałe, nie spełniła wymogów określonych w art. 7 ust. 1 ustawy ze względu na to, że rośnie na niej las, wobec czego wykluczona została z możliwości objęcia jej systemem płatności obszarowej ([...]"). W związku z tym, że według ustaleń kontroli działka ta nie była użytkowana na dzień[...]. zaś odwołująca się Spółka nie zgadza się z wykluczeniem tej działki z płatności, organ odwoławczy uznał za konieczne podkreślić, iż celem nadrzędnym dopłat do gruntów rolnych jest wyrównanie dochodowości gospodarstw rolnych oraz poprawa warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. W związku z brakiem prowadzenia przez odwołującą się Spółkę produkcji rolnej na części działek zgłoszonych do płatności, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie mogło być inne niż to, które znalazło swój wyraz w zaskarżonej decyzji z dnia [...]r., opartej na obowiązujących przepisach prawa, a zatem podjęcie na podstawie tak zgromadzonych materiałów dowodowych innego rozstrzygnięcia byłoby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących przeprowa-dzonej w gospodarstwie wnioskodawcy kontroli na miejscu, Dyrektor [...] wskazał, iż zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. UE.L.04.141.18). Według zasad ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. W myśl z art. 30 ustawy z dnia 26.06.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, [...] przeprowadza kontrole (administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, z zastrzeżeniem art. 32) w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności - zgodnie z planem kontroli zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, ustalonym zgodnie z zasadami typowania gospodarstw rolnych do kontroli określonymi w przepisach Unii Europejskiej. Kontrola w gospodarstwie [...] przeprowadzona została metodą foto, czyli metodą odwzorowania terenu na podstawie zdjęcia lotniczego, spełniającym standardy dokładności odpowiadające mapie wykonanej w sposób klasyczny. Zgodnie z art. 32 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r., jeżeli Państwo Członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, należy "przeprowadzić fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli (...) w celu rozpoznania pokrycia gruntu i zmierzenia powierzchni". Kontrola metodą foto, oprócz ustalenia granic działek rolnych i naniesienia ich na ortofotomapę, obejmuje również przeprowadzenie przez kontrolującego m.in. takich czynności w terenie, jak stwierdzenie rodzaju użytku gruntowego na danej działce rolnej, a także określenie, czy na danej działce rolnej przestrzegane są minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze (stwierdzenie, czy działka rolna była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w dniu [...]zgodnie z zapisem art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady nr 1782/2003). Wskazując dalej, iż ogólne ramy wyznaczające zakres dobrej kultury rolnej zostały przedstawione w rozporządzeniu Rady nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników /.../ organ odwoławczy przytoczył postanowienia art. 5 tego rozporządzenia, według którego "Państwa Członkowskie zapewniają, że wszystkie grunty rolne, a w szcze-gólności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, są utrzy-mywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa Człon-kowskie definiują, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku IV, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz struktury gospodarstw. Wymogi takie nie mogą naruszać stan-dardów regulujących dobre praktyki rolnicze stosowane w kontekście rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz środków rolnośrodowiskowych, które wykraczają poza wzorzec odnoszący się do dobrych praktyk rolniczych". Organ odwoławczy wskazał dalej w uzasadnieniu swej decyzji, iż prze-prowadzając inspekcję terenową w dniu 2.11.2007 r. kontrolujący dokonali iden-tyfikacji upraw oraz stwierdzili nieprzestrzeganie przez odwołującego się producenta rolnego minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zarówno na działce rolnej[...], jak i na działce[...]. Odnośnie działki [...](nr ewid.[...]) stwierdzili, iż nie była ona użytkowana na dzień [...]r., występujące na niej liczne drzewa oraz zakrzaczenie terenu wskazuje, iż grunt nie był użytkowany co najmniej od roku [...] tworząc w dniu kontroli regularne skupisko leśne. Dodatkowo stwierdzono, iż powierzchnia działki rolnej oznaczonej identyfikatorem [...]została przez rolnika we wniosku zawyżona[...], zaś powierzchnia działki rolnej [...]została zawyżona o[...]. Ustalenia te kontrolerzy udokumentowali w postaci opisu zawartego na kartach protokołu jak również wykonanymi na działce zdjęciami o numerach [...]Nawiązując do tych ustaleń organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązkiem rolnika występującego z wnioskiem o dopłaty jest wskazanie działek zgodnie ze stanem rzeczywistym występującym w gospodarstwie, tymczasem w rozpatrywanej sprawie wnioskująca o dopłaty Spółka złożyła nierzetelne, tj. niezgodne z prawdą oświadczenie. Wskazał, iż na podstawie analizy ortofotomapy, wykonanych szkiców sytuacyjnych oraz zapisów w kartach protokołu z kontroli stwierdzić należy, iż działka oznaczona we wniosku jako [...]nie może zostać zakwalifikowana do objęcia sys-temem płatności bezpośrednich. W stosunku do tego gruntu, o powierzchni [...]i o deklarowanej uprawie - pastwisko, kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości [,,,]który oznacza, iż dana działka nie była użytkowana na dzień [...]Dodatkowo dokonali oni pomiaru na ortofotomapie gruntu pokrytego lasem ([..]), a w czasie wizytacji terenowej stwierdzili, iż grunt ten pokrywa więcej niż[...]. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazuje, że nie doszło do naruszenia za-sad sporządzania dokumentacji pokontrolnej, zaś sama kontrola przeprowadzona została zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią i zakresem. Wyliczenia i opisy zawarte w protokole są prawidłowe i nie budzą wątpliwości, co do poprawności ich pozyskania. Prawdziwość i wiarygodność dokumentu nie była kwestionowana przez odwołującego się i nie może budzić wątpliwości. W toku prowadzonego postępowania nie zgłaszał on uwag odnośnie pozyskania jedynego dowodu w sprawie, tj. protokołu z kontroli w gospodarstwie, pomimo, iż miał możliwość zanegowania wyników kontroli w ciągu [...]dni od daty jego otrzymania (art. 28 rozporządzenia Rady nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r.). Przedstawiona wyżej decyzja [...]zaskarżona została przez Spółkę [...]do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. W skardze, wniesionej przez obojga członków Zarządu Spółki, skarżąca domaga się, jak to wynika z jej treści, uchylenia decyzji ostateczneji poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając "naruszenie zasad czynności kontrolnych oraz zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej oraz nierzetelną informację", błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawnych oraz stronniczość w ocenie dowodów zebranych w sprawie, naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów, nie wskazując jednakże wprost naruszonych w ten sposób przepisów prawa. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca Spółka przede wszystkim podważa prawidłowość przeprowadzonej kontroli na miejscu wskazując na fakty mające, w jej ocenie, świadczyć o nierzetelności przeprowadzonej kontroli oraz na podejmowanie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym czynności w sposób nie pozwa-lający wnioskodawcy na ustosunkowanie się do wyników kontroli. Skarżąca kwes-tionuje też ustalenia dotyczące stanu działki oznaczonej we wniosku jako [...]o pow. [...]i zakwalifikowanej tam jako pastwisko trwałe. Wskazuje przy tym, iż grunt na tej działce jest użytkowany rolniczo według planu rolnośrodowiskowego, jaki spo-rządzony został dla jej gospodarstwa i są na nim wypasane owce wrzosówki, których wypas udokumentowany został w tymże planie. Działka ta znajduje się na plano-wanym przez konserwatora przyrody obszarze[...]. Jej koszenie odbywa się z zachowaniem większych fragmentów siedlisk chronionych dzikich roślin, co zale-cane jest dla unikatowych łąk naturalnych w programie rolnośrodowiskowym. Uważa, iż wprowadzona w roku [...] norma [...]pastwisk nie dotyczy działek położonych na stokach i w strefach priorytetowych chronionych prawem ochrony środowiska. W zakresie dotyczącym ustaleń odnoszących się do powierzchni działki ozna-czonej we wniosku identyfikatorem [..]skarżąca Spółka zakwestionowała wyniki przeprowadzonej kontroli, podnosząc, iż ustalając tę powierzchnię kontrolujący pomi-nął część działki[...]), co wynika z porównania sporządzonego przezeń szkicu ze szkicem załączonym do wniosku o dopłaty, których to rozbieżności nie była ona wcześniej wykazać wobec braku dostępu do szkicu sporządzonego przez kontrolera. Odwołuje się w tym zakresie do wyników corocznych kontroli przeprowadzanych w jej gospodarstwie przez Jednostkę Certyfikującą [...] z W nie kwestionujących zakwalifikowania działki [...]jako pastwiska trwałego i jej użytkowania zgodnie z wymaganiami, rezultaty których to kontroli znane były Agencji i stanowiły jedną z podstaw wydawania decyzji o przyznaniu dopłat za wcześniejsze lata. Uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania prawa skarżąca Spółka za trafne uznaje stanowisko organu odwoławczego (nazywanego w skardze Stroną), że ogólne ramy wyznaczające zakres dobrej kultury rolnej, przedstawione w rozpo-rządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r., zgodne są z ochroną środowiska, uwzględniają szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obsza-rów, włączajac w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodaro-wania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy oraz struktury gospodarstw, jednakże uważa, iż wskazana przez tenże organ zależność tegoż rozporządzenia w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, będącego podstawą Krajowego Programu Rolnośrodowiskowego, potwierdza argu-menty Spółki o właściwym zastosowaniu sposobu użytkowania gruntów rolnych w programie realizowanym według planu rolnośrodowiskowego. Za niezrozumiałe, w kontekście rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, uznaje ona odmowę zasto-sowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. w trakcie podejmowania decyzji, dodając zarazem, iż od roku [...] Spółka prowadzi gos-podarstwo ekologiczne z certyfikatem, a od rok [...] realizuje[...], a mianowicie prowadzenie produkcji rolniczej w sposób zgodny z wymogami ochrony środowiska, w tym z wymogiem ochrony zagrożonych wyginięciem gatunków dzikiej fauny i flory oraz ich siedlisk. Zarzucając z kolei stronniczość w ocenie dowodów skarżąca Spółka pod-niosła, iż organy obu instancji nie odniosły się do jej argumentów dotyczących spe-cyfiki gospodarstwa, jego położenia oraz informacji, że na terenie jej gospodarstwa znajdują się siedliska chronionej fauny i flory, ani też do załączonych do odwołania dokumentów w postaci pism Wojewódzkiego[...]. Naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji także za-sady prawdy obiektywnej, skarżąca Spółka upatruje w pominięciu przez wydające decyzje organy wyników kontroli przeprowadzonej w jej gospodarstwie przez Jed-nostkę Certyfikującą [...] oraz wskazanych powyżej dokumentów oraz w braku jakiegokolwiek odniesienia się do tych dowodów w uzasadnieniu tych decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie, odnosząc się w jej uzasadnieniu do poszczególnych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasad-niającym co najmniej jej uchylenie. Koniecznym jest przede wszystkim podkreślenie na wstępie, iż przedmiotem rozpatrywanej skargi jest decyzja ostateczna rozstrzygająca o wniosku skarżącej Spółki dotyczącym przyznania płatności obszarowej na rok[...], wydana z po-wołaniem się na wskazane w niej przepisy ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnoś-ciach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), określającej - jak to wynika z jej art. 1 - zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wskazanych tamże płatności (w tym: bezpo-średniej i uzupełniającej) wynikających z określonych aktów prawnych Unii Euro-pejskiej, jak również zasady i tryb przyznawania rolnikom tychże płatności oraz prze-prowadzania kontroli w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej. Jak wynika z art. 2 w/w ustawy, użyte w niej określenia, jak: "jednolita płatność obszarowa" czy "płatność uzupełniająca" oznaczają takie płatności, o których mowa odpowiednio w art. 143b ust. i w art. 143c rozporządzenia Rady (WE) nr 17882/2003 z dnia 29.09.2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bez-pośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników /.../, natomiast określenie "grunty rolne" oznacza grunty, o któ-rych mowa w art. 143b ust. 4 akapit 2 tego rozporządzenia Rady, zaś określenie "trwałe użytki zielone" - trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu adminis-tracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustana-wiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Jak wynika z tego ostatniego aktu, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, trwałym użytkiem zielonym jest "grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej, z wyłączeniem gruntu objętego systemami ugorowania /.../". W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, gdy grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 145 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli: - na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż okreś- lona w załączniku nr XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1073/2004 z dnia 29.10.2004 r., - wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalen-darzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, - został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów /.../. Z kolei według przepisu art. 7 ust. 2 w/w ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw m.in. roślin przeznaczonych na pa-szę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Jak wynika z przepisów art. 7 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, jednym z warun-ków przyznania obu rodzajów płatności obszarowej, jest to, aby objęty wnioskiem grunt rolny kwalifikował się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, stanowiącego, iż "do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji /.../, które były utrzymywane w dobrej kul-turze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r." Jak stanowi to przepis art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., nieza-leżnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie /.../". Wynika zatem z powyższego unormowania, zawartego w ustawie krajowej, jak i we wskazanym prawie wspólnotowym, iż do jednolitej płatności obszarowej kwa-lifikują się użytki rolne nie tylko wówczas, gdy w dobrej kulturze rolnej (zgodnie z normami) utrzymywane są przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, ale warunkiem jest, aby w takiej dobrej kulturze rolnej były one utrzymywane już w dniu 30.06.2003 r., bowiem tylko wówczas mogą zostać uznane za stanowiące część obszaru użytków rolnych (nowego Państwa Członkowskiego) objętego systemem jednolitej płatności obszarowej. Na gruncie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż przez skarżącą Spółkę do jednolitej płatności obszarowej zgłoszona została działka gruntu, oznaczona we wniosku identyfikatorem [...]jako pastwisko trwałe o pow. [...] ha, co do której przeprowadzona na miejscu kontrola niewątpliwie wykazała, że stanowi ona powierzchnię gruntu, który nie był rolniczo użytkowany w dniu [..]r., na co wskazują rosnące na nim drzewa, tworzące w dniu kontroli regularne skupisko leśne, co zasadnie przez organ odwoławczy potraktowane zostało za niezgodność miedzy stanem deklarowanym we wniosku a stanem stwierdzonym, pociągającą za sobą określone skutki dla podmiotu wnioskującego o płatności. Zauważyć tu należy, iż kwestionując decyzję odmawiająca przyznania płatności skarżąca Spółka w istocie nie kwestionuje faktu określonego zadrzewienia na działce oznaczonej identyfikatorem[...], a jedynie wskazuje, że taki stan rzeczy znajduje swoje uzasadnienie w przyjętym przez nią programie rolnośrodowiskowym oraz w położeniu tejże działki w obrębie mającego w przyszłości [...] Jak to zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, przeprowadzona w gospodarstwie Spółki kontrola na miejscu wykazała również niezgodności dotyczące działek oznaczonych we wniosku identyfikatorami [...]polegające na różnicy powierzchni deklarowanych upraw ([...]i powierzchni stwierdzonych, co w konsekwencji spowodował, iż łącznie niezgodności te kształtowały się na poziomie uzasadniającym, jak to wskazano w decyzji organu pierwszej instancji - zastosowanie sankcji wynikającej z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Odnosząc się do zarzutów skargi, sprowadzających się w istocie do kwes-tionowania wyników kontroli na miejscu, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych sprawy, zauważyć należy, iż stanowią one powtórzenie zarzutów stawianych wcześ-niej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, co do których organ odwoławczy odniósł się obszernie i wyczerpująco w uzasadnieniu decyzji osta-tecznej, zarzuty te uznając za chybione. Podzielając taką ocenę tych zarzutów zauważyć należy, iż sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu i jej wyniki udoku-mentowane zostały w stosownym protokole z czynności kontrolnych udostępnionym producentowi rolnemu wnioskującemu o płatności i w toku postępowania przed orga-nem pierwszej instancji nie stanowiły w istocie przedmiotu sporu, co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych dwie notatki dokumentujące czynność omówienia z producentem wyników kontroli zrealizowanej metodą [...]z treści której wynika, iż osoba reprezentująca skarżącą Spółkę nie kwestionowała dokonanych ustaleń, a jedynie czyniła uwagi co do sposobu wykorzystywania spornych działek. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi dotyczących niewłaściwego zastoso-wania prawa materialnego, polegającym na braku uwzględnienia uwarunkowań rolnośrodowiskowych, w jakich przyszło Spółce prowadzić działalność rolniczą, za-rzuty te uznać należało za nietrafne, skoro podstawę prawną dla zaskarżonej decyzji ostatecznej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozstrzygających w sprawie bezpośrednich płatności obszarowych, stanowiły i stanowić mogły wyłącznie wskazane w tych decyzjach przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, a nie prze-pisy regulujące przyznawanie innych środków pomocowych. Z tych samych też względów za chybiony uznać należało podnoszony w skar-dze argument odnoszący się do faktu przyznawania skarżącej Spółce w latach poprzednich płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na podstawie decyzji tego samego organu administracyjnego i to w oparciu o wykazy uzyskane z jednostki certyfikacyjnej, która nie wykazywała żadnych niezgodności. Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchy-bia przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło