I SA/Sz 526/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień 2001r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w S decyzją z dnia[...] ., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia[...] . orzekającą o odpowiedzialności M W za zaległości podatkowe Spółki z o.o. ,,I’’ w S w podatku akcyzowym za [....] . w kwocie [...] zł wraz z odsetkami kwocie [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego kwocie [...] zł. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 107 § 1, § 2 p. 2 i 4, art. 108 § 1 i art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. Z dokonanych ustaleń wynika, że Spółka ,,I’’ w deklaracji podatkowej za[...] . wykazała do zapłaty podatek akcyzowy w kwocie [...] zł, lecz podatku tego nie zapłaciła, a egzekucja na podstawie deklaracji okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Celnego w S w dniu[...] . wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku akcyzowym za [...] , w deklarowanej przez nią wysokości. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia[...] . Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności M W jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, a następnie decyzją z[...] . obciążył go tą odpowiedzialnością uznając, że zachodzą przesłanki z art.116 Ordynacji podatkowej. Ustalono bowiem, że w badanym okresie M W był członkiem 2-osobowego zarządu Spółki ,,I’’. (Prezesem zarządu tej Spółki był S H, co do którego równocześnie wszczęto i prowadzono w odrębnych aktach postępowanie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku akcyzowym za[...] ., zakończone decyzją w I instancji z[...] .i w II instancji z[...] . uwzględniającą solidarną jego odpowiedzialność za omawianą zaległość; skarga w tej sprawie została oddalona prawomocnym wyrokiem W.S.A. w S z 25 czerwca 2008r. sygn. akt SA/Sz 620/07.) Egzekucja należności wobec Spółki okazała się bezskuteczna, co zostało stwierdzone postanowieniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S z dnia[...] . umarzającym postępowanie egzekucyjne z uwagi na brak mienia pozwalającego na przeprowadzenie skutecznej egzekucji. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że w toku egzekucji dokonano zajęcia rachunków bankowych Spółki, lecz uzyskane z tego tytułu środki jedynie w części zaspokoiły koszty egzekucyjne. Dokonano również zajęcia praw majątkowych Spółki w postaci [...] w Spółce Akcyjnej ,,E’’ w S, lecz dwukrotna licytacja nie doprowadziła do sprzedaży tych akcji ze względu na brak chętnych do ich nabycia. Bezskuteczna okazała się też próba sprzedaży akcji w trybie przewidzianym w art. 108 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (sprzedaż z wolnej ręki) z uwagi na brak oferenta. Stwierdzono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki ,,I’’ ani nie wszczęto postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe) mimo, że istniały warunki do podjęcia takich działań, gdyż Spółka zaprzestała w [...] r. płacenia zobowiązań podatkowych oraz w ogóle zaprzestała prowadzenia produkcji. M W (jak również drugi członek zarządu) nie wykazał by niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy ani też nie wskazał mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Wręcz przeciwnie twierdził, że w badanym okresie posiadany przez Spółkę ,,I’’ majątek w postaci [...] w Spółce Akcyjnej ,,E’’ był szacowany na około [...] zł, z czego środki trwałe (zakład winiarski) wniesione aportem do S.A. ,,E’’ w zamian za akcje stanowią wartość ponad [...] zł. M W wskazywał też na działania, jakie podejmuje S.A. ,,E’’ aby pokryć swoje zobowiązania jak i zobowiązania głównego akcjonariusza tj. Spółki ,,I’’. Okoliczności te, w ocenie organu podatkowego I instancji, nie wyłączają odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe Spółki ,,I’’. W odwołaniu od decyzji I instancji M W wyjaśniał, że nie ponosi winy za niezgłoszenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, gdyż jej niewypłacalność nastąpiła nagle. Mianowicie Spółka ,,I’’ wniosła do S.A ,,E’’ aport w zamian za akcje w postaci zakładu winiarskiego w D oraz w postaci wina luzem do dalszej produkcji. Wydana decyzja w sprawie opodatkowania akcyzą wina wniesionego aportem do S.A. ,,E’’ spowodowała nagły stan niewypłacalności. Skarżący wniósł o powołanie biegłego, który by ocenił czy niewypłacalność S powstała z winy zarządu czy też w skutek okoliczności, za które nie ponoszą winy. Zdaniem skarżącego wycena majątku Spółki ,,I’’ w postaci akcji S.A. ,,E’ powinna być dokonana przez rzeczoznawcę w odniesieniu do majątku trwałego S.A. ,,E’’ tj. fabryki winiarskiej w D Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił odwołania uznając, że decyzja I instancji odpowiada prawu oraz ustalonym faktom. Przytaczając treść art. 116 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu I instancji, że w okolicznościach faktycznych sprawy istniały przesłanki do obciążenia członków Spółki ,,I’’ za jej zaległości podatkowe, bowiem egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Nie wystąpiły też przesłanki zwalniające członków zarządu od tej odpowiedzialności, gdyż nie zgłoszono w odpowiednim czasie wniosku o upadłość Spółki, ani nie podjęto postępowania układowego. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że zaniechanie tych czynności nastąpiło bez winy skarżącego skoro Spółka od [...] . nie płaciła podatków i stan ten musiał być znany członkom zarządu zobowiązanym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Skarżący nie wskazał również mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. Wskazane akcje S.A. ,E’’ nie zostały sprzedane mimo podjętych czynności egzekucyjnych. Z tego też względu za nieuzasadniony organ uznał wniosek o powołanie biegłego w celu wyceny akcji, z których egzekucja okazała się bezskuteczna. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M W wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została z naruszeniem: - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie, że w okresie sprawowania przez niego funkcji w zarządzie stan majątkowy Spółki nie uzasadniał wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości, oraz nieuwzględnienie solidarnego charakteru odpowiedzialności członków zarządu Spółki, - art. 77 § 1 i 80 Kpa oraz art. 180, 187 i 188 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i nieuwzględnienie wniosku dowodowego o powołanie biegłego. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, że majątek finansowy Spółki ,,I’’ postaci akcji S.A ,,E’’ ma swoje pokrycie w aktywach trwałych S.A. ,,E’’ w postaci zakładu winiarskiego w D, wobec czego koniecznie było dokonanie wyceny tego właśnie majątku. Władze S.A. ,,E’’ utrzymują zakład winiarski w D w pełnej gotowości do podjęcia produkcji i czynią różne starania w celu pozyskania inwestora, a tym samym funduszy na spłatę zobowiązań Spółki ,,I’’ I dlatego, zdaniem skarżącego nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki ,,I’’. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 116 Ordynacji podatkowej przewidywał solidarną odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe wynikające z zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez nich funkcji w zarządzie, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały w/w przesłanki odpowiedzialności M W za zaległości podatkowe Spółki ,,I’’, bowiem w rozpatrywanym okresie ([...] .) był on członkiem jej zarządu, zobowiązanie podatkowe Spółki (a tym samym zaległości) potwierdzone zostało decyzją z dnia [...] . egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza postępowanie organu egzekucyjnego z[...] . Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia solidarnego charakteru odpowiedzialności członków zarządu, to zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika bowiem, że w odniesieniu do drugiego członka zarządu, S H równocześnie toczyło się postępowanie w sprawie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki zakończone decyzjami w I instancji z [...] ., w II instancji z[...] . oraz prawomocnym wyrokiem WSA w S z 25 czerwca 2008r. sygn. akt SA/Sz 620/07. Jak wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2009r. sygn. I FPS 4/08 (ONSA nr 3 z 2009r. poz. 47) przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada obowiązek na organ podatkowy prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Nie oznacza to jednak - jak podkreślił NSA- że powinno się toczyć jedno postępowanie podatkowe. NSA zwrócił uwagę, że kwestia ta ma charakter techniczny, i jakkolwiek pożądane byłoby prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym osobom, to w świetle regulacji procesowych nie może być poczytywane za błąd prowadzenia odrębnych postępowań, pod warunkiem, ze obejmują one wszystkich zobowiązanych. W rozpatrywanej sprawie równocześnie prowadzono postępowania wobec obu członków zarządu, kierowano do nich jednobrzmiące w zasadniczych kwestiach pisma, jak również udzielali oni zbieżnych wyjaśnień prezentując zbieżne stanowiska. Zatem zachowane zostały wymogi, dotyczące solidarnej odpowiedzialności obu członków zarządu, określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasadnie uznały organy podatkowe, że zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki ,,I’’ skoro już od[...] . zaprzestała płacenia podatków i stan ten miał charakter trwały, a ponadto, jak wykazała egzekucja, nie miała majątku wystarczającego na zaspokojenie długów. Sytuacja taka, w świetle art. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Prezydenta R.P. z 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. nr 118 poz. 512) uzasadniała ogłoszenie upadłości Spółki, przy czym zgodnie z art. 5 § 2 tego rozporządzenia obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spoczywał na członkach zarządu Spółki, jako jej reprezentantach, w terminie 2 tygodni od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości, chyba że wnieśli podanie o rozpoczęcie postępowania układowego. Nie podjęcie tych czynności nie mogło być, w okolicznościach sprawy, uznane za niezawinione przez skarżącego, nie mógł bowiem nie wiedzieć w jakiej sytuacji znajduje się zarządzana przez niego Spółka. Twierdzenie, że Spółka posiadała majątek w postaci akcji S.A. ,,E’’ o wartości ok.[...] jest bezzasadne wobec wykazania w postępowaniu egzekucyjnym, że rzeczywista wartość tych akcji okazała się zerowa. Natomiast zakład winiarski wniesiony aportem do S.A. ,,E’’ należał już do tej Spółki, a nie do Spółki ,,I’’, nie mógł więc być podstawą wyceny majątku Spółki ,,I’’. Z tych względów zasadnie odmówiono powołania biegłego dla wyceny zarówno akcji jak i majątku S.A. ,,E’’, gdyż dowód taki był bez znaczenia w sprawie. Tym samym zarzut naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej należy uznać za bezzasadny. Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż zgodnie z tym przepisem organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i wyciągnęły prawidłowe wnioski. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.