I SA/Sz 526/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi K. R., J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej "organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] (zwanego dalej "organem I instancji") ustalającą [...] (zwanym dalej " podatnikami", "stronami" bądź "skarżącymi") wymiar podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie [...] zł. Przedmiotem opodatkowania były budynki mieszkalne, budynki związane z działalnością gospodarczą i grunty pozostałe położone w [...] przy ulicy [...]. Podatnicy nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wnieśli za pośrednictwem pełnomocnika, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], kwestionując opodatkowanie stawką jak dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą - lokalu przy ulicy [...]. Podatnicy wskazali, że budynku tego nigdy w sposób ciągły nie wykorzystywali do takiej działalności, a od 20 lipca 2011 r. wynajęli go spółce [...], która czerpie z tego lokalu wyłączne dochody, na dowód czego załączyli umowę najmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i uznało je za chybione. Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa toczy się w trybie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2017 poz. 201 ze zm., zw. dalej: O.p.), a zastosowanie do niej mają bezwzględnie obowiązujące przepisy podatkowego prawa materialnego, w szczególności – ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 716 zw. dalej "u.p.o.l."). Zatem, zarzucanych w odwołaniu naruszeń przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), organ podatkowy I instancji działający wedle procedury podatkowej, nie mógł naruszyć i nie naruszył. Jak wskazał organ odwoławczy, w sprawie istotne jest, że podatnikami podatku od nieruchomości, za nieruchomości wymienione w zaskarżonej decyzji, są ich właściciele - podatnicy. Decyduje o tym przepis art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Przepis ów zawiera katalog podmiotów, które są podatnikami podatku od nieruchomości. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący i jako przepis o mocy ustawy może być zmieniony bądź wyłączony, wyłącznie inną ustawą. Przymiotu podatnika nie można przenieść umową cywilnoprawną. Oznacza to, że umowa najmu spornego lokalu, mocą której oddano ten lokal Spółce jawnej w posiadanie, nie przenosi obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości z właścicieli na najemcę. Podatnikami są nadal skarżący jako właściciele, mimo że fizycznie lokalu nie posiadają. Zdaniem organu umowa najmu ma natomiast istotne znaczenie przy ustalaniu stawki podatku od nieruchomości. W rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajduje definicja budynku związanego z działalnością gospodarczą, zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W ocenie organu odwoławczego, sporny lokal jest wynajęty spółce, która jest przedsiębiorcą, a motywem każdego przedsiębiorcy jest prowadzenie działalności gospodarczej. Najemca jest posiadaczem zależnym. Zatem, zgodnie z ww. przepisem, lokal ten jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a to przekłada się na stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że podatnikami za sporny lokal przy ul. [...] są jego właściciele, a ponieważ wskazany lokal oddali w posiadanie przedsiębiorcy, płacą za ten lokal podatek od nieruchomości obliczony z zastosowaniem stawki jak za budynki związane z działalnością gospodarczą, zatem ustalony podatek od nieruchomości jest prawidłowy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 7,8,11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 4 ust, 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust, 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie zawyżonej powierzchni użytkowej budynku, 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 197, art. 210 § 4 i art. 229 O.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszające zasadę praworządności i zaufania zaakceptowanie nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego, z jednoczesnym brakiem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 4) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1, art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z 187, art. 240 § 4, art. 190 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 188 O.p. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż kryterium prowadzenia działalności gospodarczej związane jest z definicją zawartą w ustawie Prawo działalności gospodarczej. Nie jest ono oczywiste w przypadku wynajmowania budynków przez osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami czyli nie wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie skarżących do uznania, że dany obiekt może być obciążony wyższą stawką podatkową może dojść jedynie w takiej sytuacji, gdy lokal znajdujący się w posiadaniu właściciela nie będącego przedsiębiorcą, został rzeczywiście wynajęty pod działalność gospodarczą. Ponieważ organ I instancji nie wykazał, na jakiej podstawie uznał, że sporny lokal w całości (lub w części) wyczerpuje definicję obiektu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej z art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l., zasadne jest żądanie skarżących uchylenia decyzji organu I instancji. Ponadto zdaniem skarżących, dla oceny czy dany grunt i budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy określony grunt i budynek odpowiada definicji ustanowionej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Skarżący dodali również, że nie posiadali wiedzy i nie zdawali sobie sprawy z ciążących na nich obowiązków. Byli bowiem przekonani, iż jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności, traktowani będą wg najniższych stawek podatkowych za najem nieruchomości, w szczególności, iż nieruchomości tej de facto nie posiadali. Ponadto, wskazali na nieprawidłowości w działalności samego organu, które naraziły skarżących na znaczną szkodę majątkową. Końcowo, z ostrożności procesowej skarżący wskazali na brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący mieszkają bowiem w [...], w województwie małopolskim, są osobami starszymi i schorowanymi, i z tych względów nie mieli możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem, poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w tak ustalonym zakresie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie Sąd zauważa, że jakkolwiek w skardze sformułowano szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, to zasadnicza istota sporu sprowadza się do tego, czy będący przedmiotem własności skarżących, sporny lokal, położony w [...] przy ul. [...], który na podstawie umowy z dnia 20.07.2011 r. oddali oni w najem [...] spółce jawnej z siedzibą w [...], winien być opodatkowany tak jak twierdzą organy podatkowe, zgodnie ze stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też jak chcieliby tego skarżący wg stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Fakt oddania lokalu w najem spółce przez skarżących jest bezsporny. Bezsporne jest też to, iż spółka jawna [...] jest przedsiębiorcą. Zatem do rozważenia Sądowi pozostają prawne skutki dokonania powyższej czynności. We względzie tych skutków na gruncie podatku od nieruchomości, Sąd w pełni zgadza się z organem odwoławczym. Wyjaśniając podstawy prawne takiego stanu, należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż istotnie podatnikami podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. są właściciele nieruchomości. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że jest to przepis bezwzględnie obowiązujący i może on być zmieniony bądź wyłączony jedynie inną ustawą. Przepisy u.p.o.l. nie przewidują możliwości przeniesienia tego obowiązku z właściciela na najemcę nieruchomości. Przymiotu podatnika nie można przenieść umową cywilnoprawną. Oznacza to, że umowa najmu spornego lokalu, mocą której oddano ten lokal Spółce jawnej w posiadanie, nie przenosi obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości z właścicieli na najemcę. Podatnikami są nadal skarżący jako właściciele, mimo że fizycznie lokalu nie posiadają. Trafnie też wskazał organ odwoławczy, że umowa najmu ma istotne znaczenie przy ustalaniu stawki podatku od nieruchomości. W rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajduje definicja budynku związanego z działalnością gospodarczą zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nie ma wątpliwości, iż sporny lokal jest wynajęty spółce, która jest przedsiębiorcą, a celem każdego przedsiębiorcy jest prowadzenie działalności gospodarczej. Najemca jest zaś posiadaczem zależnym lokalu. Zatem lokal ten jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a to przekłada się na stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie i doktrynie. Powszechnie przyjmuje się, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne faktyczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy bowiem sam fakt jej posiadania przez danego przedsiębiorcę (zob. m. in. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008 - komentarz do art. 1a ustawy; wyrok WSA w Białymstoku z 1 czerwca 2006 r. I SA/Bk 128/06; wyrok WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2008 r., I SA/Po 33/08, M. Podat. 2008/10/40). A skoro część budynku zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej, to uzasadnione jest ustalenie w tej części podwyższonej stawki podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 925/12). Z powyższych względów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, iż jak wskazują skarżący, nie posiadali oni wiedzy i nie zdawali sobie sprawy z ciążących na nich obowiązków, albowiem byli bowiem przekonani, iż jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności traktowani będą wg najniższych stawek podatkowych za najem nieruchomości w szczególności, iż nieruchomości tej de facto nie posiadali. O wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości decydują bowiem właściwe, wyżej wskazane przepisy i nie wynika z nich aby świadomość podatników co do ciążących na nich obowiązków miała wpływ na wysokość zobowiązania. W takim stanie rzeczy nie zasługiwały na uwzględnienie poszczególne zarzuty zgłoszone w skardze. Po pierwsze, wskazać należy, że zarzuty te, sformułowane w petitum skargi nie korespondują z jej uzasadnieniem. Jednak odnosząc się do pierwszego ze sformułowanych, zarzutu naruszenia art. 7,8,11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a., polegającego w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, to wskazać należy, że przepisy k.p.a. nie znajdowały zastosowania w ocenianym postępowaniu podatkowym, które regulowane było normami zawartymi w o.p. nie zaś w k.p.a. Strona w istocie nie uzasadniła w skardze swoich twierdzeń, a zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób prawidłowy wyjaśnił podstawy rozstrzygnięcia. Następnie odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust, 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust, 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie zawyżonej powierzchni użytkowej budynku, to po pierwsze wskazać należy, że tak sformułowany zarzut tj. "przyjęcie zawyżonej powierzchni użytkowej budynku" w istocie należałoby uznać za zarzut naruszenia przepisów procesowych. Z treści skargi nie sposób jednak wywnioskować w jaki sposób organ zawyżył powierzchnię użytkową budynku, powierzchnia ta została bowiem przyjęta z informacji składanych przez skarżących. Żadne argumenty skargi nie wyjaśniają podstaw faktycznych tak sformułowanego zarzutu. Co do zaś przepisów prawa materialnego, to Sąd obszernie wcześniej wyjaśnił, dlaczego przepisy prawa materialnego zastosowano w niniejszej sprawie prawidłowo i w związku z czym od spornego lokalu oddanego w najem przedsiębiorcy, podatnicy jako właściciele byli zobowiązani byli zapłacić podatek według wyższej stawki. Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, tj. art 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 197, art. 210 § 4 i art. 229 O.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszające zasadę praworządności i zaufania zaakceptowanie nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego z jednoczesnym brakiem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Po pierwsze Sad zauważa, ze skarżący w żądnym miejscu skargi nie wskazali, na czym miały polegać braki i nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym, jakich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie przeprowadzono i jaki miało to wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Tymczasem zdaniem Sądu wszelkie niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody znalazły się w aktach sprawy. W aktach znajdują się np. informacje IN-1 złożone przez skarżących, stanowiące podstawę do ustalenia powierzchni opodatkowanych nieruchomości i wydania decyzji, jak również w aktach znajduje się umowa najmu pomiędzy skarżącymi, a przedsiębiorcą – spółką jawną [...], potwierdzająca status tej nieruchomości i przesądzająca o zastosowanej stawce podatkowej. Wskazać należy że Strony reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie składały wniosków o przeprowadzenie jakichkolwiek dodatkowych dowodów w tej sprawie. Nie sposób także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 233 § 1 pkt 1, art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z 187, art. 240 § 4, art. 190 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 188 O.p. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Również w tym przypadku należy zauważyć, iż strony w żaden sposób nie uzasadniły wskazanego zarzutu. strony nie wskazały w skardze w jakim zakresie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dlaczego nie ustalono dokładnie stanu faktycznego. Ponownie należy wskazać, iż strony, również w skardze nie miały żadnych wątpliwości co do tego co jest przedmiotem opodatkowania, nie wskazywały jakich okoliczności sprawy nie wyjaśniono, a także czego ich zdaniem nie ustalono. Argumenty stron ograniczały się w zasadzie jedynie do twierdzenia, że fakt oddania spornego lokalu na podstawie umowy najmu przedsiębiorcy nie powinien skutkować zastosowaniem do niego wyższej stawki podatku od nieruchomości, co jak wyjaśnił Sąd było poglądem błędnym. Sąd co prawda dostrzegł, iż organ odwoławczy kilkukrotnie w uzasadnieniu opisał sporny lokal jako położony przy ul. [...], zamiast przy ul. [...]. Jednak także wobec braku wątpliwości stron, co wynika z treści uzasadnienia skargi, co do tego który lokal jest lokalem spornym, jak i faktu, że materiał dowodowy niezbicie potwierdza, iż sporny lokal jest położony przy ul. [...] Sąd uznał, iż organ dopuścił się w tym względzie oczywistej omyłki pisarskiej, która nie ma wpływu na wynik postępowania. Końcowo nie sposób również zgodzić się z zarzutem braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu, motywowanym wyjaśnieniami skarżących, iż mieszkają w Podrzeczu, w województwie małopolskim, są osobami starszymi i schorowanymi, i z tych względów nie mieli możliwości czynnego udziału w postępowaniu, Po pierwsze zauważyć bowiem należy, że postępowaniu działali oni przez profesjonalnego pełnomocnika. Po drugie z akt sprawy nie wynika aby skarżący, bądź ich pełnomocnik wnioskowali np. o możliwość zapewnienia im udziału w sprawie w miejscu zamieszkania np. w drodze pomocy prawnej, czy też domagali się innych działań organów bądź przeprowadzenia innych dowodów. Dodatkowo jak wskazywano, uchylenie zaskarżonej decyzji następuje m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie wobec bezspornego stanu faktycznego, zgromadzonego wyczerpującego materiału dowodowego i argumentacji stron w istocie ograniczającej się do kwestionowania skutków podatkowych wynajęcia spornego lokalu, brak osobistego uczestnictwa skarżących w sprawie nie miał wpływu na wynik postępowania. Wskazać należy zatem, że badając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.