I SA/Sz 527/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego Skarżąca D. M. w dniu [...] r. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz z akt sprawy wynika, co następuje. Skarżąca jest osobą przewlekle chorą, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. [...] m kw., nie posiada innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych, utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł brutto. Miesięczne konieczne wydatki to opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (wg danych we wrześniu 2010 r. były to koszty rzędu [...] zł), zakup żywności, środków czystości oraz wydatki związane z leczeniem. Skarżąca posiada zaległości wobec ZUS oraz spółdzielni mieszkaniowej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Stosownie do brzmienia art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W sprawie, przedmiotem skargi D. M. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która stanowi działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazane w powołanym przepisie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Skarżąca nie ma zatem z mocy ustawy obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Dlatego rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a zatem, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazania wymagało przez skarżącą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ciężar wykazania powyższych okoliczności obciąża wnioskodawcę, a wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W ocenie referendarza sądowego sytuacja osobista (zdrowotna) i materialna skarżącej przemawia za uwzględnieniem jej wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości ok. [...] zł brutto miesięcznie, nie wykazała żadnych dodatkowych dochodów ani oszczędności pieniężnych, posiada jedynie mieszkanie spółdzielcze, w którym samodzielnie mieszka. Ponadto z akt spawy wynika, iż wnioskodawczyni leczy się w związku z przewlekłą chorobą. Powyższe okoliczności, jak również te wynikające z akt sprawy, świadczą o tym, że skarżąca nie ma obiektywnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w postaci opłacenia zastępstwa procesowego. Skarżąca podała wprawdzie we wniosku, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, jednak należy w tym miejscu wyjaśnić, że przepisy ustawy – p.p.s.a. nie przewidują możliwości przyznania stronie postępowania więcej niż jednego pełnomocnika w sprawie, dlatego wniosek został uwzględniony w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.