I SA/Sz 527/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 sierpnia 2014r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Sz. ustalił M. Ż. L., Z. R. Ż., M. Ż., E. G., I. M.-G. i A. C. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2014 od nieruchomości położonej w Sz. przy ul. [...] w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przyjął za podstawę do ustalenia podatku następujące przedmioty opodatkowania: - budynki pozostałe gospodarcze - powierzchnia fiz. [...] m2 wg stawki 7,73 zł, podatek [...] zł - budynki lub ich części mieszk. wysokość powyżej [...] – powierzchnia fiz. [...] m2 stawka 0,70 zł, podatek [...] zł - gospodarstwo rolne [...] ha , podatek 0,00. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Z. J. Ż. i M. Ż. L. na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...] r. stali się w udziałach po ½ współwłaścicielami działki gruntu nr [...] z obrębu [...] D., położonej w Sz. przy ul. [...] o powierzchni [...] ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz trzema budynkami gospodarczymi. Nadto wskazał, iż na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...] r. spadek po Z. J. Ż. zmarłym 30.01.2009 r. nabyli z dobrodziejstwem inwentarza córka A. C., córka E. G., córka I. K. M. – G., syn Z. R. Ż. oraz córka M. Ż. Organ wskazał też, że w dniu 31 marca 2014 r. otrzymał zawiadomienie z Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno Kartograficznej w Sz. z dnia 25 marca 2014 r. dotyczące aktualizacji użytku – przywrócenia klasyfikacji gleboznawczej. W związku z powyższym M. Ż. L. złożyła informację w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego IŁ-1 w dniu 03.04.2014 r. Od powyższej decyzji pismem z 16.09.2014 r. odwołała się M. Ż. L., kwestionując zasadność obciążenia jej obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynków pozostałych gospodarczych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 2-6 przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) dalej określanej jako "u.p.i.o.l.", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do budynków położonych przy ul. [...] oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...]; - art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.i.o.l. poprzez ich niezastosowanie do wskazanych budynków – co wyrażało się w ich objęciu podatkiem, gdy zdaniem strony podlegały one zwolnieniu jako służące wyłącznie działalności rolniczej. Strona w uzasadnieniu odwołania wskazała, że nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne, zaś trzy budynki nr 11, 28 i 6 wykazane są w ewidencji jako budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa i zgodnie z zapisem w ewidencji służą wyłącznie działalności rolniczej, w związku z czym są one zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.i.o.l. Nadto od wskazanej decyzji pismem z dnia 18.09.2014 r. odwołała się E. G. w części dotyczącej ustalenia podatku w kwocie [...] zł, tj. budynków pozostałych gospodarczych o powierzchni [...] m2 , wskazując, iż jako położone na gruncie gospodarstwa rolnego budynki gospodarcze dla rolnictwa winny być one zwolnione z podatku. Zarzuciła nadto błędne ustalenie powierzchni wskazanych budynków jako [...] m2, gdy powinno to być [...] m2 co wynika z ewidencji gruntów i budynków. W stanowisku do odwołań, sporządzonym na podstawie art. 227 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) dalej "o.p.", organ pierwszej instancji wskazał m.in., że interpretacja pojęcia "służące" zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b b u.p.i.o.l. oznacza faktyczne wykorzystywanie do działalności rolniczej, a w sprawie brak dowodów potwierdzających faktyczne wykorzystywanie budynków do działalności rolniczej. Organ wskazał, że M. Ż.-L. zadano pytanie dotyczące wykorzystania spornych budynków gospodarczych i że w odpowiedzi strona stwierdziła, iż sporne budynki stoją puste i nie są zajęte na działalność rolniczą. Nadto odnosząc się do zarzutów E. G. organ wskazał, że powierzchnia użytkowa budynków to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, natomiast w wypisie z kartoteki budynków wykazana jest jedynie powierzchnia ich zabudowy. Wyjaśnił, że powierzchnię użytkową wskazała organowi M. Ż. L., składając informację w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego IŁ-1 wraz z załącznikami. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że strony nie wykazały istnienia związku budynków z jakąkolwiek działalnością rolniczą. Na powyższą decyzję M. Ż. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: - przepisów art. 2-6 u.p.i.o.l. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie do budynków położonych przy ul. [...] w Sz. oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], - przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.i.o.l. poprzez jego niezastosowanie do budynków położonych przy ul. [...] w Sz. oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], - art. 21 ust 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne – poprzez jego błędną wykładnię, - art. 120, 121 § 1, 121 § 2, 122, 180 § 1o.p. w związku z art. 181 oraz art. 197 § 1, 187 § 1, 188, 210 § 1 pkt 6 i § 4, 216 § 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie. Strona wniosła o uchylenie decyzji w części zaskarżonej oraz orzeczenie co do istoty sprawy w tej części, a także zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W pierwszym rzędzie Sąd zobowiązany jest odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Tutaj należy wskazać, ze Sąd zgodził się z zarzutem braku zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. Zgodnie z art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 122 o.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Skoro dla organu - aby ocenić czy w sprawie może znaleźć zastosowanie zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.i.o.l. - istotne były okoliczności faktyczne sprawy, tj. sposób wykorzystania spornych budynków, to powinien był dokonać czynności dowodowych potwierdzających bądź wykluczających sposób ich wykorzystania jako służące wyłącznie działalności rolniczej. Istotnie zgodzić należy się z stwierdzeniem, że organ w tej sprawie wykazał się biernością i nie podjął odpowiednich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Za trafne przy tym należy uznać stanowisko strony, iż w sprawie brak dowodów aby M. Ż. L. zadano pytanie na okoliczność faktycznego sposobu wykorzystywania budynków gospodarczych i aby oświadczyła ona, że wskazane budynki stoją puste i nie są zajęte na działalność rolniczą. Na taką okoliczność wskazał wyłącznie organ pierwszej instancji i to wyłącznie w stanowisku sporządzonym na podstawie art. 227 § 2 o.p., sporządzonym po wydaniu decyzji. Tymczasem w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów w postaci protokołu przesłuchania strony, czy innego dokumentu potwierdzające te słowa. Nie ma odniesienia do tego faktu ani w decyzji pierwszej, ani drugiej instancji. Organ odwoławczy nie podjął nawet próby wyjaśnienia przedmiotowej kwestii. Wskazać też trzeba, że tak istotne dla sprawy stwierdzenia, jak fakt rzekomego złożenia wyjaśnień przez M. Ż. L. na okoliczność rzeczywistego sposobu wykorzystania spornych budynków, winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, nie zaś wyłącznie w stanowisku organu. Winny też zostać stosownie potwierdzone na piśmie. Postępowanie podatkowe prowadzone jest zgodnie z zasadą pisemności, wyrażoną w art. 126 o.p. Opieranie się na rzekomych wyjaśnieniach strony, w sytuacji gdy nie posiadają one żadnego potwierdzenia w zgromadzonych dokumentach, jest naruszeniem wynikającej z art. 126 o.p. zasady. Wskazać trzeba, że organ odwoławczy nie odniósł się też w zaskarżonej decyzji do zarzutów E. G. zawartych w odwołaniu, w tym kwestionujących prawidłowość ustalenia opodatkowanej powierzchni użytkowej budynków. Zgodzić się wreszcie należy z zarzutem dotyczącym nieprawidłowości w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, które w przeważającej części nie dotyczy okoliczności rozpatrywanej sprawy. Z niewiadomych powodów, większa część rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji Kolegium nie dotyczy kwestii będących przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Odnosi się to zarówno do rozważań w kwestii związania organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku od nieruchomości, jak i ustaleń faktycznych organu wskazujących, że posadowione na nieruchomości podatnika budynki na działce [...] położone przy ul. [...] i [...] zostały sklasyfikowane jako "lokal użytkowy" i że zapisy te są dla organów wiążące. Powyższe rozważania, a przede wszystkim ustalenia faktyczne, w ogóle nie odnoszą się do niniejszej sprawy, w której przedmiotem opodatkowania są budynki gospodarcze położone przy ul. [...], a w sporze istotne jest, że dla ustalenia sposobu ich opodatkowania, konieczne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania, tj. wyłącznego związku z działalnością rolniczą. Tym samym również powyższymi stwierdzeniami organ naruszył zarówno art. 187. § 1 o.p. jak i art. 122 o.p, ale także art. 210 § 4 o.p. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia, co naruszyło również zasadę zaufania, wyrażoną w art. 121 § 1 o.p. Wobec wykazanych wyżej okoliczności, uznając skargę za zasadną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wszelkimi dopuszczalnymi środkami dowodowymi ustaleń faktycznych, dotyczących rzeczywistego wykorzystywania spornych budynków, tj. czy w roku którego dotyczy decyzja służyły wyłącznie działalności rolniczej. Czynności winny być utrwalone w formie pisemnej, zgodnie z art. 126 o.p. Poczynione ustalenia winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.