I SA/Sz 532/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...]r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] Wójt Gminy B. ustalił W. N. zobowiązanie pieniężne w kwocie [...]zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...]r., W. N. odwołał się od wskazanej powyżej decyzji. W piśmie tym podatnik stwierdził, że gospodarstwo kupił w [...] r. na kredyt, który spłacił. Obecnie gospodarstwo zostało zlicytowane za długi, których podatnik nie posiadał, czemu winna jest Gmina B.. Jednocześnie, W. N. wniósł o przywrócenie gospodarstwa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż [...] r. Wójt Gminy B. wydał decyzję nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] w kwocie [...] zł, w tym podatek rolny w kwocie [...] zł (grunty o łącznej powierzchni [...] ha fiz.), podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł (mieszkania o powierzchni [...] m2) i podatek leśny w kwocie [...] zł ([...] ha lasów). W decyzji tej wskazano, że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano od nieruchomości położonych w L.. Następnie, organ odwoławczy podał, że Sąd Rejonowy w G., postanowieniem z 15 stycznia 2010 r. (sygn. akt I Co 1058/04), postanowił przysądzić własność nieruchomości niezabudowanej o powierzchni [...]ha, składającej się z działek nr [...]i nr [...] położonych w L. gmina B., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...] na rzecz M. W. i I. W., na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej - za cenę, jak w postanowieniu o przybiciu, tj. [...]zł. Postanowienie to uprawomocniło się [...] r., jednak do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynęło dopiero [...]r. W związku z powyższym, Wójt Gminy B., w dniu [...] r. wydał decyzję zmieniającą łączne zobowiązanie pieniężne za rok [...] w zakresie zmniejszenia wymiaru podatku za grunty o powierzchni [...]ha i dokonał odpisu za 12 miesięcy 2011 r. Następnie, jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 Wójt Gminy B. ustalił W. N. zobowiązanie pieniężne w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów, a wymierzony podatek od nieruchomości i rolny dotyczył nieruchomości i gospodarstwa rolnego położonych w [...]. W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, iż analiza akt postępowania podatkowego oraz wynikającego z dokumentów stanu faktycznego sprawy dała podstawę do uznania, iż zaskarżoną decyzję należy uchylić z przyczyn formalnych niewskazanych przez podatnika w odwołaniu. Przytaczając treść art. 165 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy podał, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania wobec W. N., który w wyniku egzekucji zadłużenia utracił własność niektórych nieruchomości, o czym organ podatkowy dowiedział się w 2011 r. Tymczasem, wszczęcie postępowania było konieczne z uwagi na zmiany dotyczące opodatkowanych nieruchomości, które mają wpływ na ustalenie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. Fakt, iż organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż wydał decyzję zmieniającą decyzję ustalającą zobowiązanie pieniężne za 2011 rok, dokonując częściowego odpisu podatku, w żaden sposób nie upoważniał do zaniechania przeprowadzenia postępowania podatkowego celem ustalenia zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, gdyż stan faktyczny sprawy uległ zmianie, wpływając na poprzednio ustalone zobowiązanie podatkowe. Organ odwoławczy wskazał dalej, iż ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy pierwszej instancji, oprócz wydania postanowienia wszczynającego postępowanie, powinien załączyć do akt postępowania podatkowego wszystkie dokumenty niezbędne do weryfikacji decyzji dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 wobec W. N., tak aby możliwe było dokonanie sprawdzenia prawidłowości naliczonego zobowiązania podatkowego. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wydając decyzję kończącą postępowanie organ podatkowy pierwszej instancji winien również kierować się wskazaniami zawartymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Bowiem jedynie prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji pozwoli na weryfikację prawidłowości przyjętego stanu faktycznego w stosunku do obowiązującego stanu prawnego, a także będzie stanowiło dla podatnika wyjaśnienie przyczyn naliczenia zobowiązania pieniężnego w konkretnej wysokości. Na marginesie organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że nie można dokonywać przypisów lub odpisów w podatku, ponieważ Ordynacja podatkowa nie przewiduje takiej możliwości. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Jednakże nie świadczy to o tym, że w podatku dokonuje się przypisu lub odpisu wydając odrębną decyzję. Organ podatkowy powinien dokonać zatem zmiany dotychczasowej decyzji, w której już ustalono zobowiązanie podatkowe, na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, W. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., podnosząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę załączonych dowodów - pism Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. wskazujących, że gospodarstwo jest wypisane z rejestru gruntów w 2006 r. i zostało bezpodstawnie zlicytowane. Skarżący wskazał także, że nie posiadał długów, a gospodarstwo kupił w [...] r. zadłużając się na [...]. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto, Kolegium wskazało, że uwzględniło odwołanie strony i z powodu braku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, uchyliło decyzje organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność dokonanej wykładni tych przepisów. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast, gdy wskazane uchybienia nie występują skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., uchylającej decyzję organu pierwszej instancji (Wójta Gminy B.) i przekazującej sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Decyzję, o jakiej mowa we wskazanym powyżej przepisie, organ odwoławczy może (powinien) wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w tej regulacji, to jest wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 Ordynacji podatkowej. Stosując ten przepis, organ odwoławczy musi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych oraz wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 229 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r., I SA/Lu 860/99, LEX nr 45534). Kontrola sądowa takiej decyzji sprowadza się zatem do zbadania, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji wskazane w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Sprawa w związku, z którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało ją do ponownego rozpatrzenia temu organowi, dotyczy łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego W. N. za rok 2012. Skarżący w treści skargi nie podniósł żadnych zarzutów merytorycznych wobec decyzji organu odwoławczego. Z kolei, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., uchylając decyzję Wójta Gminy B., zobowiązało organ podatkowy pierwszej instancji do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego celem ustalenia zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, gdyż stan faktyczny sprawy uległ zmianie, wpływając na poprzednio ustalone zobowiązanie podatkowe. Organ pierwszej instancji bowiem nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie chociaż już w marcu 2011 r. powziął informację o zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na wymiar podatku, jak przysądzenie przez Sąd Rejonowy w G. gospodarstwa rolnego w L. na rzecz innych podatników. Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał, iż organ podatkowy pierwszej instancji ustalając zobowiązanie na 2012 rok, winien ustalić je w oparciu o nowy stan faktyczny sprawy, w związku ze zmianami dotyczącymi przedmiotowych nieruchomości, mających wpływ na wysokość łącznego zobowiązania skarżącego, podkreślając przy tym, że w toku prowadzonego postępowania winny być zachowane wszelkie uprawnienia strony, a w szczególności prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania z aktami postępowania oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Nadto, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, iż organ podatkowy pierwszej instancji, powinien załączyć do akt postępowania podatkowego wszystkie dokumenty niezbędne do weryfikacji decyzji dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 oraz uwzględnić wskazania art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt, że decyzja Wójta Gminy B. nie zawierała prawidłowego uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zasadnie organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na to, że konieczne jest wszczęcie i przeprowadzenie postępowania dowodowego, celem precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego i prawidłowego wyliczenia zobowiązania pieniężnego za rok 2012. Na zakończenie powyższych rozważań podkreślić należy, że decyzja podjęta w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Decyzja kasacyjna może być wydana bowiem tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z tego względu organ odwoławczy, przy jej wydawaniu, ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., skargę należało oddalić, jako niezasadną.