I SA/Sz 534/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-11-28

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa dla producenta rolnego, którego gospodarstwo ucierpiało w wyniku suszy lub powodzi, powinna zostać pomniejszona o 50%, jeśli nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w tym upraw traw na gruntach ornych?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa dla producenta rolnego, który poniósł szkody w wyniku suszy lub powodzi, powinna zostać pomniejszona o 50%, jeśli nie spełnił on warunku posiadania ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie (z wyłączeniem łąk i pastwisk) na dzień wystąpienia szkody. Uprawy traw na gruntach ornych, takie jak lucerna czy koniczyna, są traktowane jako uprawy rolne podlegające wymogowi ubezpieczenia w celu otrzymania pomocy w pełnej wysokości.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową z powodu szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą lub powodzią w 2018 r. Organy administracji przyznały pomoc, ale pomniejszyły ją o 50%, uznając, że skarżący nie spełnił warunku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Skarżący zakwestionował to, twierdząc, że niektóre uprawy, jak trawy na gruntach ornych, nie podlegają obowiązkowemu ani komercyjnemu ubezpieczeniu, a ich wyłączenie z pomocy narusza zasadę równości wobec prawa. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, analizując przepisy dotyczące pomocy finansowej i ubezpieczeń upraw.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę. Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w Ś. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] przyznającą pomoc finansową producentowi rolnemu A. H. (dalej: "skarżący") w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi w wysokości [...] zł. Z przesłanych przez organ akt, wynika następujący stan faktyczny sprawy. Skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. We wniosku skarżący wystąpił o udzielenie pomocy finansowej do upraw, na których wystąpiły szkody co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni [...] ha oraz co najmniej 70% dla uprawy na powierzchni [...] ha. Skarżący oświadczył, że w roku 2018 posiadał ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalne; ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pióru: obsunięcia się ziemi, lawiny). Do wniosku skarżący dołączył protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wykaz działek ewidencyjnych i powierzchnię upraw, na których wystąpiły szkody, polisę ubezpieczeniową nr [...] i potwierdzenia zapłaty. W toku postępowania skarżący złożył pismo wyjaśniające wraz z załącznikiem (wyjaśnienia ubezpieczyciela), do wcześniej złożonego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Po przeprowadzeniu postępowania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. organ I instancji przyznał skarżącemu - producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody na co najmniej 30% i mniej niż 70% oraz co najmniej 70% danej uprawy w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że płatność została pomniejszona o 50% stawki, z uwagi na fakt iż w dniu wystąpienia szkód wuprawach co najmniej 50% powierzchni w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk, zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 poz. 187 ze zm.) – dalej: "rozporządzanie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.". W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się z obniżeniem uzyskanej pomocy finansowej zarzucając jej sprzeczność z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r., poz. 2047 ze zm.) Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia gospodarstwa rolnego skarżącego wynosi [...] ha, a powierzchnia upraw rolnych z wyłączeniem łąk i pastwisk [...] ha (wartość z protokołu szacowania szkód). Z oświadczenia zawartego we wniosku o otrzymanie pomocy finansowej oraz z protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, wynika, że w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie skarżącego nie było ubezpieczonych, to jest przynajmniej [...] ha ([...] x 50%). Tym samym skoro strona nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie, zatem nie mogła otrzymać płatności w pełnej wysokości. W konsekwencji płatność w wysokości [...] zł została przyznana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Płatność dla wnioskowanej powierzchni upraw rolnych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% wyniosła przy tym [...] zł [[...] ha x (500 zł x 50%) = [...] ha x [...] zł], a dla powierzchni na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy - [...] zł [[...] ha x (1000 zł x 50%) = [...] ha x [...] zł]. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że skarżący składając wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, przedstawił polisę ubezpieczeniową nr [...] [...]. W związku z przeprowadzoną kontrolą systemową odnośnie wniosku organ I instancji do wyliczeń wziął zarówno działki i uprawy, które były deklarowane wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej oraz występujące w załączniku i ww. protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód. Kontrola wykazała iż powierzchnia działek z polisy ubezpieczeniowej nr [...], różni się od powierzchni działek podanych zarówno we wniosku o dopłaty bezpośrednie oraz w przedmiotowym wniosku o udzielenie pomocy finansowej. W przypadku owsa jarego skarżący we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na działkach nr [...], [...], [...] oświadczył, że uprawia [...] ha owsa jarego, co zostało zdeklarowane we wniosku suszowym i potwierdzone przez komisję do oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym. Natomiast w polisie ubezpieczeniowej skarżący ubezpieczył [...] ha owsa jarego, na ww. działkach. W związku z powyższym powierzchnię [...] ha owsa jarego, można było uznać za ubezpieczoną pomimo, że we wniosku obszarowym oraz we wniosku suszowym została zadeklarowana powierzchnia [...] ha owsa jarego. Ponadto organ uwzględnił ubezpieczenie [...] ha uprawy żyta ozimego (powierzchnia zgodna z wnioskiem o dopłaty bezpośrednie). Łącznie powierzchnia ubezpieczonych upraw wyniosła [...] ha czyli 41,05 %. Natomiast powierzchnia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód (z wyłączeniem łąk i pastwisk) zgodnie z załączonym protokołem oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego nr [...] wyniosła [...] ha. Minimalna powierzchnia upraw, która spełniałaby warunek ubezpieczenia co najmniej 50% wyniosła tym samym [...] ha. Odnosząc się do kwestii poruszonej przez skarżącego w odwołaniu, iż pomoc finansowa została obniżona niesłusznie oraz decyzja została wydana sprzecznie z art. 3 ust 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw i zwierząt gospodarskich, organ odwoławczy wskazał, że w złożonym wniosku o płatność w ramach wsparcia bezpośredniego przez skarżącego oraz w protokole szacowania szkód, na powierzchni [...] ha znajduje się uprawa rolna, mianowicie traw na gruncie ornym, mieszanki traw, lucerny, owsa, żyta, które nie podlegają wyłączeniu z ubezpieczenia według ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. W sprawie decydujące jest natomiast kryterium sposobu użytkowania gruntu rolnego tj. rozróżnienie upraw wyłączonych z obowiązku ubezpieczenia (trwały użytek zielony) od upraw podlegającym ubezpieczeniu (np. trawy na gruncie ornym), w celu otrzymania pomocy finansowej w pełnej wysokości. Ponadto, odnosząc się do treści art. 3 ust 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw i zwierząt gospodarskich, organ odwoławczy wskazał, że wymienione są w nim uprawy korzystające z przywileju dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Uprawa traw na gruntach ornych czy lucerny nie została wskazana w ww. przepisie i w związku z tym z takiego przywileju nie może korzystać. Nie oznacza to jednak, iż ubezpieczenie takiej uprawy nie jest możliwe. Organ odwoławczy wskazał, że § 13r ust. 12 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. nie uzależnia przyznania pomocy w pełnym zakresie od okoliczności ubezpieczenia upraw tylko korzystając z dopłat z budżetu państwa. Nie ma znaczenia, czy uprawa została objęta ubezpieczeniem korzystającym z państwowych dopłat, czy ubezpieczeniem, którego składki są w całości pokrywane przez ubezpieczonego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości i rozstrzygnięcie przez sąd co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił sprzeczność z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w związku z art. 10c ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2015 r. poz. 577 ze zm.) przez przyjęcie, że nie przysługuje mu prawo do odszkodowania z tytułu suszy, jaka w 2018 r. dotknęła jego gospodarstwo, co narusza konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że pomoc Państwa przewidziana jest dla wszystkich rolników z uwagi na mogące ich dotknąć klęski żywiołowe, w tym suszę. Art. 32 Konstytucji nakazuje równe traktowanie wszystkich obywateli. Wyłączenie z pomocy Państwa użytków takich, jak te, na których uprawiane są rośliny objętościowe na gruntach ornych (lucerna, koniczyna, zioła, bobowate w mieszankach traw), czyli rośliny istotne dla rolnika, hodującego bydło i pozyskującego w ten sposób pełnowartościową paszę, jest nie tylko nieracjonalne, ale naruszające zasadę równego traktowania. Zwłaszcza w sytuacji, gdy Państwo zdecydowało o 100% pomocy dla posiadaczy TUZ (trwałych użytków zielonych). Skarżący podniósł, że na nierówne traktowanie rolników w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich wskazywał już od chwili jej zmiany w 2015 r. Zarząd Krajowej [...], zwracając się do Ministra Rolnictwa o niezbędną korektę ustawy, pisząc "Jakkolwiek katalog upraw zawartych w ustawie jest szeroki, jednak nie obejmuje wszystkich "upraw rolnych z wyłączeniem łąk i pastwisk", o których mowa w załączniku do uchwały Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2015 r. Między innymi brakuje tu roślin takich jak koniczyna, lucerna czy zioła. Skoro zatem przepisy prawa nie nakładają na rolników obowiązku ubezpieczenia takich upraw jak koniczyna, lucerna czy zioła, to rolnicy nie mogą być karani w razie wystąpienia suszy, pozbawieniem ich 50% pomocy dla całego gospodarstwa. Prowadzi to bowiem do sytuacji, w której tacy rolnicy, nie dość że ponieśli bardzo wysokie szkody spowodowane suszą, to jeszcze otrzymają niższą pomoc, pomimo, że żadnych przepisów nie naruszyli." Dodatkowo skarżący wskazał, że takie uprawy, jak lucerna, koniczyna czy inne rośliny, uprawiane na pasze objętościowe, nie podlegają ani ubezpieczeniu obowiązkowemu, ani też komercyjnemu. Skarżący podał, że żaden z ubezpieczycieli, których pytał - już po wydaniu decyzji przez organ I instancji - nie wyraził zgody na takie ubezpieczenie lub podawał kwoty składek ubezpieczeniowych, dla których musiałby zaciągnąć kredyt, przekraczający znacznie wysokość spodziewanego dochodu z hodowli zwierząt. W ocenie skarżącego, stwierdzenie, zawarte w uzasadnieniu decyzji "nie oznacza to jednak, iż ubezpieczenie takiej uprawy nie jest możliwe" jest albo wiarą w niesłychane bogactwo polskiego rolnika, albo zwykłym naigrawaniem się z niego. Zdaniem skarżącego został on potraktowany jako obywatel trzeciej kategorii, wobec którego można naruszać zasady w dowolny sposób. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w Ś. z dnia [...] lutego 2019 r. o przyznaniu skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej w części. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2018 r. skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, dotyczący szkód powstałych na powierzchni upraw w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni [...] ha i co najmniej 70 % dla uprawy na powierzchni [...] ha, załączając wykaz działek ewidencyjnych wraz z wykazaniem ich powierzchni, położenia i rodzaju upraw. W pkt VIII powyższego wniosku, skarżący oświadczył, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie z wyłączeniem łąk i pastwisk, było ubezpieczonych, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny - na potwierdzenie czego skarżący przedłożył polisę ubezpieczenia [...] uprawy nr [...]. Orzekające w sprawie organy ustaliły, iż warunek ubezpieczenia przez rolnika co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym na dzień wystąpienia szkody nie został spełniony, w związku z czym wnioskowana pomoc finansowa została pomniejszona o 50% wysokości. Wskazane ustalenie organów zostało zakwestionowane przez skarżącego. Istotę sporu stanowi zatem kwestia czy orzekające organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie został spełniony warunek ubezpieczenia przez skarżącego na dzień wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, stanowiący podstawą do pomniejszenia wnioskowanej pomocy finansowej o 50% tj. czy ubezpieczeniem powinno być objęte uprawy traw na gruntach ornych. Z protokołu z oszacowania szkód wynikało, że wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 76,69% średniej rocznej produkcji tego gospodarstwa, oraz że producent rolny nie zawarł umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia upraw. Podano, że całkowita powierzchnia upraw w gospodarstwie rolnym (zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich) wynosi [...] ha, w tym powierzchnia: upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód (z wyłączeniem łąk i pastwisk) [...] ha, powierzchnia upraw objęta zjawiskiem suszy [...] ha. Warunkiem uzyskania w pełnej wysokości pomocy finansowej udzielonej na podstawie § 13r rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., jest posiadanie w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych ubezpieczenia od co najmniej jednego z powyższych ryzyk, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych. Umowa ubezpieczenia upraw rolnych została zawarta [...] czerwca 2018. Łączna powierzchnia upraw rolnych objętych ubezpieczeniem stanowi 31,60 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Zauważyć jednak należy, że powierzchnia upraw ubezpieczonych musi być równa powierzchni zgłoszonej do wsparcia bezpośredniego. Stąd w przypadku owsa jarego skarżący we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na działkach nr [...], [...], [...] oświadczył, że uprawia [...] ha owsa jarego, co zostało zdeklarowane we wniosku suszowym i potwierdzone przez komisję do oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym. Natomiast w polisie ubezpieczeniowej skarżący ubezpieczył [...] ha owsa jarego, na ww. działkach. W związku z powyższym powierzchnię [...] ha owsa jarego, można było uznać za ubezpieczoną pomimo, że we wniosku obszarowym oraz we wniosku suszowym została zadeklarowana powierzchnia [...] ha owsa jarego. Ponadto organ uwzględnił ubezpieczenie [...] ha uprawy żyta ozimego (powierzchnia zgodna z wnioskiem o dopłaty bezpośrednie). Zatem łącznie powierzchnia ubezpieczonych upraw wyniosła [...] ha czyli 41,05 % powierzchni upraw 9zgodnie z wnioskiem o płatności bezpośrednie). Ustalony stan faktyczny stanowił podstawę do zredukowania o 50% wysokości przyznanej stronie pomocy finansowej, udzielanej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane wystąpieniem w roku 2018 suszy lub powodzi. W wymaganym okresie strona skarżąca nie zawarła umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia upraw rolnych. Zatem w świetle obowiązujących przepisów pomoc przyznana stronie w rzeczonej sprawie została słusznie pomniejszona o 50%. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 2954/18 wypowiedział się na temat interpretacji pojęcia łąki i pastwiska. Przy ustaleniu 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym objętych ubezpieczeniem, z wyłączeniem łąk i pastwisk, należy uwzględniać wszystkie uprawy, w tym uprawy traw na gruntach ornych. Dla oceny sposobu użytkowania gruntu rolnego, na potrzeby omawianego przypadku pomocy, decydujące jest rozróżnienie trwałego użytku zielonego od upraw na gruncie ornym. Znaczenie ma zatem rodzaj upraw na gruntach ornych, tj. jak w niniejszym przypadku mieszanki traw, lucerny, owsa, żyta. Trawa na gruntach ornych, nie jest łąką lub pastwiskiem. Udzielana pomoc rolnikom jest zgodna z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawie pomocy publicznej. Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L 193 z 1.7.2014) pomoc przyznaną na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej "zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń". W toku postępowania administracyjnego strona skarżąca wskazywała, że nie miała możliwości dodatkowego ubezpieczenia pozostałej części swoich upraw mieszanki traw na gruntach ornych. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że nie można było w roku 2018 r. ubezpieczyć upraw traw na gruntach ornych. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że tego typu usługi ubezpieczeniowe (ubezpieczenia komercyjne) od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny oferował [...] S.A.. W konsekwencji sąd nie zgodził się z zarzutem, że organ naruszył treść § 13r ust. 12 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. przez jego błędną interpretację i uznanie, że całość upraw w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez skarżącą, z wyłączeniem łąk i pastwisk, można było ubezpieczyć od co najmniej jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 przedmiotowego rozporządzenia. W rezultacie za bezpodstawny należy uznać zarzut, że organ błędnie przyjął, że skarżący w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych miał ubezpieczone mniej niż 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Zakres pomocy jest również zgodny z art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 1 lipca 2014 r. ze zm.). Pomoc publiczną należną skarżącej należy pomniejszyć o 50%, z uwagi na brak ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, które są objęte zakresem ubezpieczeń. Działające na polskim rynku ubezpieczeń podmioty przewidywały ubezpieczenia upraw mieszanek motylkowatych z trawami na paszę (od klęski suszy). Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w związku z art. 10c ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego został ukształtowany jednolity pogląd zwracający uwagę na istnienie cechy istotnej (relewantnej), z uwzględnieniem której należy dokonywać oceny co do zachowania zasady równości (art. 32 Konstytucji). Zasada ta oznacza, że osoby/podmioty znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo, natomiast osoby/podmioty znajdujące się w odmiennej sytuacji faktycznej należy traktować odmiennie. Zatem wyłącznie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących (np. wyrok TK z dnia 4 lutego 1997 r., sygn. akt P 4/96). Cechą relewantną w tym przypadku są uprawy na gruntach ornych roślin objętościowych (lucerny, koniczyny, ziół, bobkowatych w mieszance traw). W obrębie tej charakterystycznej cechy, z perspektywy ubezpieczenia upraw i otrzymania pomocy finansowej z tytułu wystąpienia szkód sytuacja jest taka sama, w każdym przypadku istnieje obowiązek ubezpieczenia takich upraw na gruntach ornych. W cytowanych przepisach (unijnych i krajowych) brak jest unormowań, skutkiem których byłoby zróżnicowane traktowanie w zakresie ubezpieczenia i przyznania pomocy finansowej w tej grupie rolników. Mając powyższe na uwadze skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło