I SA/Sz 548/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi "L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz L. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] określającej "L" Spółce z o.o. z siedzibą w G. zobowiązanie podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia wydanego na podstawie art. 216 w związku z art. 239 b § 1-4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, z 2005 r., poz. 60 ze zm.) organ wskazał, że "L" Spółka z o.o. dokonała sprzedaży nieruchomości zabudowanej, której była wieczystym użytkownikiem i na dzień wydania decyzji nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej. Ponadto organ podał, że uzyskał informacje, że w stosunku do podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w Z. Powyższe okoliczności uprawdopodabniają, zdaniem organu, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. nie zostanie wykonane. W zażaleniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Spółka zarzuciła, że organ podatkowy działa na szkodę podatnika, zaprzeczyła również, by prowadzone było przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Dodatkowo podniosła zarzuty przeciwko decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podatkowy I instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismem z dnia 24.03.2011 r. zobowiązało organ podatkowy I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez przedłożenie odpisu umowy sprzedaży nieruchomości zabudowanej stanowiącej własność podatnika oraz dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia przeciwko podatnikowi postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. Organ podatkowy I instancji w dniu 28.03.2011 r. przesiał do organu odwoławczego odpis umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 12.05.2010 r. oraz poinformował , że informację o postępowaniu egzekucyjnym uzyskał w 2010 r. podczas rozmowy telefonicznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku 239 i art. 239 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia "L" Spółki z o.o. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Przywołując przepis art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej organ wskazał na przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, bezsporne jest, że podatnik dokonał zbycia nieruchomości zabudowanej o wartości [...] zł na którym organ podatkowy mógłby ustanowić hipotekę przymusową celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych podatnika w podatku od nieruchomości. Uznał zatem, że organ podatkowy I instancji uprawdopodobnił możliwość nie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r., gdyż nieruchomość ta służyła prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej na terenie gminy [...] - jej zbycie uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe może zostać niewykonane. Zarzut naruszenia prawa przez organ I instancji organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jednocześnie, że podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące zgodności z prawem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w tym postępowaniu nie podlegają rozpatrzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę tego postanowienia i uchylenie postanowienia Burmistrza L. a zapadłemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego a to art. 239 b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poprzez uprawdopodobnienie że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane oraz do przyjęcia, ze w sprawie doszło do zbycia majątku znacznej wartości podczas gdy doszło do zwykłego zbycia nieruchomości a organ nie wykazał że działanie podatnika zmierzało do uszczuplenia majątku. Ponadto Skarżąca kwestionuje informacje jako lakoniczne co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo Skarżąca nie godzi się z dokonanym wymiarem podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Sąd uwzględnił skargę, aczkolwiek nie podzielił wszystkich zarzutów w niej zawartych. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu nakazującym jego uchylenie stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Zgodnie z przytaczanym w postanowieniach organów podatkowych obu instancji art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Językowa wykładnia przytoczonych przepisów wskazuje, że organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, gdy wystąpi przynajmniej jedna z wymienionych w § 1 przesłanek, a ponadto organ podatkowy uprawdopodobni okoliczność wskazaną w § 2 cytowanego artykułu. Pogląd ten ugruntowany jest już w orzecznictwie sądowym i nie jest sporny pomiędzy stronami postępowania. Przesłanka "uprawdopodobnienia" niewykonania zobowiązania z kolei nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności. Sprowadza się ona do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Nie mniej należy podkreślić, iż samo stwierdzenie okoliczności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie stanowi podstawy do jej zastosowania. Niezbędne jest jeszcze wykazanie, iż w konsekwencji ich zaistnienia zachodzi prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez zobowiązanego. Okoliczności te mogą zatem uprawdopodabniać obawę niewykonania zobowiązania dopiero wespół z innymi faktycznymi okolicznościami danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, iż zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Oparcie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącznie na stwierdzeniu samego faktu zaistnienia określonej okoliczności faktycznej, zbędnym czyniłoby drugą przesłankę zastosowania tego rygoru, jaką jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania. Organy podatkowe obu instancji wskazały na zastosowanie rygoru i art. 239b § 1- 4 Ordynacji podatkowej organ pierwszej instancji czy art. 239b – organ odwoławczy, bez sprecyzowania przesłanki, w uzasadnieniu zaś wskazując na sprzedaż nieruchomości a w związku z tym brak majątku na którym można ustanowić zabezpieczenie oraz organ pierwszej instancji dodatkowo prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wskazując na fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego stwierdził ogólnikowo, że ustalił ten fakt w rozmowie telefonicznej z pracownikiem urzędu skarbowego a wskazując na brak majątku stwierdził, to na podstawie akt sprawy. Organ drugiej instancji również lakonicznie stwierdził, że organ pierwszej instancji uprawdopodobnił możliwość nie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości gdyż nieruchomość ta służyła prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej na terenie gminy [...] a jej zbycie uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe może zostać niewykonane. Takie uzasadnienie, zdaniem Sądu w świetle poczynionych powyżej wywodów, nie stanowi wykazania zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej. Wskazać bowiem należy, że określony w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wymóg uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Jakkolwiek uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności to postępowanie organu winno sprowadzać się do wykazania stosowną argumentacją, mającą oparcie w faktach, istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. W niniejszej sprawie jak wskazano powyżej oprócz powołania się na okoliczność sprzedaży nieruchomości nie wskazano na zgodność faktu tj. zagrożenia skuteczności egzekucji z rzeczywistością tj. brak jest wskazania sytuacji finansowej Skarżącej, czy nieruchomość której sprzedaży dokonała Skarżąca jest jej jedynym składnikiem majątkowym na którym można ustanowić czy to hipotekę czy zastaw, odniesienia wartości sprzedanej nieruchomości do aktywów Spółki celem uprawdopodobnienia wyzbywania się majątku, zestawienia jej aktywów celem wskazania za zagrożenie braku zaspokojenia należności podatkowych. W konsekwencji utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i nie konwalidując tych naruszeń organ odwoławczy podjął wadliwe rozstrzygnięcie i naruszył art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodzić się należy natomiast ze stanowiskiem organu, że zarzuty skierowane przeciwko decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach postępowania w sprawie nadania rygoru wykonalności. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.