I SA/Sz 55/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") Dyrektor Izby Skarbowej [...] stwierdził uchybienie przez [...] i [...] terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że w decyzji organ I instancji zamieścił pouczenie o przysługującym stronom prawie i terminie do wniesienia odwołania. Przesyłka zawierająca decyzje z dnia [...] r. dotyczące nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych odpowiednio za lata 2012 i 2014 została nadana przez organ I instancji w dniu [...] r. w placówce pocztowej InPost S.A. Z powodu niezastania stron w miejscu zamieszkania w dniu 22 grudnia 2015 r. w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono pierwsze, a w dniu 30 grudnia 2015 r. drugie zawiadomienie (awizo), w tym przedmiocie. Następnie z uwagi na upływ wyznaczonego czternastodniowego okresu do odbioru awizowanej przesyłki zwrócono ją w dniu 8 stycznia 2016 r. do organu I instancji. Wpływ przedmiotowej przesyłki do organu podatkowego nastąpił w dniu 20 stycznia 2016 r. W związku z powyższym organ I instancji uznał, iż przesyłka została doręczona w sposób zastępczy, tj. w trybie przewidzianym przepisem art. 150 O.p. w dniu 5 stycznia 2016 r., pod adresem stron. Zdaniem organu I instancji skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło z upływem ostatniego dnia z czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce operatora. [...] (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący") w piśmie z dnia 4 października 2016 r. wskazał, że kopie obu decyzji z dnia [...] r. nr [...] odebrał osobiście w dniu 21 września 2016 r. w pokoju [...] . Strona podkreśliła, że w okresie świątecznym przebywała [...] i po swoim powrocie nie znalazła w skrzynce zawiadomień o podjętej przez operatora próbie doręczenia przedmiotowej przesyłki. Ponadto Strona odniosła się do treści uzasadnień ww. decyzji. W związku z tym, iż charakter pisma budził wątpliwości organ odwoławczy pismem z dnia 24 października 2016 r. wezwał zarówno [...] i [...] do jednoznacznego wypowiedzenia się, czy przedmiotowe pismo należy traktować jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Organ nadał wezwaniu rygor, zgodnie z którym w przypadku jego niewykonania organ uzna pismo Strony za odwołanie od ww. decyzji. Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. Strona potwierdziła, że nie zgadza się z pisemnym uzasadnieniem decyzji organu I instancji, przedstawiając argumentację w tym zakresie. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że odwołanie zostało wniesione w dniu [...] r. podczas, gdy termin do jego wniesienia minął z dniem 19 stycznia 2016 r. (tj. 14 dni od dnia 5 stycznia 2016 r. jako daty [...] awizowania przesyłki zawierającej decyzję). Na tej podstawie uznał, że odwołanie wniesione po upływie ustawowego terminu jest bezskuteczne. Ponadto organ odwoławczy odwołał się do argumentów przedstawionych przez Stronę w treści ww. pism. Następnie, na podstawie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że adnotacje poczynione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie świadczą o tym, że pracownik operatora wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na ww. postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminowi do złożenia odwołania. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o ponowne rozpatrzenie odwołania przez organ II instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że w okresie świątecznym przebywał za granicą. Podkreślił jednocześnie, że gdyby miał jakąkolwiek informację od operatora o przesyłce, to faktycznie mógłby ją odebrać 4 lub 5 stycznia 2016 r. Skarżący zarzucił, że nie ponosi odpowiedzialność za sposób działania firmy InPost. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu (decyzji albo postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127). Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt o charakterze procesowym, tj. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 O.p. odwołanie, jako wnoszony za pośrednictwem organu podatkowego pierwszej instancji środek zaskarżenia decyzji tego organu (art. 220 § 1 O.p.), wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie tej decyzji. Zachowanie tego terminu jest warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania. Przy czym, w szczególności termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012, poz. 1529) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym (art.12 § 6 pkt 2 O.p.). Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa. Jest zatem obowiązkiem organu odwoławczego zbadanie - przed przystąpieniem do rozpatrzenia sprawy - czy określone odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym przepisami prawa. Stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie, nakłada na organ odwoławczy - w sytuacji, gdy na stosowny wniosek zainteresowanego uchybiony termin nie został przywrócony - obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) mającego zarazem walor ostateczności (art. 228 § 2 O.p.). Z kolei, o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment podjęcia tego postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. A zatem istotą sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia zdiagnozowania stanu dochowania lub niedochowania czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym. Organ nie ustala natomiast okoliczności i przyczyn, które spowodowały uchybienie terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 1137/12 i powołane tam orzecznictwo, LEX nr 1320510). Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, o ile termin ten nie zostanie we właściwym trybie przywrócony, zamyka stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed organem wyższej instancji. Wydając zatem takie postanowienie, organ winien mieć pewność, że do uchybienia terminu faktycznie doszło a okoliczności te winny wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że doręczyciel zaznaczył w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Na druku potwierdzenia odbioru informację o miejscu pozostawienia awizo i miejscu złożenia przesyłki listonosz umieszcza tylko przy pierwszym zawiadomieniu o awizowaniu przesyłki (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 993/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 786/16, orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego i stwierdza, że decyzje organu I instancji z dnia [...] r. zostały doręczone Skarżącemu prawidłowo, w trybie przewidzianym w art. 150 § 1 pkt 1 oraz § 1a i § 2 O.p. (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016 r., tj. z daty wydania decyzji), zgodnie z którym w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, przechowuje on pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu jak wyżej, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni (przesyłka zawierająca ww. decyzję została dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, tj. dnia 22 grudnia 2015 r. i dnia 30 grudnia 2015 r.). Zawiadomienie takie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z uwagi na to, że pierwsza próba doręczenia, która zakończyła się niepowodzeniem miała miejsce w dniu 22 grudnia 2015 r., (druga próba doręczenia także się nie powiodła) czternastodniowy termin do podjęcia korespondencji upływał z dniem 5 stycznia 2016 r. Tym samym bezsporne jest, że czternastodniowy termin do złożenia odwołania upływał z dniem 19 stycznia 2016 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem ustawowo wolnym od pracy. Natomiast pismo Skarżącego z dnia 4 października 2016 r., które słusznie organ odwoławczy uznał za odwołanie, zostało złożone w organie I instancji w dniu 5 października 2016 r. Data złożenia pisma nie jest przez Skarżącego kwestionowana. Pismo Skarżącego zawierało obszerny wywód stanowiący odniesienia do treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. Skarżący następnie uzupełnił i powtórzył argumenty w piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. Sąd nie dostrzega żadnych uchybień w zakresie prawidłowości doręczenia adresatowi zawiadomienia o awizowanej przesyłce. Na kopercie widnieją wyraźne pieczątki wskazujące na datę nadania przesyłki, datę pozostawienia I awizo, II awizo oraz datę zwrotu przesyłki, a ponadto także właściwe adnotacje. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo doręczone organowi odwoławczemu i zawiera wskazanie dat oraz adresu placówki InPost, w której pozostawiono na czternaście dni przesyłkę. Tym samym nie można przyjąć, jak tego oczekuje Skarżący, że pracownik operatora dokonał nieprawidłowo czynności doręczenia skutkujących jego wadliwością. W tym miejscu podkreślić należy, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący składał w terminie otwartym do złożenia środka zaskarżenia, odwołanie za pośrednictwem organu I instancji. W tej sytuacji uznać należało, że wniesienie środka odwoławczego przez Skarżącego nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego złożenia. Ponadto w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie złożył do organu podatkowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Wydanie takiego postanowienia nie zależy bowiem od woli i uznania organu, lecz stanowi jego obowiązek. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.