I SA/Sz 551/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-10-02

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi można odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku niespełnienia wymogu minimalnej obsady drzew lub wymogów dotyczących jakości materiału szkółkarskiego, nawet jeśli uchybienia te zostały naprawione po kontroli?
Ratio decidendi
Rolnikowi można odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej, jeśli w momencie kontroli nie spełniał wymogów dotyczących minimalnej obsady drzew lub jakości materiału szkółkarskiego, nawet jeśli uchybienia te zostały później naprawione. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie przewidują możliwości przeprowadzenia czynności naprawczych uchylających skutki stwierdzonych nieprawidłowości po ich stwierdzeniu.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 na rok 2013, obejmujący Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne. Kontrola na miejscu wykazała niespełnienie wymogu minimalnej obsady drzew oraz wymogów dotyczących jakości materiału szkółkarskiego. Organ I instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, argumentując, że uszkodzenia drzewek były spowodowane przez zwierzynę leśną i że naprawił nasadzenia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę. 1. W dniu 9 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatu S. ARiMR wpłynął wniosek Pana F. K. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") o przyznanie płatności bezpośrednich wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 na rok 2013. Wniosek obejmował deklarację Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na 2 działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Uprawą wskazaną w treści wniosku była jabłoń domowa. 2. W dniu 23 lipca 2013 r. na gruntach objętych wnioskiem Skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu. Inspektorzy ARiMR ustalili, iż na działce D obsada obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, skoszonych bądź nie spełniających wymagań jakościowych, wynosiła [...] sztuki na stwierdzonej powierzchni działki [..] ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosić powinna [..] sztuk sadzonek. W czasie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w przedmiocie niespełnienia wymogów materiału szkółkarskiego oraz w zakresie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochrony gleby. 3. W dniu 8 stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] , na mocy której przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł do powierzchni [...] ha w ramach wariantu [...] na rok 2013. Podstawą dla takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez Organ I instancji, iż: 1). Materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, 2). Nie jest utrzymywana minimalna obsada drzew i krzewów. 4. Dnia 23 stycznia 2014 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji Organu I instancji. W jego treści podniósł, iż uszkodzenia drzewek jabłoni spowodowane były między innymi przez zwierzynę leśną. Skarżący wskazał, iż zgodnie z zaleceniami uszkodzone nasadzenia w ilości [...] sztuk wymienił i poinformował o tym fakcie Jednostkę Certyfikującą w P. 5. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, działając jako Organ II instancji w dniu 26 lutego 2014 r. wydał decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia 8 stycznia 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. 6. Skargą z dnia 1 kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez niewyczerpujące zebranie i uwzględnienie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że Skarżący nie spełnił wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew, oraz naruszenie prawa materialnego, tj. § 9 ust. 3 lit. a rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przejściowe, przemijające w danym roku niespełnianie minimalnych wymagań dotyczących wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego jest jednoznaczne z naruszeniem wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew. Skarżący podniósł, iż z całokształtu przepisów unijnych wynika iż niedopuszczalne jest wyciąganie wobec rolnika negatywnych konsekwencji wynikających ze zdarzeń, na które rolnik nie miał wpływu. Skarżący podkreślił, iż przystępując w 2012 r. do realizacji pakietu 2.10 – uprawy sadownicze nie wiedział, iż będzie zmuszony do kontynuacji tych upraw w kolejnym roku, gdyż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym 2009"), obowiązujące w chwili gdy Skarżący przystępował do realizacji pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), dopuszczało możliwość zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w kolejnym roku. Skarżący bowiem z uwagi na powtarzające się zniszczenia i uszkodzenia sadzonek przez zwierzęta leśne, zamierzał uprawy sadownicze zlikwidować. Niestety kolejne rozporządzenie rolnośrodowiskowe - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej przywoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe 2013")), wprowadziło zakaz zmiany tego zobowiązania. 7. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. W przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której Strona skarżąca wnioskowała poprzez złożony w dniu 9 kwietnia 2013 roku wniosek o przyznanie płatności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w S. rozważył czy spełnione zostały warunki wynikające z § 2 oraz § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013. Zgodnie z przywołanym § 2, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 50 ww. rozporządzenia, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, w zakresie m. in wariantu dziesiątego pakietu, Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonym dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 . Ponadto - zgodnie z ust, 3 § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 - w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej płatność jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym 2009. Powołując się zatem na § 9 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których jest przyznawana płatność rolnośrodowiskową, wskazać należy, że płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze. zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni domowej powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania. Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Z kolei załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania): a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa, b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013). Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). Zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, ponownie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a). Konkludując tę część wywodu należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. 9. W niniejszej sprawie, inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR - w dniu 23 lipca 2013 roku - przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Skarżącego, stwierdzając nieprawidłowości na działce rolnej D zagospodarowanej uprawą jabłoni domowej. Jak wynika to z Raportu z kontroli o nr dok. [...] stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7. Wskazano, że na działce rolnej D obsada obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, skoszonych bądź nie spełniających wymagań jakościowych, wynosiła [...] sztuki na stwierdzonej powierzchni działki [...] ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosić powinna [...] sadzonek. Wskazana powyżej ilość, którą Organ określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działce, organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278). Przy czym zachowanie minimalnej obsady drzew o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż wskazał Organ stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności. Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na udokumentowane ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego. Na podstawie raportu czy dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości organu można stwierdzić, iż wymagana obsada drzewek na ww. działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. Analiza raportu wskazuje, że wymóg materiału szkółkarskiego także nie został spełniony, kontrolerzy stwierdzili bowiem 91 sztuk uschniętych sadzonek jabłoni i 142 sztuki żywych sadzonek nie spełniających wymogu co do wysokości. Inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia, co dokumentuje materiał fotograficzny. O wyłącznej kwalifikacji drzewek spełniających ww. parametry do obsady drzew, którą beneficjent Programu rolnośrodowiskowego realizujący wariant 2.10 i deklarujący chęć otrzymania płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały okres trwającego zobowiązania rolnośrodowiskowego traktuje, jak to wskazywano powyżej § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013. Zgodnie z przywołanym przepisem płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których: wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Wymagania, o których mowa powyżej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 z późn. zm.), w którym w Dziale XIII Pozostałe gatunki, części B. Jakość elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego roślin sadowniczych, w pkt II. Elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, określone zostały minimalne wymagania jakościowe jakie powinien spełniać elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, co w przełożeniu na niniejsze postępowanie, stanowi przepis prawa określający wymagania dla drzewek tworzących uprawę sadowniczą zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej. Ponownie należy podnieść, iż jedynie spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni domowej wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego. 10. Z okoliczności, iż na części plantacji stwierdzono sadzonki o wysokości poniżej 80 cm, licząc od szyjki korzeniowej (co wynika z dokumentacji zdjęciowej), wynika dodatkowa konsekwencja wpływająca na sytuację prawną Skarżącego. Z § 9 ust. 2 pkt 3) lit a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 wynika bowiem, iż w przypadku pakietu 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w tak zatytułowanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. (Dz. U. z 2007r. nr 29, poz. 189 ze zm.). W Załączniku nr 9 akt ten określa m.in., iż elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej. Jak wskazywano powyżej, brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013). Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). Zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Stąd Organy obu instancji nie mogły w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie postąpić inaczej, niż odmówić Skarżącemu przyznania płatności za realizację wariantu 2.10 na działce rolnej D Biorąc pod uwagę powyższe, za nieuzasadniony należy uznać argument Skarżącego że przejściowe, przemijające w danym roku niespełnienie minimalnych wymagań dotyczących wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego nie stanowi naruszenia wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew. Jak to bowiem wykazano przytaczając odpowiednie normy prawne, nawet przejściowe niezachowanie minimalnych wymagań dotyczących wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, naprawione następnie poprzez dosadzenie jabłoni i dostosowanie tym samym ich ilości do wymogów minimalnej obsady, stanowi naruszenie § 9 ust. 2 pkt 3) lit a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009. 11. Odnieść się w tym miejscu należy do zarzutu Skarżącego, jakoby został on przymuszony do realizacji/kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Wskazać w tym miejscu należy, iż Skarżący miał świadomość, że działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności dobrowolnie za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Składając wniosek o przyznanie płatności Skarżący oświadczył, że znane są mu zasady i tryb realizacji Programu, jak również, iż świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw". 12. W skardze Skarżący powołał się na fakt wymiany ok. 100 drzewek uszkodzonych przez zwierzynę leśną na spełniające wymogi, co w ocenie Skarżącego w konsekwencji nie wpływa na brak minimalnej obsady drzew. Z tym argumentem nie sposób się zgodzić. W tym miejscu przywołać należy na treść art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 368, 23.12.2006, p.15, źródło internetowe: www.eur-lex.europa.eu), zgodnie z którego treścią państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Z kolei ust. 2 tego artykułu wskazuje, iż przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie poinformować Organu o okolicznościach wystąpienia na gruntach niekorzystnych warunków powodujących utratę częściową prowadzonej uprawy jabłoni domowej tym bardziej że dysponował on już wcześniej wiedzą na temat brakującej części sadzonek, co zostało potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą (kontrola przeprowadzona w dniu 26 czerwca 2013 r.), jednak Skarżący nie powiadomił o tym fakcie Organu. Dodatkowo, należy zgodzić się z Organem II instancji, że nawet gdyby uznać dokonanie uzupełnienia nasadzenia jabłoni w ilości 100 sztuk to i tak obsada na spornej działce rolnej D pozostaje niespełniona, gdyż minimalna obsada, jaką wskazano w decyzjach, przy uwzględnieniu granicy błędu 5% wymaganej obsady na powierzchni 3 ha wynosi 356 sztuk przy uznaniu 224 sadzonek żywych spełniających minimalne wymagania co do wysokości i szerokości pnia i uzupełnienie przez Skarżącego o 100 sztuk nasadzeń, to łączna ilość drzewek wynosi 324 sztuki, co w efekcie nie daje w dalszym ciągu minimalnej wymaganej ilości drzew jabłoni na działce rolnej D. 13. Podsumowując powyższe rozważania, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, w tym ww. rozporządzeń rolnośrodowiskowych 2009 i 2013 roku, w których określono, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi wówczas gdy realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, jak również rolnik ten winien spełniać warunki przyznania płatności w ramach określonych w rozporządzeniu pakietów lub ich wariantów, Organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na działce rolnej D wydały decyzje zgodną z obowiązującym prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że w sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie zmniejszenia/sankcje. Istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Jak to bowiem wynika ze zgodnych ustaleń ARiMR oraz jednostki certyfikującej, na gruntach objętych wnioskiem Skarżącego nie była - przejściowo - dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar. Niezależnie od tego z ustaleń kontrolerów ARiMR wynika, iż w dacie kontroli część nasadzeń nie spełniało wymogu wysokości określonej w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Z przywołanych regulacji prawa krajowego i prawa UE, wobec niemającego znaczenia dla instytucji przyznawania dopłat następczego dokonania naprawy stwierdzonych naruszeń wynika jednoznacznie, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych decyzja o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2013, jak też utrzymująca ją w mocy decyzja Organu II instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami. 14. Jednocześnie analiza akt sprawy nie doprowadziła do stwierdzenia istotnych nieprawidłowości, które naruszałyby prawnie chronione interesy Strony bądź naruszały obowiązujące przepisy prawa - zarówno procesowego jak i materialnego - w zakresie wpływającym na prawidłowość postępowania i kształt przyjętego rozstrzygnięcia. 15. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło