I SA/Sz 552/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu opłat dodatkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] Pismem z dnia 3 stycznia 2001r. B K zwrócił się do Prezydenta Miasta o umorzenie opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania Wskazał, że ma prawie 70 lat i niską emeryturę oraz zadłużenie w banku. Organ wezwał w dniu 14 lutego 2011r. Ba Kego w trybie art. 64 § 2 Kpa do przedłożenia w terminie 7 dni dowodów i informacji odnośnie sytuacji finansowej i majątkowej strony, w tym zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych w 2009r. B K przedstawił dokumenty o jego sytuacji finansowej, w tym zaświadczenie z urzędu skarbowego, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) i art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku z 3 stycznia 2011r. Ba Kego, nie wyraził zgodny na umorzenie należności [...]zł z tytułu opłat dodatkowych, o których mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z ze zm.) powstałych w związku z parkowaniem pojazdu samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] bez wniesienia stosownej opłaty za parkowanie na obszarze strefy płatnego parkowania w S wynikających z tytułu wykonawczego [...] z dnia [...]. Organ wskazał, że dostarczone przez stronę dokumenty nie wyczerpały braków z wezwania z dnia [...]., brak bowiem było zaświadczenia z urzędu skarbowego potwierdzającego wysokość osiągniętego dochodu w 2009r. Ze zgromadzonych dokumentów wynikało, że strona pobiera emeryturę w wysokości [...]zł, ponosi opłaty za energię elektryczną ok. [...] zł miesięcznie, spłaca kredyty, których łączna miesięczna rata wynosi [...]zł. Organ podał, że nie wziął pod uwagę spłaty kredytów, gdyż spłata zaciągniętych przez stronę kredytów nie może być realizowana przez innymi zobowiązaniami strony w stosunku do gminy. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, Prezydent Miasta na wniosek zobowiązanego może udzielić mu ulgi w spłacie zobowiązań, tj. umorzyć w całości lub w części, odroczyć spłatę bądź rozłożyć na raty. Ulga taka nie jest obligatoryjna i może być zastosowana jedynie w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu, ciężko uznać za szczególnie uzasadniony przypadek fakt, że strona posiadając samochód lekceważyła prawo lokalne i nie wnosiła opłat za płatne parkowanie. Według organu, wierzyciel może i powinien korzystać z przysługujących mu uprawnień i dochodzić swoich roszczeń. B K złożył odwołanie i wskazał, że starał się płacić za parkowanie. Wskazał, że jest w podeszłym wieku, posiada niskie dochody z emerytury, zaś zaciągniecie pożyczki przez niego nie było dokonane specjalnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Ba Kego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. nr [...]odmawiającej wyrażenia zgody na umorzenie należności w wysokości [...]zł z tytułu opłat dodatkowych, o których mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z ze zm.) powstałych w związku z parkowaniem pojazdu samochodowego marki V o numerze rejestracyjnym [...] bez wniesienia stosownej opłaty za parkowanie na obszarze strefy płatnego parkowania w S wynikających z tytułu wykonawczego [...] z dnia [...]., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie oraz wskazał na art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, który stanowi, że na wniosek zobowiązanego właściwy organ może udzielić określonych w art. 55 tej ustawy ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 w/w ustawy. Organ przytoczył treść art. 60 w/w ustawy. Organ wskazał, że na podstawie art. 55 w/w ustawy należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich splata może być odraczana lub rozkładana na raty. Decyzje wydawane na podstawie w/w przepisu mają charakter decyzji uznaniowych. Organ powołał się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 czerwca 2007r. sygn. akt I SA/Łd 187/4/06 (błąd w podanej sygnaturze) odnośnie uznania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji umożliwił stronie złożenie wyjaśnień w sprawie i zobowiązał do podjęcia konkretnych działań. Organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedstawiła zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych dochodów w 2010r. (błąd organu w podaniu roku, winno być 2009) Strona złożyła zaświadczenie z ZUS o wysokości emerytury w wysokości [...]zł, fakturę za energie elektryczną w okresie od 1 stycznia do 4 lutego 2011r. w wysokości [...]zł i dwa odcinki dot. spłaty kredytu w łącznej wysokości [...]zł. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie udokumentowała właściwie jakie faktycznie posiada dochody i wydatki. Organ wskazał, że umorzenie zobowiązania byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, iż w sprawie zachodzą jakiekolwiek przesłanki dające podstawy do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Ustalenia organu I instancji muszą być poparte zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a oczywistym było, że organ I instancji mimo podjętych przez siebie prób, nie mógł należycie ustalić stanu faktycznego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo oparł się na posiadanych przez siebie informacjach i wydał rozstrzygnięcie działając w ramach uznania administracyjnego. B K na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Strona wskazała, że dostarczyła żądane dokumenty i wniosła do Sądu o zlustrowanie zebranych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ufp", środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nie odprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Opłaty za parkowanie pobierane na podstawie art. 13f ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z ze zm.) należą do kategorii niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wymienionych w art. 60 ust.7 ufp. Organem I instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa powyżej jest w niniejszej sprawie prezydent miasta, zaś organem odwoławczym samorządowe kolegium odwoławcze ( art.61 ufp). Zgodnie z art. 64 ust. 1 ufp, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ufp ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 ufp. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 ufp niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 ufp, iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Dział III ustawy Ordynacja podatkowa, zwanej dalej w skrócie "O.p.", dotyczy zobowiązań podatkowych. Powyższe oznacza, że do ulg niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym należy stosować rozdział 7a - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, gdzie miejsce organu podatkowego zajmuje organ jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art.67a § 2 O.p.). Stosownie do art. 67d § 1 O.p., organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3, jeżeli: 1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; 2) kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 3) kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym; 4) podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5.000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Decyzja organu jednostki samorządu terytorialnego ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 O.p. Reasumując, w niniejszej sprawie, organy I i II instancji przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winny rozważyć, czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu opłat dodatkowych przemawia ważny interes strony lub interes publiczny na podstawie art. 67a § 1 O.p. w zw. z art. 60 ufp (por. artykuł Łukasza Jaroszewskiego, Stosowanie ulg w zakresie spłaty nieopadatkowanych należności jednostki samorządu terytorialnego na podstawie ustawy z 27.08.2009r. o finansach publicznych, Samorząd Terytorialny 1-2/2011). Ponieważ zarówno organ I jak i II instancji nie rozważyły wniosku strony w oparciu o art. 67a § 1 O.p., czym naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się, zdaniem Sądu, uchylenie obu decyzji. Odnośnie postępowania z wniosku strony prowadzonego przez organ I instancji wskazać należy, iż organ może stosować art. 64 Kpa w zw. z art. 60 ufp jedynie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zastosowanie ulgi. Wszelkie dokumenty i informacje dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej strony stanowią element postępowania dowodowego zainicjowanego wnioskiem o zastosowanie ulgi płatniczej, a ich nieprzedłużenie nie może być traktowane jako brak formalny wniosku, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 64 Kpa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Gl 859/07 dot. art. 169 § 1 O.p., który jest odpowiednikiem art. 64 Kpa). Ponadto, organ I instancji wydając decyzję w sprawie zastosowania ulgi dotyczącej niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym umorzyć w całości albo w części lub ich spłatę odroczyć lub rozłożyć na raty albo odmówić zastosowania ulgi w postaci umorzenia w całości lub części, odroczenia spłaty, rozłożenia na raty tych należności. Nieprawidłowe było użycie przez organ I instancji w sentencji decyzji określenia, że organ I instancji nie wyraża zgody na umorzenie należności z tytułu opłat dodatkowych, o których mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. W postępowaniu administracyjnym, przy wydawaniu decyzji administracyjnej w przypadku konieczności zajęcia stanowiska przez inny organ administracyjny, wyrażenie zgody przez organ administracji publicznej określone jest w art. 106 Kpa, który reguluje tryb i zasady współdziałania organów administracyjnych i dotyczy innych sytuacji niż zaistniała w niniejszej sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne zobowiązane są uwzględnić wskazania Sądu zawarte powyżej i wniosek strony rozpoznać na podstawie art. 67a § 1 O.p. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.