I SA/Sz 552/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "[...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] uchyliło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania z dnia [...] r. od decyzji nr [...] Burmistrza [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za [...] rok. Następnie w dniu [...] r. sprostowało wydane postanowienie w ten sposób, że w miejsce sentencji rozstrzygnięcia "uchylić zaskarżone postanowienie" wpisano sentencję zdaniem Organu prawidłową "utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie". Nadto sprostowano podstawę prawną postanowienia wpisując zamiast "art. 233 § 1 pkt 2" podstawę "art. 233 § 1 pkt 1" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – zwanej dalej: "O.p." lub "Ordynacją podatkową"). Nastąpiło to w następującym stanie faktycznym. Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...] określił K. – H. spółce z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wysokość podatku od nieruchomości za [...] rok w łącznej kwocie [...]zł. Decyzję doręczono Spółce w dniu [...] r. W piśmie z dnia [...] r. Spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przez Organ podatkowy zarówno przepisów materialnych jak i procesowych. W związku z powyższym zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Organowi podatkowemu. Z uwagi na okoliczność, że z odwołaniem nie zostało wniesione pełnomocnictwo na druku [...] upoważniające adwokat B. K. do działania w imieniu Spółki, Kolegium w piśmie z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.), wysłanym na wskazany przez pełnomocnika adres do doręczeń, wezwało pełnomocnika do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez złożenie prawidłowego pełnomocnictwa sporządzonego na druku [...] W zakreślonym 7-dniowym terminie pełnomocnictwo nie zostało złożone. W związku z tym Organ uznał, że odwołanie w imieniu Strony wniosła osoba która nie złożyła prawidłowego pełnomocnictwa. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium pozostawiło odwołanie Spółki bez rozpoznania. Pełnomocnik Strony wniosła zażalenie na to postanowienie żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu zarzucono naruszenie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i uznanie za skuteczne doręczenie postanowienia, pomimo rzeczywistego braku prawidłowego doręczenia. Strona nie kwestionuje faktu wysłania pisma przez Kolegium, ale podnosi, że nie doszło do prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi wezwania do usunięcia braków, wobec czego termin do ich usunięcia nie rozpoczął biegu. Skarżąca twierdzi, że doszło do nieprawidłowej awizacji przesyłki przez operatora pocztowego, który w zawiadomieniu powtórnym z dnia [...] r. wskazał, że przesyłkę można odebrać do dnia [...] r., tymczasem okazało się, że w dniu [...] r. przesyłki na poczcie już nie było, gdyż została odesłana do nadawcy. Na dowód Skarżąca przedłożyła kopię zawiadomienia powtórnego wystawionego przez [...] w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej zwanej "p.p.s.a.", wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia SKO z dnia [...] r. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z treścią rozstrzygnięcia powyższego postanowienia, a wbrew treści uzasadnienia Kolegium zdecydowało "uchylić zaskarżone postanowienie". Następnie w dniu [...] r. Kolegium wydało kolejne postanowienie w którym zdecydowało sprostować z urzędu "oczywistą omyłkę" w rzeczonym postanowieniu z dnia [...] r. Sprostowanie powyższe polegało w istocie na zmianie sentencji rozstrzygnięcia. W miejsce wpisanej sentencji rozstrzygnięcia "uchylić zaskarżone postanowienie" wpisano sentencję zdaniem organu prawidłową "utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie". Nadto sprostowano podstawę prawną postanowienia wpisując zamiast "art. 233 § 1 pkt 2" podstawę "art. 233 § 1 pkt 1" Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż zawarty w przepisie art. 215 § 1 O.p. tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1830/10). Jak ponadto trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1653/16, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Skoro więc art. 215 § 1 O.p. odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Jak konsekwentnie zatem podkreśla się w orzecznictwie, sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. (por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 373/16, LEX nr 2056282). Odnosząc powyższe do ocenianej sprawy należy wskazać, że dokonane przez Organ sprostowanie zaskarżonego postanowienia dotyczy jego wady istotnej, a co najistotniejsze całkowicie zmienia merytorycznie wydane postanowienie i powoduje, że jest ono odmienne od pierwotnego albowiem wpływa na treść i znaczenie prostowanego postanowienia. Sprostowanie takie było zatem niedopuszczalne. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 217 § 1 pkt 5 O.p. postanowienie zawiera rozstrzygnięcie, zgodnie zaś z art. 217 § 2 O.p. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Są to zatem odrębne elementy postanowienia. W doktrynie jak i orzecznictwie szczegółowo wyjaśnia się jakie winny być relacje pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem orzeczenia. Poglądy co do relacji między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji mają zdaniem Sądu również odniesienie do relacji pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jak wskazują komentatorzy. (por. H. Dzwonkowski w Komentarzu do art. 210 ustawy - Ordynacja podatkowa, Wyd. ABC, publikowanym w systemie informacji prawnej LEX "Rozstrzygnięcie zwane osnową decyzji powinno być jednoznaczne, jasne i pełne. Tak też wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 903/12. Podobnie wskazali S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w Komentarzu do Ordynacji podatkowej, Wydawnictwa Lexis Nexis, wydanie 8, Warszawa 2013, s. 896, wyjaśniając iż "Rozstrzygnięcie jest tym elementem decyzji, który określa skutki prawnopodatkowe ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawnych. Z rozstrzygnięcia powinien wynikać zakres praw lub obowiązków strony, która jest adresatem decyzji. Rozstrzygnięcie zatem powinno być sformułowane w sposób zrozumiały, precyzyjny i wyczerpujący. (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1995 r., SA/Po 1024/95, "Prawo Gospodarcze" 1996, nr 4, s. 20). Nadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 sierpnia 1995 r., III SA 1225/94 (ONSA 1996, Nr 3, poz. 135), zwrócił uwagę na potrzebę jednoznacznego formułowania tego elementu decyzji podatkowej, stwierdzając, że rozstrzygnięcie musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób niebudzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone. (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 249/17). Z kolei w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r., III SA 730/85, GAP 1987, nr 5, s. 43, NSA uznał że "w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), to nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego też względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia". W takiej sytuacji konieczne było uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. jako wyraźnie i w sposób istotny naruszającego prawo. Treść jego rozstrzygnięcia "uchylić zaskarżone postanowienie" jest bowiem sprzeczna z treścią jego uzasadnienia, a sprostowanie tej wadliwości było niedopuszczalne w trybie art. 215 § 1 O.p. Wobec stwierdzonych powyżej nieprawidłowości Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie. Natomiast wobec faktu uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i jego przyczyn, Sąd uznał za niezasadne i przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie obowiązany uwzględnić w swoich rozważaniach wyżej opisane stanowisko Sądu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym koszty zastępstwa procesowego, na które składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł łącznie [...] zł. Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]