I SA/Sz 553/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-12-11

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy wydawał się wystarczający do merytorycznej kontroli decyzji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zamiast dokonać merytorycznej kontroli decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy jedynie nakazał organowi pierwszej instancji ponowną analizę, co nie wypełnia przesłanki przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2018 dla spółki z o.o. Organ pierwszej instancji zakwalifikował myjnię samochodową jako budowlę. Spółka złożyła korekty deklaracji, argumentując, że obiekt jest budynkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował kontener techniczny jako budynek, podczas gdy stanowi on część budowli. Spółka wniosła skargę na decyzję SKO do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania budowli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta W., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), dalej "o.p.", art. 1a i art. 6 ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.), dalej "u.p.o.l.", oraz uchwały Rady Miasta W. Nr VII/SXXXIX/276/17 z dnia 21 listopada 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z 2017 r., poz.4935), wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzję nr [...], w której określił M. P., dalej "spółka", wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie [...]zł, w tym: - od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m2 x 0,79 zł/m2 = [...] zł; - od budowli [...] zł x 2 % = [...] zł; - od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m2 x [...] zł/m2 = [...] zł. Organ podatkowy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2018, wykazując do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2, powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2 oraz budowle o wartości [...] zł, na łączną kwotę podatku do zapłaty [...] zł. Organ podatkowy wezwał spółkę do przedłożenia ewidencji środków trwałych, wyjaśnień odnośnie zmniejszenia wartości budowli oraz dostarczenia pozwolenia na użytkowanie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - zabudowanej działki gruntu numer [...] wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu [...] sierpnia 2018 r. spółka przedłożyła ewidencje środków trwałych, kopię pozwolenia na użytkowanie nieruchomości oraz kopię decyzji o pozwoleniu na budowę oraz kolejną korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2018, wykazując do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2 i powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - [...] m2. Spółka uzasadniła złożoną korektę deklaracji na podatek od nieruchomości tym, że uzyskała pozwolenia na budowę budynku socjalno-administracyjnego wraz z czterema stanowiskami przeznaczonymi do mycia pojazdów. Budynek ten stanowi pod względem budowlanym i funkcjonalnym całość i żadna z jego części nie może istnieć samodzielnie. Budynek socjalno-administracyjny nie jest budowlą, lecz budynkiem, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundament i dach. Organ podatkowy przytoczył treść art. 2 i art. 1a u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej "u.p.b.". Organ podatkowy podał, że z decyzji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Starosty [...] wynikało, iż spółka otrzymała pozwolenia na budowę samoobsługowej, kontenerowej myjni bezdotykowej, samochodowej, typu A. , położonej w W. przy ul. [...] na działce gruntu oznaczonej geodezyjnie numerem [...], [...] i [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. udzielił pozwolenia spółce na użytkowanie samoobsługowej myjni samochodowej. Z dokumentacji architektonicznej - budowlanej otrzymanej ze Starostwa Powiatowego w W. z projektu zagospodarowania działki gruntu numer [...], [...] i [...] wynikało, że działka ma być zabudowana samoobsługową myjnią kontenerową samochodową czterostanowiskową. Natomiast z kserokopii projektu budowlanego dotyczącego fundamentów, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę myjni samoobsługowej wynikało, że przedmiotem projektu jest myjnia czterostanowiskowa wolnostojąca, parterowa z dachem jednospadowym, na którą składa się: płyta żelbetonowa, wiata, przyłącza infrastruktury technicznej oraz kontener techniczny. Myjnia samochodowa będzie posiadać 4 stanowiska do mycia samochodów osobowych oraz kontener techniczny prefabrykowany. Kontener techniczny usytuowany jest na fundamencie z bloczków betonowych oraz wyposażony jest we wszystkie urządzenia niezbędne do funkcjonowania myjni. Organ podatkowy podał, że w dniu [...] października 2018 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości i ustalił, że działka zabudowana jest obiektem myjni bezdotykowej, zadaszonej, wraz z utwardzeniem terenu oraz na działce znajduje się budynek posadowiony na podmurówce o powierzchni użytkowej 2,31 m2 x 5,80 m2 = 13,40 m2 i wysokości 2,58 m. Stanowiska służące do mycia samochodów osobowych są zadaszone wiatą, która według projektu budowlanego posiada schemat słupowo-ryglowy składający się ze słupów stalowych. Organ podatkowy podał, że myjnia samoobsługowa kontenerowa nie stanowi budynku, nie ma fundamentu i nie jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, jest wiatą posadowioną na słupach, a ściany pomiędzy stanowiskami do mycia samochodów oddzielają banery, natomiast przód i tył wiaty stanowi przestrzeń otwartą. Budynek po pierwsze musi być wydzielony z przestrzeni, a po drugie - wydzielenie to powinno być zrobione za pomocą przegród budowlanych. Organ podatkowy wskazał, że wydzielenie budynku z przestrzeni jest kluczowe dla wyodrębnienia tego obiektu jako przedmiotu opodatkowania. Podstawą opodatkowania budynków jest ich powierzchnia użytkowa, a brak możliwości wydzielenia budynku z przestrzeni powodowałby kłopoty z ustaleniem podstawy opodatkowania. Budynek posiada również fundament i dach, a fundament znajduje się tylko pod obiektem kontenerowym. Celem myjni jest prowadzenie działalności gospodarczej poprzez umożliwienie świadczeń usług bezdotykowego mycia pojazdów mechanicznych. Poszczególne elementy myjni są połączone ze sobą i współpracują w taki sposób, że każdy element jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania pozostałych urządzeń. Odłączenie ich czyniłoby budowlę bezużyteczną. Ze względu na złożony charakter obiektu wszystkie elementy, w tym urządzenia, instalacje, elementy konstrukcyjne są ze sobą zintegrowane, stanowią tym samym jednolity ustrój konstrukcyjny. Myjnia bezdotykowa to urządzenie techniczne tworzące wraz z częścią budowlaną całość techniczno-użytkową, która zapewnia wykorzystywanie jej zgodnie z przeznaczeniem. Konieczny jest zatem związek funkcjonalny, jak i techniczny występujący pomiędzy poszczególnymi elementami myjni. Myjnia samochodowa składająca się z wiaty, modułów technologicznych i utwardzenia terenu wraz z instalacjami, stanowi obiekt budowlany. Jako całość nie jest budynkiem, należy ją zaliczyć do budowli, ponieważ stanowi wraz z częścią budowlaną całość techniczno-użytkową. Na potwierdzenie swoich twierdzeń organ podatkowy wskazał orzeczenia sądów administracyjnych. Organ podatkowy określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2018, gdyż nie zgodził się ze stwierdzeniem podatnika, że posiadana nieruchomość zabudowana jest w całości budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Za podstawę opodatkowania budowli organ podatkowy przyjął wartość wykazaną przez spółkę wynikająca z ewidencji środków trwałych, gdzie wartość początkowa budynków i budowli wynosi [...] zł oraz wartość urządzeń technicznych i maszyn - [...] zł, natomiast powierzchnię konteneru technicznego ustalił na podstawie przeprowadzonych oględzin nieruchomości. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła organowi naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię, wskutek czego organ podatkowy przyjął, że myjnia samochodowa, w skład której wchodzi wiata, moduł technologiczny, utwardzenie terenu i instalacje jest całością, stanowi obiekt budowlany i podlega opodatkowaniu jako budowla. Spółka podała, że uzyskał pozwolenie budowlane na budowę budynku socjalno-administracyjnego wraz z czterema zadaszonymi stanowiskami przeznaczonymi do mycia pojazdów. Budynek ten stanowi pod względem budowlanym i funkcjonalnym całość i żadna jego część nie może istnieć samodzielnie. Budynek zaś nie jest budowlą, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 48/15 z 13 grudnia 2017 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty z uwzględnieniem tylko gruntów i budynku o powierzchni 158,66 m, ewentualnie o przekazanie po uchyleniu decyzji sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] maja 2019 r. decyzję nr [...], w której uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że żaden dowód nie wskazuje na to, aby przedmiotem sprawy był jakiś budynek. W tej kwestii myli się spółka i organ I instancji. Spółka utrzymuje, że uzyskała pozwolenie na budowę budynku socjalno-administracyjnego, a stanowiska do mycia samochodów są częścią składową tego budynku. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest to prawda. Spółka uzyskała pozwolenie budowlane wydane przez Starostę [...], które dotyczy budowy samoobsługowej kontenerowej myjni bezdotykowej samochodowej typu A. na którą składają się, zgodnie z załączonym i zatwierdzonym przez tę decyzję projektem budowlanym: płyta żelbetowa, wiata, przyłącza infrastruktury technicznej, kontener techniczny. Starosta [...] udzielił też spółce pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej myjni samochodowej. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie mamy do czynienia z jednym tylko obiektem budowlanym, którego cechy wskazują jednoznacznie na to, że myjnia jest budowlą składającą się z kilku elementów powiązanych ze sobą funkcjonalnie i technicznie. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji popełnił błąd w ocenie stanu faktycznego, gdyż ustalił, że oprócz budowli myjni w sprawie występuje również budynek. Za takowy organ uznał kontener techniczny znajdujący się wraz ze stanowiskami myjącymi pod wiatą. W ocenie organu odwoławczego, zachowanie organu I instancji było sprzeczne z tezą wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 48/15. Organ I instancji przyjął, że w budowli mieści się budynek. W konsekwencji tego błędu w zaskarżonej decyzji kontener techniczny opodatkowany został dwukrotnie: raz jako budowla, ponieważ organ I instancji przyjął pełną wartość budowli wpisaną w ewidencji środków trwałych, drugi raz jako budynek. Organ odwoławczy uchylił zatem decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zalecił organowi I instancji ponowną dokładną analizę zgromadzonych dokumentów. Nadto wskazane było, według organu odwoławczego, żeby organ I instancji uzyskał i szczegółowo przeanalizował dowody obrazujące konstrukcję myjni, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca zajmowanego w niej przez urządzenia zgromadzone w kontenerze technicznym. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, pozwoli ustalić funkcję tego kontenera w pracy całej myjni. Organ odwoławczy podał, że w aktach znajdują się tylko dokumenty związane z budową części budowlanych myjni, natomiast brak jest dokumentów opisujących urządzenia i instalacje pozwalające na realizację podstawowej funkcji myjni - mycie samochodów. Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła organowi naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię i wskutek czego przyjęcie, że myjnia samochodowa, w skład której wchodzi m.in. wiata, moduł technologiczny czy utwardzenie terenu wraz z instalacjami, jako całość stanowi obiekt budowlany, przez co podlega opodatkowaniu jako budowla. Uzasadnienie skargi jest zbieżne ze złożonym przez stronę odwołaniem. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 233 § 2 o.p. Zgodnie z ww. przepisem, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, przepis ten stanowi odstępstwo od zasady szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty przez organy podatkowe obu instancji i regulacja ta może być stosowana jedynie wyjątkowo przy rzeczywistym zaistnieniu okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie. Należy bowiem pamiętać, że na podstawie art. 229 o.p. organ odwoławczy może bowiem przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w sposób nieprzekonujący uzasadnił zastosowanie w niniejszej sprawie art. 233 § 2 o.p. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w istocie nakazał organowi I instancji ponowną analizę zebranego materiału dowodowego, sam zaś stanął na stanowisku, że przedmiotowa myjnia jest budowlą składającą się z kilku elementów powiązanych ze sobą funkcjonalnie i technicznie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien dokonać merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który zawiera, m.in.: decyzję o pozwoleniu na budowę, decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, projekt budowlany, protokół oględzin terenu wraz z dokumentacją fotograficzną. Zalecenie uzyskania przez organ I instancji dokumentów, opisujących urządzenia i instalacje pozwalające na realizację podstawowej funkcji myjni (mycie samochodów), w ocenie Sądu, nie wypełnia przesłanki z art. 233 § 2 o.p. w postaci przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Na tym etapie postępowania wypowiadanie się przez Sąd, co do zarzutu skargi było przedwczesne. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na rzecz skarżącej zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, na którą składa się [...] zł tytułem wpisu; [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł tytułem opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło