I SA/Sz 556/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2010 r. zażalenia "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie zawarte w pkt III sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r. – sygnatura akt I SA/Sz 556/09 wydanego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a: I. uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r. – sygnatura akt I SA/Sz 556/09, II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 15 października 2009 r. na posiedzeniu jawnym rozpoznał sprawę ze skargi "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Aplikant radcowski, który stawił się na rozprawie w imieniu Spółki, złożył substytucję podpisaną przez radcę prawnego [...]. Sąd stwierdziwszy, że do akt sprawy nie złożono pełnomocnictwa Spółki upoważniającego ww. radcę prawnego do działania w jej imieniu, zobowiązał aplikanta radcowskiego do przedłożenia brakującego pełnomocnictwa w terminie 3 dni, pod rygorem pominięcia oświadczeń przez niego złożonych. Po zamknięciu rozprawy, Sąd wydał wyrok, w którym w pkt I sentencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, w pkt II stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a w pkt III zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi. W uzasadnieniu orzeczenia odnośnie zwrotu kosztów postępowania, Sąd wyjaśnił, że wobec braku na dzień ogłoszenia wyroku pełnomocnictwa dla pełnomocnika Spółki, rozstrzygnięciem objęto jedynie zwrot wpisu. W piśmie z dnia 15 października 2009 r. Spółka wniosła o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. Wraz z pismem tym Spółka przesłała żądane pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 27 października 2009 r. przyznał Spółce od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jako podstawę prawną orzeczenia powołał art. 224 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu na ww. postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że pojęcie "kosztów zastępstwa procesowego" nie mieści się w pojęciu "kosztów sądowych", o których mowa w art. 224 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe oraz zwrot wydatków (art. 211 ww. ustawy). Z art. 212 i art. 213 powołanej ustawy wynika, że koszty zastępstwa procesowego nie są ani opłatami sądowymi, ani wydatkami. Zdaniem organu podatkowego, w tym przypadku nie powinien mieć zastosowania art. 224 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz art. 157 ww. ustawy, dotyczący uzupełnienia wyroku. Ponadto, stwierdził, że o zasadności zażalenia świadczy to, że organ podatkowy zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 października 2009 r. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie Spółka wniosła o jego odrzucenie, ewentualnie o oddalenie oraz o zwrot kosztów postępowania. Jako podstawy od odrzucenia zażalenia Spółka wskazała art. 227 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Argumentowała, że skoro organ zamierza złożyć skargę kasacyjną, to niedopuszczalne było złożenie przez niego zażalenia. Dodała, że analogicznie unormowana jest sytuacja zażalenia, wnoszonego na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 ww. ustawy. Wniosek o oddalenie uzasadniała natomiast tym, że przyznanie jej kosztów zastępstwa procesowego było zasadne, nawet gdyby podstawą postanowienia sądu był art. 157 powołanej ustawy. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie za uzasadnione. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie miał żadnej podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia, co spowodowało konieczność jego uchylenia zgodnie z art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast, odpowiednie stosowanie art. 185 § 1 ww. ustawy, polegało w tym przypadku na uchyleniu postanowienia bez przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przedmiotu, który mógłby być rozpoznany przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że biorąc pod uwagę, iż w piśmie z dnia 15 października 2009 r., Spółka wniosła o przyznanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, których Sąd nie zasądził w wyroku, rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie będzie potraktowanie ww. pisma jako zażalenia. W ocenie NSA nie ma bowiem innej możliwości rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Dalej, wskazał, że nadając bieg zażaleniu, WSA wezwie Spółkę o wpis, gdyż odrzucenie zażalenia w trybie art. 221 powołanej ustawy z powodu nieuiszczenia wpisu stałego, naruszałoby konstytucyjną zasadę sprawiedliwości proceduralnej, która wywodzi się z art. 2 Konstytucji RP. Wykonując zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 lutego 2010 r. Spółka uiściła stały wpis sądowy od wniesionego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Na wstępie należy wskazać, że pismo strony skarżącej z dnia 15 października 2009 r. według Sądu stanowi zażalenie na postanowienie Sądu w przedmiocie przyznania jej zwrotu kosztów postępowania. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie Sądu, wniesione zażalenie ma taki charakter. W rozpoznawanej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. A zatem zgodnie z art. 200 powołanej ustawy skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skoro skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego, a do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, co wynika z treści art. 205 § 2 ww. ustawy. Stosownie zaś do § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.), opłaty stanowiące podstawę zasądzenia przez sądy kosztów zastępstwa prawnego nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych w umowie między radcą prawnym a klientem. Zgodnie z § 6 pkt 5 ww. rozporządzenia stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej [...] zł. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła [...] zł, stwierdzić należy, że skarżącemu należy się zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł tytułem zastępstwa procesowego, stosownie do § 6 pkt 5 cytowanego rozporządzenia oraz zwrot kwoty [...] zł z tytułu zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Wobec powyższego, na podstawie art. 195 § 2 w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.