I SA/Sz 556/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-08-31

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy i przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest bezprzedmiotowy, gdy strona została już prawomocnie zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (jako strona w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych) i przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W takiej sytuacji dalsze postępowanie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa KRUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Sąd odrzucił skargę. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. odmówił zwolnienia od kosztów sądowych (uznając, że skarżący jest z nich zwolniony z mocy ustawy) i przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Następnie wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku C.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku C.M. z dnia 15 sierpnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę C.M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W dniu 23 lipca 2012 r. Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że C.M. nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dalej, wyjaśnił, że Skarżący, który złożył skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, z mocy ustawy został zwolniony z uiszczenia kosztów sądowych, bowiem zaskarżył działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego, nie zachodziła konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów. Natomiast, Sąd mając na uwadze trudną sytuację rodzinną i materialną skarżącego, uwzględnił jego wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, ustanawiając dla niego radcę prawnego. W dniu 20 sierpnia 2012 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej zwaną "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a). Na podstawie przepisu art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. skarżącemu, zwolnionemu od kosztów sądowych z mocy ustawy, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przyznane prawo pomocy nie zostało cofnięte. Jednakże w dniu 17 sierpnia 2012 r. skarżący wystąpił po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Stosownie zaś do przepisu art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W związku z tym, żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego zawarte w rozpoznawanym wniosku, wobec prawomocnego przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, należało uznać za bezprzedmiotowe. Sąd zauważa, że przyznanie postanowieniem prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznacza rada okręgowej izby radców prawnych, skutkuje tym, że stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Wnioskodawca zatem nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jego prawo w tym zakresie zostało uznane - w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. Natomiast, nie jest zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów, albowiem skarżący nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło