I SA/Sz 556/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-10-07
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W. T. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że z uwagi na stan zdrowia i ograniczone środki do życia, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek okresowy z MOPS, a także pomoc rodziny. Posiada działkę rolną zajętą przez komornika i utracił prawo własności do domu rodzinnego.Rozstrzygnięcie
1) zwolnić W. T. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: 1) zwolnić W. T. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.
Skarżący W. T., wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, adwokata.
Ustalony wpis od skargi w sprawie wynosi [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 27 września 2013 r. k. [...]).
W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na stan zdrowia (zdiagnozowany [...], uraz [...] w kwietniu 2013 r.) oraz ograniczone środki do życia, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – w tym opłat od wpisu sądowego, bez uszczerbku dla zdrowia oraz uszczerbku w koniecznych środkach swojego utrzymania. Oświadczył, że nie ma pracy, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jedyne źródło dochodu skarżącego stanowi zasiłek okresowy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, t.j. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny (siostry i brata), m. in. w zakresie pokrycia kosztów zakupu leków [...] w kwocie ok. [...] zł.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący jest po rozwodzie.
Odnośnie do majątku, skarżący podał, że posiada działkę rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego. Oświadczył, że w wyniku nieumyślnych zdarzeń losowych utracił prawo własności do domu rodzinnego, który osobiście wybudował; dodał, że orzeczenie sądu o eksmisji wykonano w sierpniu 2010 r.
W aktach sprawy znajdują się kopie decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy społecznej (z dnia 17 stycznia 2013 r. o przyznaniu zasiłku okresowego w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2013 r. za zaspokojenie potrzeb bytowych – w wysokości [...] zł miesięcznie; z dnia 8 lutego 2013 r. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2013 r. w kwocie [...] zł miesięcznie; z dnia 22 kwietnia 2013 r. o przyznaniu zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków w okresie od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2013 r., w wysokości [...] zł) oraz dokumentacja związana ze stanem zdrowia skarżącego (zaświadczenia lekarskie z 21 marca 2013r. i. 16 kwietnia 2013 r., skierowanie do szpitala z 16 kwietnia 2013 r. , skierowanie na badanie z 17 kwietnia 2013 r., receptę z 21 marca 2013 r.).
Skarżący oświadczył, że ponosi wydatki mieszkaniowe w wysokości ok. [...] zł (energia, gaz, wywóz nieczystości, woda i ścieki).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) i jest uzależnione od wykazania przez stronę, będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wyjaśnić należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek W. T. jest zasadny.
Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, źródłem jego utrzymania są środki z pomocy społecznej oraz pomoc najbliższej rodziny. Skarżący nie wykazał żadnych oszczędności pieniężnych.
Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową i zdrowotną skarżącego, należało uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło