I SA/Sz 557/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-08-23
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., wobec czego nie można przyznać zwolnienia od kosztów sądowych na mocy orzeczenia sądu. Jednakże prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca, zamieszkała w miejscowości G., prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, oboje są inwalidami I grupy całkowicie niezdolnymi do pracy i samodzielnej egzystencji. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację majątkową i zdrowotną swoją i męża.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.s. o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać W.S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej sytuacji wobec ustawowego zwolnienia Skarżącej od kosztów sądowych, nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia referendarza sądowego.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
Z uwagi na powyższe, złożony przez W.S. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach oraz dodatkowych dokumentów, wynika, co następuje.
Skarżąca, zamieszkała w miejscowości G. (Gm. C.), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, a źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącej w wysokości netto [...] ( wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] oraz po uwzględnieniu potrąceń egzekucyjnych) oraz renta męża skarżącej w wysokości netto [...] ( wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] oraz po uwzględnieniu potrąceń egzekucyjnych). Oba świadczenia obciążone są prowadzoną wobec małżonków S. egzekucją kosztów sądowych w kwocie [...] ( zawiadomienie o wszczęciu egzekucji –k.28).
W.S. oświadczyła, że aktualnie zajmuje pokój udostępniony przez rodzinę. Innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych przedmiotów skarżąca nie posiada.
W załączeniu wniosku Skarżąca przedłożyła dokumenty związane z posiadanymi uprzednio nieruchomościami, w tym wezwanie Komornika sądowego z dnia 16 lipca 2003 r. do opróżnienia lokalu użytkowego oraz wyrok Sądu z 25 lutego 1997 r. ( k. 26) zobowiązujący Skarżącą i jej męża do złożenia oświadczenia o przeniesieniu prawa własności nieruchomości o powierzchni 1,98 ha na rzecz innej osoby fizycznej.
Skarżąca oraz jej mąż z uwagi na stan zdrowia, jako inwalidzi I grupy wymagają stałej opieki i pomocy osób trzecich ( orzeczenia o niepełnosprawności w aktach administracyjnych sprawy). W uzasadnieniu Skarżąca wskazała na liczne schorzenia jej oraz męża i brak, w związku z tym, możliwości zarobkowych.
Z orzeczeń lekarza orzecznika ZUS (akta administracyjne sprawy) wynika, że Skarżąca oraz jej mąż zostali uznani za osoby całkowicie niezdolne do pracy i niezdolne do samodzielnej egzystencji.
Z oświadczenia Skarżącej wynika nadto, że ponoszone wydatki na utrzymanie (leczenie, dojazdy, energia elektryczna, opał telefon) stanowią kwotę ok. [...] miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek dodatkowych kosztów bez uszczerbku utrzymania dla siebie i męża.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Analizując przedstawioną przez skarżącą sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło