I SA/Sz 56/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata R. B. w dniu [...] r., w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r., Sąd pouczył skarżącego, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") skarżący jest zwolniony z mocy prawa z opłat sądowych z uwagi na to, iż sprawa dotyczy zakresu ubezpieczeń społecznych. Wobec tego skarżący oświadczył, że złożony wniosek o prawo pomocy dotyczy ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz akt sprawy wynika, co następuje. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, z tego tytułu otrzymuje rentę w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto prowadzi działalność gospodarczą w zakresie [...], z których uzyskuje niewielkie dochody. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem skarżącego to: czynsz w kwocie [...] zł, opłaty za energię elektryczną w kwocie [...] zł, za gaz w kwocie [...] zł, telefon w kwocie [...] zł. Wnioskodawca jest zadłużony z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (z tego tytułu prowadzona jest egzekucja), w opłatach mieszkaniowych, z tytułu pożyczki zaciągniętej u osoby prywatnej w kwocie [...] zł oraz z tytułu kredytu konsumenckiego w S. w kwocie [...] zł, spłacane raty wynoszą [...] zł miesięcznie. Skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku poza samochodem osobowym marki [...] z [...] r., zakupionym na kredyt, nie wykazał także żadnych oszczędności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - o co ubiega się skarżący – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. W rozpatrywanym przypadku R. B. wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest obecnie w stanie ponieść kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie posiada środków pieniężnych na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, a - jak wskazuje wiedza i doświadczenie życiowe – korzystanie z usług adwokata jest kosztowne. Tymczasem skarżący wykazał, że nie ma oszczędności, a niewysokie dochody, którymi dysponuje pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjonalnych, tj. ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych codziennym utrzymaniem (żywność, opłaty mieszkaniowe), z którymi – jak wynika z akt sprawy – nie radzi sobie, gdyż jest zadłużony z tytułu bieżących opłat. Ponadto skarżący jest niepełnosprawny, spłaca kredyt konsumpcyjny i pożyczkę, zaciągnięte na podjęcie dodatkowej pracy. Powyższe okoliczności uzasadniają decyzję o uwzględnieniu wniosku i udzielenie skarżącemu pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.