I SA/Sz 560/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-08-27

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca w trudnej sytuacji finansowej, samotnie wychowująca trójkę małoletnich dzieci, w tym jedno w ciąży, i otrzymująca jedynie zasiłek macierzyński oraz alimenty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej sytuacja osobista i finansowa, w tym samotne wychowywanie trójki małoletnich dzieci, brak stałego zatrudnienia, otrzymywanie jedynie zasiłku macierzyńskiego i alimentów, a także zadłużenie i wszczęte postępowanie egzekucyjne, jednoznacznie wskazują na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy ma na celu umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatku VAT. Skarżąca samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci, jest w dziewiątym miesiącu ciąży, otrzymuje alimenty i zasiłek chorobowy. Wskazała na trudną sytuację finansową, brak majątku, zadłużenie oraz wszczęte postępowanie egzekucyjne. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2011 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata M.M., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że samotnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, jest w 9 miesiącu ciąży z trzecim dzieckiem. Otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł oraz zasiłek chorobowy do dnia porodu w kwocie [...] zł. Skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych jak i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu majątkowym skarżąca nie wykazała żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych. Podała, że mieszka z dziećmi u rodziców w domu stanowiącym ich własność o pow. 150 m kw. Wykazano także wydatki na lekarstwa dla syna po oparzeniu w kwocie ok. [...] zł, na wyprawkę dla nienarodzonego dziecka w kwocie ok. [...] zł , na wyżywienie, odzież dla dzieci w kwocie ok. [...] zł, a także zadłużenie w [...] Banku i [...] w wysokości [...] zł. Dodatkowo, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2012 r. skarżąca nadesłała: 1/ protokół rozprawy cywilnej z dnia 6 marca 2012 r., w trakcie której zawarto ugodę zobowiązującą do alimentacji na rzecz syna w kwocie [...] zł; 2/ oświadczenie skarżącej o wysokości alimentów otrzymywanych na córkę w kwocie [...] zł, a także informujące o rozwiązaniu umowy o pracę z dniem 10 lipca 2012 r.; 3/ kopię wezwania do zapłaty zaległości z tytułu rat kredytu w kwocie [...] zł; 4/ zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 20 lipca 2012 r. o wszczęciu egzekucji na wniosek wierzyciela R. na kwotę [...] zł (należność główna) oraz o zajęciu wierzytelności; 5/ kopię świadectwa pracy z dnia 10 lipca 2012 r., z którego wynika wygaśnięcie umowy o pracę z dniem 10 lipca 2012 r. oraz powstanie uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego; 6/ kopię decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 25 lipca 2012 r. o uchyleniu od dnia 1 sierpnia 2012 r. dwóch decyzji przyznających zasiłki rodzinne na dzieci w związku z rezygnacją ze świadczeń z powodu zmiany miejsca zamieszkania; 7/ pismo wierzyciela I. z dnia 30 lipca 2012 r. wzywające o dokonanie płatności kwoty [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Okoliczności podane we wniosku i wynikające z akt sprawy uzasadniają stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym samodzielnie opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca w chwili obecnej nie pracuje, jest matką wychowującą samotnie trójkę małoletnich dzieci, obecnie pobiera zasiłek macierzyński, z dniem 10 lipca 2012 r. wygasła dotychczasowa umowa o pracę. Otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł, do dnia 1 sierpnia br. korzystała z pomocy społecznej w formie zasiłków rodzinnych na dzieci; decyzje w tym przedmiocie zostały uchylone w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Wnioskodawczyni nie wykazała wydatków na opłaty mieszkaniowe, gdyż mieszka u swoich rodziców, z którymi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, wykazała natomiast wydatki związane z utrzymaniem dzieci (wyżywienie, zakup odzieży, leków, wyprawka dla nowonarodzonego dziecka) w kwocie [...] zł. Skarżąca jest zadłużona z tytułu prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, zaciągniętego kredytu gotówkowego i z innych tytułów na łączną kwotę ok. [...]zł. W dniu 20 lipca 2012 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i zajęto wierzytelności m.in. z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 2011. Powyższe ustalenia świadczą o trudnej sytuacji osobistej i finansowej skarżącej. Strona obecnie nie ma obiektywnych możliwości wygospodarowania środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych jak i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Miesięczne wydatki gospodarstwa pochłaniają znaczną część osiąganego dochodu z zasiłku macierzyńskiego i alimentów. Należy podkreślić, że skarżąca utrzymuje samodzielnie trójkę małoletnich dzieci, w tym jedno w wieku szkolnym, co oznacza, że dodatkowo uwzględnienia wymaga, iż w związku z rozpoczęciem roku szkolnego musi ona także ponieść znaczne wydatki na zakup przyborów i pomocy szkolnych. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło