I SA/Sz 560/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-02

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za dany rok, jeśli podatnik w trakcie roku nabył nową nieruchomość, stosując tryb zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zmienić ostatecznej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za dany rok, stosując tryb zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy podatnik w trakcie roku nabył nową nieruchomość. Nabycie nowej nieruchomości stanowi podstawę do wydania odrębnej decyzji podatkowej ustalającej podatek od tej nieruchomości, a nie do zmiany pierwotnej decyzji w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej. Niewłaściwe zastosowanie tego trybu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynku w październiku 2012 r. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2012 r., a następnie, w styczniu 2013 r., wydał kolejną decyzję zmieniającą poprzednią, uwzględniając nowo nabytą nieruchomość i podwyższając wysokość podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym niewłaściwe zastosowanie trybu zmiany decyzji ostatecznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 stycznia 2013 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi A. i G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 stycznia 2013 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta wydał w dniu 12 marca 2012 r. decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r., którą ustalił G M i A M, zwanych dalej "skarżącymi", podatek od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] zł od gruntów i budynków położnych w Świnoujściu przy ul. [...]. Skarżący zakupili w dniu 25 października 2012 r. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu o nr [...]. o pow. [...]. m2 położnej w Ś przy ul. B oraz własność budynku o pow. [...]. m2, posadowionego na tym gruncie (akt notarialny rep. [...].Kancelaria Notarialna- [...]. – spółka cywilna, W ul. N). W dniu 11 grudnia 2012 r. do organu podatkowego wpłynęła informacja IN-1 złożona przez skarżących w związku z nabyciem nieruchomości w Ś przy ul. B, gdzie wykazano powierzchnię ww. budynku jako pozostałą -[...]. m2. Do ww. informacji załączono druk ZN-1/A, gdzie skarżący wskazali działkę gruntu nr [...]. o pow. [...]. m2 oraz budynek - pawilon usługowy o pow. [...]. m2 oraz protokół kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku oraz jego przydatności do użytkowania z dnia 7 grudnia 2012 r. Prezydent Miasta wszczął postępowanie podatkowe w sprawie zmiany swojej decyzji z dnia 12 marca 2012 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. z uwagi na nabycie przez skarżących nieruchomości w Ś przy ul. B. Prezydent Miasta wydał w dniu 28 stycznia 2013 r. decyzję na podstawie, min. art. 47 § 1 i 2, art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., nr 749 ze zm.), zwaną dalej "op", art. 1c, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz pkt 2 lit.b, art. 6 ust. 1, 3,3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwaną dalej "upol", którą zmienił swoją decyzję z dnia 13 marca 2012 r. w ten sposób, że : - do przedmiotów opodatkowania od listopada 2012 r. dodał nieruchomość położoną w Ś przy ul. Bo pow. [...]. m2 zabudowaną budynkiem niemieszkalnym o pow. [...]. m2; - wysokość zobowiązania z kwoty [...].zł do kwoty [...].zł; - ustalił płatność podatku za ww. nieruchomość (kwota [...].zł) w ciągu 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Organ podatkowy przytoczył treść art. 3 ust.1 pkt 1, art. 2 ust.1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 8 upol i wskazał, co jest przedmiotem opodatkowania, kiedy powstał obowiązek podatkowy i możliwość zmiany decyzji, którą ustalono podatek. Organ podatkowy podał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, którym jest G M podlegają opodatkowaniu stawką podatku należną od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ww. budynek może być wykorzystywany do działalności gospodarczej, bowiem warunki techniczne tego budynku umożliwiają jego wykorzystanie do takiej działalności, o czym świadczy przedłożony przez skarżących protokół kontroli pięcioletniej stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz jego przydatności do użytkowania. Organ podatkowy przedstawił sposób wyliczenia podatku za ww. nieruchomość. Skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji i zakwestionowali prawidłowość użycia przez organ podatkowy stawki podatku dla ww. budynku jako należnej od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według skarżących, przedmiotowy budynek winien być opodatkowany stawką podatku jak od budynków pozostałych z uwagi, że jego stan techniczny wyklucza wykorzystywanie go do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 30 kwietnia 2013 r. decyzję, w której utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Kolegium przedstawiło stan faktyczny w sprawie oraz przytoczyło treść art. 254 § 1, art. 6 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 op. Kolegium wskazało, że zaistniała podstawa do zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wysokość opodatkowania, gdyż zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania. Kolegium podało, że posiadanie przez przedsiębiorcę gruntów, budowli i budynków prowadzi do ich opodatkowania wyższą stawką podatkową. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyło orzeczenia sądów administracyjnych. Kolegium wskazało, że z przedłożonego przez skarżących protokołu kontroli pięcioletniej stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz jego przydatności do użytkowania wynika, iż budynek wymaga prac remontowych. Powyższe nie oznacza, że ww. budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, organ podatkowy prawidłowo ustalił skarżącym należny podatek od nieruchomości za 2012 r. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili organom naruszenie: 1. art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że względy techniczne, które stanowią przeszkodę do wykorzystania przedmiotu opodatkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały, podczas gdy ustawodawca nie określił czasu trwania braku możliwości korzystania z budynków jako trwały, już czasowy brak możliwości korzystania z przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych jest podstawą do wydania decyzji o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości w stawce innej, niż dla prowadzenia działalności gospodarczej; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 z art. 140 Kpa przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przez brak min. dokonania oględzin nieruchomości oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie stanu technicznego budynku, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy; 3. art. 6 ust. 3 upol przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, gdyż za takie zdarzenie nie można uznać przedłożenie przez skarżących przedmiotowego protokołu, bowiem ten protokół nie zmienił istniejącego stanu rzeczy w roku podatkowym, a jedynie stwierdził istniejący stan. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych. Stosownie do art. 254 op, decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego. Prawidłowa z prawnego punktu widzenia decyzja zmieniająca, wydana na podstawie art. 254 op, powinna odpowiadać następującym wymogom: 1) może być wydana tylko przez organ, który wydał decyzję ostateczną; 2) może być wydana zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu (art. 256 op); 3) może być wydana tylko wskutek zmiany okoliczności faktycznych wpływających na wysokość zobowiązania podatkowego ustalonego lub określonego w decyzji ostatecznej; 4) może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego w decyzji ostatecznej; 5) może dotyczyć zmiany tylko takiego elementu decyzji ostatecznej, jakim jest wysokość zobowiązania podatkowego. Odpowiadająca ww. wymogom decyzja zmieniająca decyzję ostateczną, którą ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego, stanowi swego rodzaju "odnowienie" łączącego strony stosunku publicznoprawnego polegające na zmianie wysokości dotychczasowego zobowiązania podatkowego. Powyższe cechy decyzji wydawanej na podstawie art. 254 op wskazują, że decyzja taka nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym. Byt prawny takiej decyzji ściśle związany jest z funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, pierwotnie ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Ta nowa decyzja, wydana na podstawie art. 254 op, kształtuje bowiem na nowo tylko jeden, aczkolwiek najistotniejszy element ostatecznej decyzji wymiarowej, tj. wysokość zobowiązania podatkowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 114/11, LEX nr 794149). Jak wynika z akt, decyzja ostateczna ustalająca skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2012 r., na dzień jej wydania obejmowała 4 odrębne nieruchomości położone na terenie Ś. W zakresie tych nieruchomości, które były przedmiotem opodatkowania nie zaistniały żadne zmiany okoliczności faktycznych, określonych w art. 6 ust. 3 upol, mających wpływ na ustalenie wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. Z uwagi na powyższe, nie było podstaw do zastosowania przez organ podatkowy trybu zmiany decyzji ostatecznej z art. 254 op w niniejszej sprawie. Okoliczność, że skarżący w trakcie 2012 r. nabyli nową nieruchomość położoną w Ś przy ul. B nie mogła być w świetle art. 254 op przesłanką do zastosowania tego trybu zmiany decyzji ostatecznej. Nabycie przez skarżących nowej nieruchomości, która jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jest podstawą dla organu podatkowego do ustalenia skarżącym podatku od nieruchomości od tego właśnie składnika ich majątku osobną decyzją podatkową zgodnie z art. 6 ust. 1 op. W ustawie Ordynacja podatkowa i ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest przepisów, które nakazywałyby organowi podatkowemu ujęcie w jednej decyzji wszystkich składników majątku podatników, podlegających opodatkowaniu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1482/11, LEX nr 1299396). W niniejszej sprawie skarżący złożyli stosowną informację podatkową dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, gdzie wykazali do opodatkowania budynek o określonej powierzchni jako budynek pozostały. Dane wykazane w takiej informacji są dla organu podatkowego wiążące. Organ podatkowy, który nie zgadza się z danymi wynikającymi z ww. informacji zobowiązany jest do wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie ustalenia właściwej kwoty podatku od nieruchomości za dany okres i przeprowadzenia tego postępowania zgodnie z przepisami (art. 21 op). Sąd uznał, że ww. naruszenie przepisów postępowania przez organy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić wskazania Sądu, co do przeprowadzenia postępowania podatkowanego w zakresie podatku od nieruchomości za odpowiednie miesiące 2012 r. związanego z powstaniem obowiązku podatkowego po stronie skarżących, co do nieruchomości położonej w Ś przy ul. B. Wskazać należy również, że decyzja podatkowa winna być doręczona każdemu z małżonków, jako współwłaścielom przedmiotowej nieruchomości jako stronom postępowania zgodnie z art. 145 §1 op, bowiem nie ma tu zastosowania sytuacja wynikająca z art. 133 § 3 op. Dotyczy to również doręczania innych pism przez organ podatkowy. Na tym etapie postępowania, Sąd uznał, że brak jest podstaw do wypowiadania się o zarzutach merytorycznych skargi związanych z zastosowaniem przez organ podatkowy określonej stawki podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Okoliczności zastosowania konkretnej stawki podatkowej będą badane przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości. Z tych samych powodów, Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów postępowania dotyczących zastosowania przez organ podatkowy określonej stawki podatku. Na marginesie, wskazać należy, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ppsa orzeczono o zakresie wykonywania zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa. Na ich wysokość składa się kwota pobranego wpisu na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie adwokata na podstawie § 2 ust. 1 i 18 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło