I SA/Sz 562/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości z lata 2010 – 2014 oraz za okresy od I raty do II raty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący J.L., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożył wniosek o zwolnienie w całości z powyższej opłaty. Następnie, skarżący uzupełniając braki formalne wniosku, złożył urzędowy formularz PPF, na którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym oraz nadesłanych dokumentów wynika, co następuje. J.L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci ([...] W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że posiada dom o pow. [...] m kw. na działce o pow. ok. [...], który został zlicytowany za kwotę [...]; innego majątku w postaci zgromadzonych zasobów (oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, wartościowe ruchomości) nie wykazał. Skarżący wskazał, że uzyskuje dochody z działalności gospodarczej wynoszące ok. [...] miesięcznie netto, wykazuje księgowe straty w kwocie ok. [...] miesięcznie; żona skarżącego otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie; syn rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie ok. [...] zł; córka studiuje, nie pracuje. Stałe wydatki rodziny to opłaty mieszkaniowe: za energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, nadto spłacane są grzywny i koszty sądowe w ratach po [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że poniesienie kosztów sądowych mogłoby stanowić poważny uszczerbek w zachowaniu płynności finansowej rodziny, która jest zagrożona eksmisją z jedynego domu. Wskazał, że od 2013 r. prowadzone jest przez urząd miasta postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, w której mieszka z rodziną, z tytułu zaległych podatków od nieruchomości. Licytacja domu odbyła się we wrześniu 2015 r. (14.09.2015 r.) i sąd udzielił przybicia, zaś postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się w kwietniu 2016 r. Ponadto wskazano, że urząd miasta we wrześniu 2015 wystąpił z wnioskiem o wpis hipoteki do KW w związku ze swoimi wierzytelnościami (w kwocie ok. [...]) oraz że dom został zlicytowany za kwotę [...], zaś wartość wierzytelności to ok. [...], za którą to kwotę można kupić kawalerkę o pow. [...]. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty i oświadczenia: 1) pismo Sądu Rejonowego [...], z dnia 05.07.2016 r., sygn. akt [...] w sprawie wydania zaświadczenia; 2) zaświadczenia Naczelnika [...] w S. z dnia 19.09.2015 r. i z dnia 02.08.2016 r. (w celu uzyskania stypendium i świadczeń rodzinnych) o wysokości dochodu J.L. w 2014 r. ([...]) i w 2015 r. ([...]); 3) kopia decyzji ZUS z 01.03.2016 r. o podwyższeniu renty z tytułu niezdolności do pracy K.L. do kwoty [...]; 4) kopia decyzji Prezydenta Miasta [...] z 27.10.2015 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego do dnia 31.08.2020 r. w wysokość [...]; 5) dokumenty potwierdzające wysokość wydatków na opłaty (faktura VAT za usługi telekomunikacyjne, dowód wpłaty opłaty za wywóz śmieci, dowód płatności za energię elektryczną); 6) dodatkowe oświadczenie skarżącego m.in., że syn i córka oddają środki z renty i stypendium na utrzymanie domu i rodziny żonie, która nimi zarządza, nadto nikt z rodziny nie posiada rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiega się skarżący w niniejszej sprawie - następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego i jego rodziny, należało uznać, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Skarżący wprawdzie nie przedłożył wszystkich dodatkowych dokumentów, o które był wzywany (nie nadesłano wyciągów z księgi podatkowej skarżącego, zaświadczenia odnośnie stypendium córki), niemniej uwzględnione zostały podane informacje, a także te znane z urzędu, które potwierdzają trudną sytuację finansową i majątkową rodziny. Miesięczne dochody czteroosobowej rodziny wynoszą ok. [...] zł netto i są to dochody z tytułu działalności gospodarczej skarżącego, renta z tytułu niezdolności do pracy syna, zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności (żona skarżącego nie pracuje) oraz stypendium córki. Wykazano ponoszenie jedynie uzasadnionych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz spłatę grzywny. Po doliczeniu tych kosztów w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, na pozostałe potrzeby życiowe rodziny (w tym wyżywienie) pozostaje kwota ok. [...] zł (tj. [...] zł na osobę), z której nie jest możliwe poczynienie jakichkolwiek oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto skarżący i jego rodzina nie posiadają oszczędności, jak też jakiegokolwiek majątku (dom został zlicytowany), który mogliby spieniężyć celem pokrycia kosztów postępowania. Nie można także pominąć, że syn skarżącego jest osobą niepełnosprawną oraz że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne. W tym stanie rzeczy, w ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez skarżącego należnego obecnie wpisu w pełnej wysokości (tj. kwoty [...] zł), a także innych ew. kosztów nie byłoby możliwe bez uszczerbku w koniecznym jego utrzymaniu i jego rodziny. W konsekwencji stwierdzić należało, że wykazał on okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.