I SA/Sz 564/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wydał decyzję nr [...], w której określił A.B., dalej "podatniczka", wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2009 r. w kwocie [...] zł i za listopad 2009 r. w kwocie [...] zł. Ww. decyzja została doręczona podatniczce w dniu 19 listopada 2014 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p.". W dniu 26 lutego 2016 r. (data nadania w polskim urzędzie pocztowym) podatniczka złożyła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podatniczka podała, że w dniu 22 lutego 2016 r. jej mąż W.B. w rozmowie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w K. dowiedział się, że w jej sprawie została wydana ww. decyzja. Podatniczka podała, że ani ona ani jej mąż nie otrzymali ww. decyzji. Ponadto podatniczka nie była o tym powiadomiona przez doręczyciela. W marcu 2015 r. mąż podatniczki uległ wypadkowi (poważna kontuzja nóg) i w czasie wydania tej decyzji jak i jej doręczenia, tj. w okresie od marca do maja, oraz później jej mąż przebywał w szpitalu (operacja), a potem był na zwolnieniu poszpitalnym i chorobowym. Stan zdrowia jej męża nie pozwalał mu na samodzielne poruszanie się i opiekę nad nim w tym czasie sprawowała podatniczka. Podatniczka podała, że skrzynce pocztowej nie znalazła żadnego awiza. W ocenie podatniczki, w związku z pobytem męża w szpitalu i brakiem awiza oraz wobec braku ustanowionego pełnomocnika bez swojej winy nie miała możliwości złożenia odwołania. W dniu 9 marca 2016 r. (data nadania w polskim urzędzie pocztowym) podatniczka złożyła uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu wraz z kopiami dokumentów o chorobie męża. Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] wydał postanowienie o nr [...], w którym odmówił podatniczce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ przywołał treść 162 § 1 i 2, art. 144, art. 148 § 1 i 2 , art. 150 § 1 i 2 o.p. i wskazał, że ww. decyzja nie został podjęta przez podatniczkę w wyznaczonym terminie 14 dni i po dwukrotnym awizowaniu. Organ wskazał, że ww. decyzja została doręczona w trybie art. 150 o.p. podatniczce w dniu 19 listopada 2014 r., zaś termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 5 grudnia 2015 r. Organ podał, że choć podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania to nie był on uzasadniony. Podatniczka nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i nie była w stanie w żaden sposób usunąć przeszkody, która była powodem niedotrzymania terminu. Organ wskazał, że taką przeszkodą, według podatniczki, miała być choroba męża. Organ podkreślił, że z załączonej dokumentacji medycznej wynikało, że mąż podatniczki chorował w 2015 r., natomiast ww. decyzja została podatniczce doręczona w 2014 r. Organ podał, że podatniczka wiedziała, iż toczy się wobec niej postępowanie podatkowe. Ponadto organ wskazał, choć że podatniczka podała, iż nie znalazła żadnego awiza w skrzynce pocztowej to nie wskazała na żadne podjęcie kroków w celu upewnienia się czy sprawa została zakończona w terminie wskazanym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. w postanowieniu z dnia [...]. W ocenie organu, podjęcie czynności w sprawie po ponad roku od zakończenia postępowania kontrolnego oraz powoływanie się na okoliczności niemające wpływu na sprawę wskazywało na brak dochowania przez podatniczkę należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Podatniczka złożyła skargę do skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie. Zarzuciła organowi naruszenie art. 162 § 1 o.p. przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie przepisu. Zdaniem skarżącej, wykazała ona zaistnienie przesłanek z art. 162 o.p. Skarżąca podała, że jej mąż był chory i sprawowała nad nim opiekę. Ponadto nie otrzymała żadnego awiza. Skarżąca podała, że skoro do wcześniej prowadzonych postępowań był ustanowiony pełnomocnik to Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. w tej sprawie powinien decyzję wysłać na adres pełnomocnika ustanowionego do wcześniejszych postępowań kontrolnych. Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Ponadto Sąd ustalił, że Dyrektor Izby Skarbowej w S. wydał w dniu postanowienie z dnia [...] nr [...], w którym stwierdził, że podatniczka wniosła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z uchybieniem terminowi. Podatniczka złożyła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. WSA w Szczecinie wydał w dniu 19 lipca 2016 r. postanowienie o sygn. akt I SA/Sz 563/16, w którym odrzucił ww. skargę podatniczki z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § o.p.). Ww. przepis przewiduje możliwość przywrócenia terminu procesowego zawitego, w przypadku jego uchybienia. Uchybienie terminowi zawitemu powoduje, że dokonana czynność jest bezskuteczna prawnie. Podkreślić należy, że staranność w dotrzymywaniu terminów jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych strony postępowania. Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu ww. terminowi. Sąd zgodził się z organem, że braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi nie można upatrywać w okoliczności, na którą skarżąca się powoływała, tj. opieki nad chorym mężem w roku 2015., skoro przedmiotowa decyzja została jej doręczona w dniu 19 listopada 2014 r. Także za uprawdopodobnieniem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu nie może świadczyć fakt nieustanowienia przez nią pełnomocnika w sprawie, gdyż ustanowienie pełnomocnika przez stronę postępowania należy do jej uprawnień, a nie obowiązków względem organu. Podnoszony przez skarżącą zarzut, że nie otrzymała żadnej decyzji, zaś adnotacje na kopercie o dwukrotnym awizowaniu przesyłki zawierającej ww. decyzję nie są dowodem na fakt otrzymania przez nią stosownego zawiadomienia z poczty, Sąd uznał za niezasadny. Wskazać należy, że zarzut ten w istocie dotyczy postanowienia o z dnia 7 kwietnia 2016 r., w którym organ stwierdził, że podatniczka wniosła odwołanie od ww. decyzji z uchybieniem terminowi, gdyż strona nie ma powodów wnosić o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w sytuacji, gdy twierdzi, że nie doszło do doręczenia jej ww. decyzji w sposób prawidłowy. Jednak z uwagi na jego podniesienie w skardze, Sąd ustosunkował się do niego. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 2 o.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę operatora pocztowego. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Przepis ten wprowadza fikcję prawną doręczenia pisma. W konsekwencji strona nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Adresat może zatem nie tyle podważyć skutek doręczenia, co ma możliwość wykazania, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W szczególności adresat pisma może wykazać, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością (C. Kosikowski, L. Etel i inni. Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydawnictwo LEX 2013n do art. 150). Powyższego skarżąca nie wykazała. Sąd zgodził się z organem, że procedura opisana w art. 150 o.p. została wyczerpana w niniejszej sprawie. W skardze strona podała, że w sprawie ustanowiony był pełnomocnik i organ winien ww. decyzję doręczyć na jego adres. Powyższa okoliczność nie wynikała z akt sprawy. Pełnomocnik zgłosił swój udział w sprawie na etapie postępowania odwoławczego i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Wobec powyższych rozważań Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.