I SA/Sz 576/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, ma problemy ze sprzedażą majątku, prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. Skarżący oświadczył, że nie ma środków na opłatę kosztów sądowych, nie ma środków na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że w terminie 7 dni przedłoży zaświadczenie o stanie zdrowia. Odnośnie do stanu rodzinnego wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która nie otrzymuje żadnych dochodów, oraz dwoma synami: niepracującym [...] oraz uczącym się[...] . Skarżący zaznaczył, że jego dzieci nie uzyskują dochodów. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m² (obciążony hipoteką na kwotę [...] tys. zł), mieszkanie o powierzchni [...] m² (obciążone hipoteką na kwotę [...] tys. zł), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, ośrodek wczasowy P., nieruchomość L., oraz nieruchomość przy ul. [...] Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej [...] euro. W. K. podkreślił, że posiadany majątek jest obciążony i nie ma chętnych do zakupu nieruchomości. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego oraz jego możliwości płatniczych, pismem [...] r. referendarz sądowy zobowiązała pełnomocnika skarżącego do przedłożenia: 1) zeznania podatkowego skarżącego za 2009 r., 2) dodatkowego oświadczenia o źródłach dochodu skarżącego i wysokości dochodu wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe (n.p. zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub deklaracje podatkowe w podatku dochodowym za październik i listopad 2010 r. ), 3) oświadczenia o źródłach utrzymania rodziny skarżącego z podaniem wysokości otrzymywanych środków, 4) wykazu posiadanych przez skarżącego wszystkich rachunków bankowych ( w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków za okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. wraz z potwierdzeniem zajęcia rachunku bankowego, 5) oświadczenia skarżącego o tym, czy część posiadanego majątku stanowi/nie stanowi źródła przychodu, np na podstawie umowy najmu, dzierżawy z podaniem wysokości ewentualnych dochodów z tego tytułu, 6) zaświadczenia powiatowego urzędu pracy o tym, czy członkowie rodziny skarżącego (żona i dwaj synowie) są osobami bezrobotnymi z prawem/bez prawa do zasiłku, 7) zaświadczenia z właściwej uczelni/szkoły o tym, że A. K. jest osobą uczącą się, 8) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, 9) zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o tym, czy skarżący jest producentem rolnym i w jakiej ewentualnie wysokości otrzymał dopłaty na 2010 rok, w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Z przedłożonych, w odpowiedzi na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący zadeklarował za 2009 r. dochód w kwocie [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodów 289.126,69 zł) - PIT-36, k. 102 i n. W odpowiedzi na wezwanie przedłożył faktury i rachunki potwierdzające poniesienie wydatków na bieżące utrzymanie na kwotę ok. [...] zł (k. 129-143). W. K. nie przedstawił dokumentów dotyczących aktualnych rozliczeń z podatku dochodowego (za październik i listopad 2010 r.) informując jedynie (k. 118), że zaliczka na podatek dochodowy za w/w okresy nie wystąpiła, ze względu na odliczenie od dochodu straty z działalności gospodarczej z roku 2005 w wysokości [...] zł . Skarżący nie podał informacji jakie są rozmiary prowadzonej działalności, jaka jest aktualnie wysokość uzyskiwanych dochodów. Skarżący nie przedstawił również wyciągów bankowych z całego wymaganego okresu oraz dokumentu potwierdzającego zajęcie rachunku bankowego, dołączając jedynie kilka wydruków, w tym częściowo nieczytelnych, głównie z miesiąca grudnia 2010 r. (k. 119-126). Wbrew wezwaniu skarżący nie potwierdził, że członkowie jego rodziny są osobami bezrobotnymi, oświadczając jedynie (k.98), że syn M. nie pracuje i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. W. K. oraz nie przedłożył indeksu mającego potwierdzić, że syn A. jest osobą ucząca się. Powyższe może poddawać pod wątpliwość prawdziwość oświadczenia skarżącego o braku podejmowania zajęć zarobkowych przez członków rodziny skarżącego. Skarżący nie potwierdził również jaki posiada status w związku z posiadaniem nieruchomości rolnych o powierzchni [...] ha i jakie w związku z tym uzyskuje środki pieniężne. W miejsce wymaganego zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W. K. przedłożył jedynie wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 19 stycznia 2011 r., wobec żony skarżącego, decyzję odmawiającą przyznania płatności i nakładającą sankcję (k.113). Skarżący nie wskazał również na wysokość otrzymywanego dochodu związanego z posiadaniem innych nieruchomości (na podstawie np. najmu czy dzierżawy), nie podając wysokości dochodów, poprzestał jedynie na lakonicznym oświadczeniu, że "przychody z dzierżawy są przekazywane na konto bankowe wyciągi w załączeniu" (k. 99). Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych– gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wskazać należy, że przedstawione przez skarżącego dokumenty i złożone oświadczenia zawierają niepełne dane, a ich analiza prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Dodać nadto należy, że z jednej strony skarżący podaje, że źródłem utrzymania rodziny są dochody z prowadzonej działalności gospodarczej A. w S. (salon samochodowy – dane z internetu) i oświadcza, że średnio miesięcznie uzyskuje kwotę ok. [...] zł brutto oraz dodaje przy tym, że "... w obecnej sytuacji przy zajęciu rachunku bankowego nie mamy przychodów" (k.78), co oznaczałoby brak środków do życia czteroosobowej rodziny (przy wykazanym stanie majątkowym), a z drugiej strony przedkłada rachunki (faktury) potwierdzające, że skarżący tylko w jednym dniu (11 lutego 2011 r.) wydał kwotę ok. [...] zł na bieżące opłaty (za energię elektryczną, gaz, wodę dostarczane do domu w M. , opłaty ze telefony) – k. 109-123). Wszystko powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący, będący przedsiębiorcą, nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego aktualna sytuacja finansowa i jakimi środkami finansowymi dysponuje; jakie są jego możliwości płatnicze w świetle przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przedstawione wyżej niespójności i wątpliwości w odniesieniu do tak istotnej okoliczności jaką jest wielkość otrzymywanych dochodów i posiadanych środków finansowych skarżącego i innych członków rodziny, powodują, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. Wobec niewykazania przez skarżącego w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak na wstępie.