I SA/Sz 576/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-02-25

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Alicja Polańska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu osoby prawnej ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania tej osoby prawnej z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, jeśli naruszenia skutkujące tym zwrotem nastąpiły w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, nawet jeśli w części tego okresu przebywał na zwolnieniu lekarskim lub jego mandat formalnie wygasł?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania osoby prawnej, jeśli naruszenia skutkujące zwrotem środków nastąpiły w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu. Odpowiedzialność ta ma charakter formalny i nie jest uzależniona od faktycznego wykonywania czynności zarządczych, ani nie jest wyłączona przez przebywanie na zwolnieniu lekarskim, jeśli nie prowadziło ono do trwałego i całkowitego wyłączenia zdolności do podejmowania działań w imieniu spółki. Ponadto, dla stowarzyszeń i podobnych organizacji nieposiadających zdolności upadłościowej, przesłanki egzoneracyjne związane z upadłością nie mają zastosowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. została obciążona decyzją o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania P. (beneficjenta środków z UE) z tytułu zwrotu dofinansowania. Naruszenia, które skutkowały obowiązkiem zwrotu, miały miejsce w okresie, gdy skarżąca pełniła funkcję członka zarządu P. Skarżąca podnosiła, że w części tego okresu przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, a jej mandat formalnie wygasł przed zakończeniem okresu trwania naruszeń. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu środków otrzymanych ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lipca 2025 r., nr [...]) Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego (dalej też "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej: "strona", "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (dalej też "organ I instancji") nr [...] z dnia 23 kwietnia 2024 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu P. z siedzibą w S. (dalej: "beneficjent", "P.") za zobowiązania z tytułu zwrotu środków w łącznej wysokości [...] zł, otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Beneficjent zawarł z Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. (dalej: "instytucja pośrednicząca") umowę z dnia 16 marca 2018 r. nr [...] o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 (dalej: "RPO WZ 2014-2020"). Instytucja pośrednicząca z tytułu umowy wypłaciła beneficjentowi część kwoty dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł. Następnie w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. decyzją z dnia 22 września 2020 r., nr [...] orzekł o zwrocie środków. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego decyzją z dnia 4 lipca 2022 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Tym samym z dniem 25 lipca 2022 r. decyzja w przedmiocie zwrotu środków w łącznej wysokości [...] zł otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami za zwłokę, stała się ostateczna. Z uwagi na brak zwrotu środków określonych w decyzji ostatecznej, instytucja pośrednicząca, jako wierzyciel w dniu 7 września 2022 r. wystawiła tytuł wykonawczy nr [...] i przekazała go do wykonania Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., pełniącemu rolę organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowania egzekucyjne, w związku z nieustaleniem majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Pismem z dnia 26 września 2023 r. instytucja pośrednicząca zawiadomiła i pouczyła: G. S. (pełniącego funkcję prezydenta p., A. W. (pełniącą funkcję wiceprezydenta p. oraz M. K. (pełniącą funkcję członka zarządu P., o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie orzekania o solidarnej odpowiedzialności wobec osób trzecich za zobowiązania beneficjenta. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r., nr [...] orzekł solidarną odpowiedzialność członków zarządu P. , tj. G. S., A. W. i M. K. za zobowiązania beneficjenta z tytułu braku zwrotu środków oraz za zobowiązanie P. wynikające z umorzenia postępowania egzekucyjnego i powstałych w wyniku tego kosztów egzekucyjnych, które zostały uregulowane przez wierzyciela. Strona wniosła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Ponadto wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego S. – Centrum w S. z dnia 29 października 2024 r. (sygn. akt [...]) w celu wykazania faktu: wygaśnięcia mandatu strony, jako członka zarządu P. w dniu 16 grudnia 2018 r.; niepowołania strony na kolejną kadencję jako członka zarządu P. po dniu 16 grudnia 2018 r.; wykreślenia strony, jako członka zarządu P. z KRS. W dniu 19 listopada 2024 r. organ postanowił dopuścić i przeprowadzić dowód zgłoszony przez stronę. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego ocenę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ odwoławczy przywołał przepisy art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818; dalej: "u.z.r.p.p.s"); art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2, art 66b, art. 67 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.; dalej: "u.f.p."); art 41 ust 2 pkt 4 i art 46 ust 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 581; dalej: "u.s.w."), art 107 § 1 i 2, art 108 § 1, art 116a w zw. z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: "O.p.") oraz art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "K.p.a."). Organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 116 w zw. z art. 116a § 1 O.p., w pierwszej kolejności zmierzał do ustalenia czy spełniony został podstawowy warunek stwierdzenia odpowiedzialności członków zarządu P., tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do P. w całości lub w części. Organ podkreślił, że w związku z brakiem możliwości przymusowego zaspokojenia instytucji zarządzającej, jako wierzyciela na skutek wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji wobec P., postępowanie okazało się bezskuteczne, a dodatkowo zostało ono formalnie zakończone wydaniem w dniu 26 czerwca 2023 r. postanowienia o jego umorzeniu. W sprawie w sposób ostateczny (decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 22 września 2020 r., nr [...]) została również ukształtowana okoliczność istnienia zobowiązania oraz jego wysokość. W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do przesłanek zmierzających do ustalenia odpowiedzialności członków zarządu P. za jego zobowiązania. W tym zakresie na druga po bezskuteczności egzekucji przesłankę odpowiedzialności subsydiarnej, tj. fakt pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania. Powołując się na art. 116 § 2 O.p. wyjaśnił, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Doprecyzował, że charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności ściśle zarządzających, lecz musi wiązać się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, obejmującym skutki działań podmiotu, nawet kierowanego jedynie formalnie. Przywołana odpowiedzialność osób trzecich ma bowiem charakter odpowiedzialności wyjątkowej, gdyż jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem odpowiedzialności przez bezpośrednio zobowiązanych, co niewątpliwie służy zabezpieczeniu interesów finansowych Skarbu Państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Organ zwrócił uwagę, także na art. 66b ust. 2 i art. 60 pkt 6 u.f.p. i wyjaśnił, że art. 66b wprowadzony został do u.f.p. z dniem 21 sierpnia 2022 r. na mocy art. 113 pkt 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079). W ocenie organu odwoławczego regulacje te znajdują zastosowanie w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpowiedzialności osób trzecich, wszczętym w niniejszej sprawie w dniu 26 września 2023 r., tj. po wejściu w życie tej regulacji. Organ odwoławczy wskazał również na § 15 ust. 2 statutu P. i podał, że kadencja Prezydenta, Zarządu i Komisji Rewizyjnej trwa cztery lata i rozpoczyna się z chwilą wyboru przez Zgromadzenie Ogólne Sprawozdawczo - Wyborcze i kończy się z upływem 4 roku. Statut P. nie przewiduje natomiast możliwości automatycznego przedłużenia kadencji. Na ww. podstawie organ ustalił, że strona została wybrana na członka zarządu P. w dniu 14 października 2010 r. W dniu 16 grudnia 2014 r., uchwałą nr [...] XXV Zgromadzenia Ogólnego Wyborczego P. , strona ponownie została wybrana na członka zarządu P.. Natomiast zgodnie z danymi pochodzącymi z odpisem z KRS, strona została wpisana do rejestru jako członek zarządu P. w dniu 16 marca 2011 r. (nr wpisu 8), a w dniu 29 października 2024 r. została z niego wykreślona. Organ odwoławczy zauważył, że w dniu 18 kwietnia 2018 r. instytucja pośrednicząca przekazała P. pierwszą i jedyną transzę w wysokości [...] zł na podstawie wniosku o zaliczkę nr [...], obejmującego okres od 01.02.2018 r. do 02.02.2018 r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, z którymi wynika, że nieprawidłowości w trakcie realizacji projektu powstały podczas pełnienia obowiązków członka zarządu P. przez wszystkich członków zarządu. Organ uznał, że nieprawidłowość, którą stwierdzono podczas realizacji projektu ma charakter ciągły i powstała w dniu przekazania pierwszej transzy dofinansowania (zaliczki), tj. 18 kwietnia 2018 r. i trwała do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie, tj. 12 lipca 2019 r. W opinii organu odwoławczego, nie ma wątpliwości, że strona pełniła obowiązki jako członek zarządu P. w okresach od 14 października 2010 r. do 14 października 2014 r. oraz od 16 grudnia 2014 r. do 16 grudnia 2018 r. Nie ma również wątpliwości, iż strona pełniła obowiązki członka zarządu P. zarówno w okresie, w którym zostało udzielone dofinansowanie wykorzystane następnie z naruszeniem procedur (18 kwietnia 2018 r.), jak i w okresie, w którym powstały nieprawidłowości skutkujące powstaniem zobowiązań do zwrotu środków wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych (np. nieprawidłowości w szkoleniu "Opiekun osób starszych i niepełnosprawnych" realizowanym w dniach 23-30 października 2018 r.). Wskazują na to: deklaratoryjny charakter wpisów do KRS oraz okoliczność, iż zgodnie ze statutem P. kadencja strony zakończyła się w dniu 16 grudnia 2018 r. Organ odwoławczy odniósł się, także do postanowienia Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. z dnia 29 października 2024 r. (sygn. akt [...]). Tu wskazał, że Sąd Rejonowy postanowił wykreślić stronę z KRS jako członka zarządu P.. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że strona nie została ponownie wybrana w skład organów P. po 16 grudnia 2018 r., co oznacza, że jej mandat wygasł w dniu 16 grudnia 2018 r. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na okoliczność ustalenia odpowiedzialności strony za zobowiązania P., albowiem jak wykazano wyżej, naruszenia warunkujące tę odpowiedzialność powstały przed 16 grudnia 2018 r., czyli w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu P.. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu odwoławczego, który dotyczył nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, na okoliczność wykazania, iż strona ze względu na stan zdrowia i przyjmowane leki nie miała możliwości pełnienia funkcji członka zarządu od stycznia 2018 r. W tym zakresie organ odwoławczy podał, że postanowieniem z dnia 9 lutego 2024 r. organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego wskazując, iż jest to bezcelowe. Wyjaśnił dalej, że teza dowodowa, na jaką został złożony wniosek nie jest przydatna do ustalenia kwestii odpowiedzialności członka zarządu osoby prawnej za zobowiązania tego podmiotu, biorąc pod uwagę fakt, że odwołująca się, w istocie pełniła tę funkcję. Zdaniem organu, jeśli stan zdrowia strony uniemożliwiał jej pełnienie funkcji członka zarządu, powinna złożyć rezygnację. Ponadto z dołączonej do akt sprawy dokumentacji, w tym: korespondencji, tj. email z października 2019 r., grudnia 2019 r. i marca 2019 r., (o których mowa w złożonym odwołaniu pkt [...] i 4 s. [...]), wg organu wynika, iż strona realizowała rożne czynności faktyczne jako prezes zarządu zapewniający obsługę księgowo - kadrową P. (F. Sp. z o.o. - zewnętrzny podmiot). W aktach sprawy znajdują się również sporządzone przez stronę bilanse, rachunki zysków i strat za rok 2018, 2019 i za okres 01.01.2020 r. - 02.08.2020 r. Zdaniem organu, skoro strona w okresie długotrwałego - z przerwami - przebywania na zwolnieniu lekarskim, była w stanie prowadzić działania zarządcze w prowadzonej spółce, to również zadania zarządcze mogła realizować jako członek zarządu beneficjenta. Organ odwoławczy podzielił twierdzenie organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 O.p., wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległości P. (tzw. przesłanki egzoneracyjne), a włączona w poczet materiału dowodowego uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sprawozdawczo - Likwidacyjnego P. nr [...] z dnia 3 sierpnia 2020 r., w której postanowiono o rozwiązaniu P., nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście uchylenia się od odpowiedzialności osobistej za działania P.. Końcowo organ odwoławczy ze względu na poczynione wyżej rozważania oraz stwierdzenie bezskuteczności egzekucji w stosunku do P. uznał, że ziściła się przesłanka pozytywna zawarta w art. 116 § 1 O.p. normująca na podstawie art. 116a O.p. kwestię odpowiedzialności członków zarządu innych osób prawnych oraz fundacji rodzinnej w organizacji. W skardze na decyzję organu odwoławczego z dnia 23 maja 2025 r. skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów materialnych, które to miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 116a w zw. z art. 116 § 1 oraz art. 107 O.p. poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że strona objęta jest ww. dyspozycją oraz ponosi odpowiedzialność solidarną z P., w sytuacji gdy ww. przepisy uzależniają powstanie solidarnej odpowiedzialności od "pełnienia obowiązków członka zarządu" tj. realizowania wszystkich czynności związanych z pełnioną funkcją, zaś za niewystarczające należy uznać wyłączne formalne powołanie w skład zarządu – co jawi się o tyle istotne, iż okoliczności niniejszej sprawy w sposób jednoznaczny wskazują, iż M. K. została pozbawiona owej możliwości faktycznego zarządzania P. z uwagi na: zwolnienia lekarskie - chociażby w okresie jaki organ uznał za pierwszy dzień występowania naruszeń, tj. 18 kwietnia 2024 r.; chorobą strony - depresją - która uniemożliwiała jej faktyczne sprawowanie funkcji, nawet gdy nie przebywała ona na zwolnieniach lekarskich; brak formalnego pełnienia funkcji przez cały okres występowania naruszeń, który organ określił jako 18 kwietnia 2018 r. - 12 lipca 2019 r., bowiem strona od 16 grudnia 2018 r. nie pełni już funkcji żadnej - nawet czysto formalnej - funkcji z zarządzie P., a w konsekwencji M. K. nie uczestniczyła w żadnych negocjacjach, rozmowach biznesowych, nie podejmowała żadnych działań ani decyzji związanych z wydatkowaniem uzyskanych środków, nie autoryzowała żadnego przelewu, ani nawet nie miała dostępu do wszystkich rachunków bankowych P., a w aktach sprawy brak jest dowodów przeciwnych; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7, w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało: - brakiem ustalenia dokładnej daty, kiedy powstał obowiązek zwrotu dofinansowania, tj. daty powstania zaległości, nie sposób bowiem uznać -jak twierdzi organ - że naruszenie miało charakter ciągły i trwało od dnia przekazania P. środków finansowych, w realiach niniejszej sprawy nader istotne jest, aby określić konkretne daty naruszeń, jak również zakwalifikować, czy owe naruszenie już stanowiło realną podstawę do żądania przez organ zwrotu dofinansowania; - uznaniem, że strona faktycznie sprawowała funkcję członka zarządu, podczas gdy strona nie uczestniczyła w żadnych negocjacjach, rozmowach biznesowych, nie podejmowała żadnych działań ani decyzji związanych z wydatkowaniem uzyskanych środków, nie autoryzowała żadnego przelewu, ani nawet nie miała dostępu do wszystkich rachunków bankowych P., a w aktach sprawy brak jest dowodów przeciwnych: b) art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 K.p.a poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, pomimo że w sprawie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny stanu zdrowia strony, której organ odwoławczy nie posiada, zaś wbrew stanowisku organu podejmowania poszczególnych czynności w okresie po 16 grudnia 2018 r. nie przesądza o możności faktycznego sprawowania przez stronę w okresie do 16 grudnia 2024 r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. c) Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W odniesieniu do zasad sprawowania kontroli sądowej wskazać też należy, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy miały podstawy do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu P. z siedzibą w S. za zobowiązania z tytułu zwrotu środków otrzymanych przez ww. podmiot w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w przepisach p.p.s.a. stwierdza, że skarga jest niezasadna. W ocenie bowiem Sądu, decyzja nie narusza prawa w sposób który skutkowałby koniecznością jej uchylenia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., tj. należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym do których zalicza się m.in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w zakresie nieuregulowanym w u.f.p. stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Nadto zgodnie z art. 66b ust. 1 u.f.p. decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. Zgodnie z art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. W myśl zaś ust. 3 zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia: 1) w którym decyzja ta stała się ostateczna albo 2) o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 1a i 2 - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Wyżej przywołany przepis został wprowadzony art. 113 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Jak stanowi natomiast przepis przejściowy art. 140 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 113, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 113, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W myśl zaś ust. 2 do terminów przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 113, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu takich środków, rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 113, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Skoro więc w badanej sprawie postępowanie o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków wszczęto pismem z dnia 26 września 2023 r. a zakończono decyzją organu I instancji w dniu 23 kwietnia 2024 r. i decyzją organu odwoławczego z 14 lipca 2025 r. to nastąpiło to już po wejściu w życie art. 66b u.f.p. co nastąpiło 21 sierpnia 2022 r. – zatem regulacje art. 66b u.f.p. znajdowały zastosowanie w badanej sprawie, a decyzje wydano w terminie. Podstawą odpowiedzialności skarżącej był zawarty w Dziale III Ordynacji podatkowej art. 116 a § 1 O.p. zgodnie z którym za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 i fundacji rodzinnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi podmiotami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z ww. art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. PZP jest związkiem pracodawców wpisanym do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnych i jednocześnie podmiotem niewpisanym do Rejestru przedsiębiorców. Do odpowiedzialności członków zarządów stowarzyszeń czy też członków związków pracodawców jak ma to miejsce w przypadku P. mają zatem z mocy art. 116a § 1 O.p. odpowiednie zastosowanie zasady określone w art. 116 O.p. dotyczące odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych. Przesłanki odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu P. zostały zatem uregulowane w art. 116 i 116a § 1 O.p. oraz 66b u.f.p. i można je podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, w przypadku zaistnienia których organ podatkowy nie może orzec o tej odpowiedzialności. Pozytywne przesłanki odpowiedzialności osób trzecich to: - istnienie zaległości podatkowej podmiotu pierwotnie zobowiązanego z kręgu podmiotów wymienionych (art. 116a § 1 O.p.); - bezskuteczność egzekucji w całości lub w części (art. 116 § 1 O.p.); - osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. (art. 66b § 2 u.f.p.). Przesłanki negatywne (egzoneracyjne) odpowiedzialności osób trzecich, których istnienie uwalnia od odpowiedzialności osoby trzecie mimo zaistnienia ww. przesłanek pozytywnych to: - wykazanie przez zobowiązanego, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, - wykazanie przez zobowiązanego, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; - wskazanie mienia spółki (tu: Beneficjenta) z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych . Ciężar wykazania pozytywnych przesłanek wskazanych w art. 116 O.p. w postaci pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowej (powstania naruszeń - 66b § 2 u.f.p.) oraz bezskuteczności egzekucji przeciwko osobie prawnej ciąży na organie podatkowym, natomiast ciężar dowodu w zakresie istnienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności (tzw. przesłanek egzoneracyjnych) spoczywa na członku zarządu. W badanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca nie wykazała, iż zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne. Po pierwsze wskazać bowiem trzeba, że stowarzyszenie, które nie jest wpisane do rejestru przedsiębiorców oraz fundacje nieprowadzące działalności gospodarczej nie posiadają zdolności upadłościowej, wobec czego członkowie ich zarządów nie ponoszą odpowiedzialności wobec wierzycieli za szkodę powstałą na skutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie ma sporu że związek pracodawców analogicznie jak stowarzyszenie ma jedynie zdolność likwidacyjną. Członkowie zarządu P. nie mieli zatem możliwości podjęcia działań zmierzających do ogłoszenia jego upadłości. W związku z powyższym przy rozważaniu przesłanek egzoneracyjnych wobec skarżącej jako członka zarządu P. zasadnie pominięto przesłanki z art. 116 § 1 O.p. w związku z brakiem zdolności upadłościowej P.. Jeżeli bowiem osoba prawna, o której mowa w art. 116a O.p., nie ma zdolności upadłościowej lub układowej, to członek jej organów zarządzających nie może powoływać się na przesłankę wyłączenia odpowiedzialności podatkowej wskazaną w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. (por. R. Dowgier w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2013r., s. 742 - 743, wyrok NSA z dnia 16 października 2013r., sygn. akt 2877/11). Stanowisko takie prezentowane jest w wielu wyrokach sądów administracyjnych i określa reguły interpretacyjne "odpowiedniego stosowania" przepisu art. 116 O.p. do spraw prowadzonych na podstawie art. 116a O.p., polegające na pominięciu jednej z przesłanek wobec braku zdolności upadłościowej podmiotu. (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1618/19 czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 399/19). Zatem jedyną przesłanką egzoneracyjną, na którą mógł wskazać członek zarządu P. był majątek umożliwiający zaspokojenie należności, o której mowa w decyzji. Tymczasem nie ma sporu, że w badanej sprawie skarżąca takiego majątku nie wskazała. Nie ma też w istocie sporu, że organ wykazał przesłankę bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Beneficjenta za zaległości wynikające z decyzji z dnia 22 września 2020 r., nr [...] o zwrocie środków. Jak wyjaśnił bowiem organ postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 26 czerwca 2023 r., umorzono postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego P. z uwagi na jego bezskuteczność. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. i dotyczyło należności z tytułu braku zwrotu środków przez P. w kwocie [...]zł, otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia 16 marca 2018 r. na realizację projektu pn. "[...]", określonej w decyzji administracyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. nr [...] [...] z dnia 22 września 2020 r. Tym samym bez wątpienia została spełniona pierwsza przesłanka pozytywna z art. 116 § 1 O.p. tj. bezskuteczność egzekucji wobec podmiotu za którego zaległości ma odpowiadać członek jego zarządu. Zatem zasadniczy spór i argumentacja strony sprowadza się do kwestionowania drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, tj. faktu pełnienia obowiązków członka zarządu przez skarżącą w czasie gdy doszło do naruszeń, jak i samego czasu powstania naruszeń. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Powyższa zasada na gruncie badanej sprawy ulega modyfikacji wynikającej z art. 66b ust. 2 u.f.p. zgodnie z którą osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. Zatem odpowiedzialność skarżącej jako członka zarządu za zaległości Beneficjenta obejmuje zaległości powstałe w czasie pełnienia przez nią obowiązków członka zarządu, przy czym równoznaczne z powstaniem zaległości jest ustalenie kto pełnił obowiązki członka zarządu w dniu powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 u.f.p. Wyjaśnić zatem należy co oznacza "pełnienie funkcji członka zarządu" jako przesłanka odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W powyższym zakresie licznie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazać należy tu dla przykładu wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt III FSK 1465/24, który wyjaśnił, że "pełnić obowiązki" w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. oznacza posiadać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu, istniejąca w określonym czasie. Okoliczność ta zasadniczo wynika z faktu powołania danej osoby do pełnienia tej funkcji i zasadniczo z braku jej odwołania (rezygnacji). Jeżeli jednak członek zarządu spółki kapitałowej prowadzi sprawy spółki, chociaż jego mandat wygasł, to nie może skutecznie powołać się na tę okoliczność w sprawie, której przedmiotem jest przeniesienie na niego odpowiedzialności za powstałe w tym okresie zaległości podatkowe. Jak z kolei wyjaśnił WSA w Łodzi w wyroku z dnia 10 grudnia 2025 r. I SA/Łd 586/25 uregulowana w art. 116 § 1 i § 2 O.p. odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu, a nie od faktycznie wykonywanych czynności. Gdyby celem ustawodawcy w powyższej regulacji było wskazywanie na ponoszenie odpowiedzialności przez członka organu zarządzającego jedynie faktycznie wykonującego swoje obowiązki w danej osobie prawnej, nie użyłby określenia "w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", lecz zwrotów na przykład: "w czasie faktycznego wykonywania", czy "w czasie wykonywania obowiązków członka zarządu". W przypadku, gdy ustawodawca za celowe uznaje wprowadzenie przesłanek o charakterze faktycznym, warunkującym odpowiedzialność danego podmiotu, wówczas jednoznacznie to określa (np. odpowiedzialność członka rodziny z art. 111 O.p). Zatem nie sposób zgodzić się z poglądem skarżącej, iż przesłanką solidarnej odpowiedzialności członka zarządu - jako osoby trzeciej - jest wyłącznie faktyczne pełnienie obowiązków zarządczych. Taka interpretacja nie wynika z przepisów art. 116 w zw. z art. 116a O.p. W przywołanych przepisach mowa jest bowiem o odpowiedzialności solidarnej za zaległości podmiotów wymienionych w tych przepisach - członków zarządu/członków organów zarządzających tymi podmiotami, nie zaś osób faktycznie pełniących obowiązki zarządcze. W świetle zgromadzonych dowodów nie ma wątpliwości iż kadencja skarżącej jako członka zarządu P. trwała od 16 grudnia 2014 do 16 grudnia 2018 r. Jednocześnie Sąd dostrzegł, iż skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od 22 grudnia 2017 do 30 lipca 2018 r. zaś od 22 czerwca 2018 do 18 listopada 2018 r. miała wypłacane świadczenie rehabilitacyjne. Niemniej jednak nie jest to równoznaczne z wykazaniem, że zdolność skarżącej do podejmowania działań w imieniu P. została trwale i całkowicie wyłączona przez cały okres sprawowanej przez nią funkcji członka zarządu, w którym to okresie, powstały nieprawidłowości skutkujące zwrotem środków. Sąd zauważa też, w kontekście zarzutów skarżącej dotyczących rzekomego pominięcia przez organ faktu przebywania przez nią na zwolnieniach lekarskich z uwagi na stwierdzoną depresję, że zwrócić należy szczególną uwagę na podkreślenie przez organ odwoławczy iż takiej szczegółowej analizy powyższych okoliczności dokonał organ w uzasadnieniu decyzji I instancji. Mianowicie organ odwoławczy wskazał, że na stronach 23 i 24 uzasadnienia decyzji organu I instancji, szczegółowo odniesiono się do wszystkich dokumentów złożonych przez skarżącą w toku tego postępowania - wykazu zwolnień lekarskich, dokumentacji medycznej, zaświadczenia o stanie zdrowia, dokumentacji z ZUS, dokumentacji pobytu w zakładzie Lecznictwa Uzdrowiskowego "Borkowo" w Połczynie-Zdroju. Sąd nie uznał za naruszenie przepisów postępowania mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji faktu, iż organ odwoławczy nie przytaczał szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentów, które legły u podstaw przyjęcia, iż stan zdrowia Skarżącej umożliwiał pełnienie funkcji członka zarządu w okresie powstania naruszeń, albowiem w pełni zaaprobował stanowisko organu niższej instancji w tym zakresie. Zdaniem Sądu wystarczające było odwołanie się do ustaleń organu I instancji. Brak szczegółowego powtórzenia tych ustaleń nie mógł w ocenie Sądu mieć wpływu na wynik postępowania Sąd zauważa że mimo powoływania się na zły stan zdrowia, uniemożliwiający wykonywanie obowiązków, jeszcze w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu tj. od 19.11.2018 r. skarżąca została zatrudniona u Beneficjenta na stanowisku specjalisty ds. form wsparcia. Zatem co najmniej w okresie od 19.11.2018 r. do 16.12.2018 r. nie przebywała na zwolnieniu ani na zasiłku, była członkiem zarządu Beneficjenta i była jego pracownikiem. Co więcej trafnie organ odwoławczy uznał, że nieprawidłowość, którą stwierdzono podczas realizacji projektu ma charakter ciągły, albowiem konsekwentnie, od dnia przekazania zaliczki projekt nie był realizowany zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie, a wydatki z tego tytułu były ponoszone niezgodnie z procedurami. Sąd podziela stanowisko, że nieprawidłowość powstała już w dniu przekazania pierwszej transzy dofinansowania (zaliczki), tj. 18 kwietnia 2018 r. i trwała do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie tj. 12 lipca 2019 r. Wskazać też trzeba, że dopuszczalność przyjęcia iż nieprawidłowość powstaje w dniu przekazania pierwszej transzy dofinansowania i ma charakter ciągły, w sytuacji braku zgodnej z umową realizacji projektu od jego samego początku i powstałych w efekcie w trakcie realizacji projektu naruszeń, potwierdził m.in. WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z 23 października 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 213/24. W badanej sprawie bez wątpienia, na skutek kontroli przeprowadzonej m.in. w dniu 24.07.2018 r. czy 9 -10.10.2018 r., 12.09.2018 r. czy 17.10.2018 r. ustalono szereg nieprawidłowości, w tym fakt, iż do dnia kontroli tj. 24.07.2018 nie rozpoczęto realizacji żadnego z wyliczonych zadań do których wykonania w I i II kwartale 2018 r. w ramach wniosku zobowiązał się Beneficjent. Co więcej w ramach przeprowadzonych kontroli ustalono powstanie szeregu dalszych nieprawidłowości m.in. w ramach szkoleń "Opiekun osób starszych i niepełnosprawnych" odbywającym się w dniach 23-30.10.2018 r. (na co wskazały organy obu instancji), czy nieprawidłowości w ramach szkolenia "Przedstawiciel handlowy". Co równie istotne ustalono, że uczestniczka A. K. przedłożyła kartę leczenia szpitalnego i wyjaśniła, że w okresie 4-16 października 2018 r. przebywała w szpitalu podczas gdy Beneficjent przedłożył dokument z którego wynikało iż 13 października 2018 r. brała udział w spotkaniu z doradcą zawodowym. Trafnie też wskazał organ, że Beneficjent przedstawił do rozliczenia dokumenty w tym faktury mogące poświadczać nieprawdę tj. z dnia 23.10.2018 r. za przeprowadzenie 70 godzin szkoleń, czy fakturę z 20.11.2018 r. dotyczącą szkolenia "Przedstawiciel handlowy" podczas gdy uczestnicy – zaprzeczyli aby szkolenia te się odbyły, czy faktury wystawione przez podmioty zewnętrzne (podzleceniodawcę) na rzecz Partnera, podczas Partner powinien samodzielnie wykonać projekt – tu: faktura z 18.10.2018 r. wystawiona przez Primus sp. z o.o., czy z 23.10.2018 r. – wystawiona przez Fundację Humanum (B)est. Zatem dalsze nieprawidłowości powstawały i miały miejsce zarówno gdy pełniła funkcję członka zarządu będąc na zwolnieniu, jak również wtedy kiedy nie przebywała na zwolnieniu i była zatrudniona u Beneficjenta. Powtórzyć zatem ponownie należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na kanwie przepisów O.p. wskazuje się, że "członek zarządu ponosi odpowiedzialność w związku z pełnieniem funkcji a nie w związku z wykonywaniem w spółce określonych zadań" (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2023 r., III FSK 5056/21). Z kolei w wyroku WSA w Lublinie z dnia 29 marca 2023 r. (sygn. akt: I SA/Lu 68/23), wskazano, że "użyte w treści art. 116 § 2 O.p. sformułowanie "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie" oznacza, iż chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Okoliczności, związane z faktycznym wykonywaniem lub niewykonywaniem tych obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny o tyle, że wyłącznie wykazanie faktycznych i obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wykonywanie funkcji członka zarządu spółki mogłoby skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności - por. wyrok NSA z 3 grudnia 2021 r., III FSK 4382/21. Wskazując na cel przepisu, który konstruuje odpowiedzialność członka zarządu o charakterze odszkodowawczym podkreśla się, że co do zasady, podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta z racji wykładni systemowej powinna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Pełnienie takiej funkcji jest bowiem dobrowolne i wymaga zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może z niej zrezygnować w każdym czasie". Mając zatem na względzie fakt, iż skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Beneficjenta w okresie powstania naruszeń, jej odpowiedzialność za zobowiązania Beneficjenta jest uzasadniona. Co więcej w ocenie Sądu jakkolwiek istotnie należało uznać że naruszenia powstały już w dniu 18 kwietnia 2018 r. – jak przyjął organ – tj. kiedy wypłacono beneficjentowi zaliczkę i miały charakter ciągły, tj. trwały do dnia rozwiązania umowy w dniu 12 lipca 2019 r., to nawet gdyby przyjąć, że naruszenia powstały później, tj. w dacie 13.10. 2018 r. czy też 23-30.10.2018 r. - w których to datach jednoznacznie stwierdzono zaistnienie kolejnych, konkretnych nieprawidłowości w realizacji projektu, czy też np. w dniu wystawienia na rzecz beneficjenta faktury z 20.11.2018 r. dotyczącej szkolenia "Przedstawiciel handlowy" gdzie uczestnicy – zaprzeczyli aby szkolenie te się odbyło, to również miało to miejsce w trakcie pełnienia przez skarżącą obowiązków członka zarządu Beneficjenta. W każdej bowiem z tych dat skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Beneficjenta, a od 19.11.2018 była nie tylko członkiem zarządu ale także i pracownikiem Beneficjenta, a po 30 lipca 2018 r. nie przebywała też na zwolnieniu lekarskim. Z kolei fakt, iż po 16 grudnia 2018 r. skarżąca nie pełniła już formalnie funkcji członka zarządu P. nie ma znaczenia dla przypisania jej odpowiedzialności za zobowiązania P., które powstały na skutek naruszeń, dokonanych w czasie, kiedy skarżąca była członkiem zarządu Beneficjenta. Tylko na marginesie więc wskazać należy że zasadne jest spostrzeżenie organu, iż mimo upływu kadencji jako członka zarządu, skarżąca nadal wykonywała szereg obowiązków członka zarządu, w 2020 r. zgodziła się też na pełnienie funkcji likwidatora, sporządziła także sprawozdanie finansowe Beneficjenta za 2018 rok – a jej firma FK-C sp. z o.o. zapewniała obsługę księgowo-kadrową Beneficjentowi. Trafne jest zatem też spostrzeżenie organu, że skoro skarżąca była w stanie prowadzić działania zarządcze w spółce FK-C sp. z o.o. to mogła też realizować te zadania jako członek zarządu Beneficjenta – albo złożyć rezygnację z tej funkcji. Co więcej w aktach sprawy znajduje się m.in. wydruk maila skarżącej z 29 października 2019 r. adresowany do sekretariatu P., w którym przesyła ona projekt zarządzenia w sprawie stawek wynagrodzeń P.. Dokument ten został przesłany w okresie, w którym skarżąca nie pełniła już funkcji członka zarządu P., niemniej jednak skarżąca wysyłała go również przebywając wówczas na zwolnieniu lekarskim, co wynika bezpośrednio z zestawienia zaświadczeń lekarskich złożonego przez skarżącą do akt sprawy. Sąd nie zgadza się również z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, skutkującego wg skarżącej - brakiem jednoznacznego ustalenia daty powstania obowiązku zwrotu dofinansowania, a w konsekwencji również daty powstania zaległości podatkowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił, że obowiązek zwrotu środków wynika ze zdarzeń wcześniejszych niż data wydania decyzji, naruszających przesłanki wymienione w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. Obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami. Organ odwoławczy powołał się w tej materii na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3644/15), w którym wyjaśniono, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 207 u.f.p. ma charakter deklaratoryjny. Decyzja określająca przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania nie tworzy nowego stosunku prawnego. Obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa. Takie stanowisko uzasadnione jest treścią art. 207 ust. 9 u.f.p., z którego wynika, że po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego przez organ w wezwaniu do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki Jest to zatem decyzja, w której tę kwotę organ jedynie określa - wskazując jej wysokość, a nie ustala - decydując władczo o powstaniu należności we wskazanej wysokości. Taki wniosek potwierdza również treść art. 207 ust. 1 u.f.p., w którym przewidziano, że środki pobrane nienależnie podlegają zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9. Ustawodawca uznał zatem, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już od dnia przekazania tych środków beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji ustalającej tę należność. Istotą decyzji konstytutywnej jest to, że termin płatności należności (zobowiązania) wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania (art. 47 § 1 O.p.) i z upływem tego terminu podatek przekształca się w zaległość podatkową (art. 51 § 1 O.p.), od której odsetki za zwłokę naliczane są dopiero z tą chwilą. W przypadku zaś decyzji wydawanej na podstawie art. 207 u.f.p., te odsetki biegną od dnia wypłacenia środków beneficjentowi, jest to zatem decyzja deklaratoryjna. W takiej decyzji organ jedynie wskazuje kwotę nienależnie pobranego dofinansowania do zwrotu, obowiązek zaś zwrotu tych środków powstaje z mocy prawa. Fakt, iż decyzja orzekająca o zwrocie środków przez beneficjenta nie jest decyzją konstytutywną, a deklaratoryjną potwierdza też konsekwentnie - poza wyżej wymienionym wyrokiem NSA – liczne orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 12 października 2018 r. I GSK 1077/18, wyrok WSA w Szczecinie z 6 września 2017 r. I SA/Sz 240/17, wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2017 r. V SA/Wa 552/16). W ocenie, Sądu, istotne jest że nieprawidłowość powstała w trakcie pełnienia obowiązków członka zarządu przez skarżącą i trwała do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie tj. 12 lipca 2019 r. Jak wynika z dyspozycji przepisu art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. Z tych względów niezasadne są twierdzenia skarżącej, iż ustalenia organu odwoławczego w tej kwestii, nie znajdują podstawy w obowiązujących przepisach ani w zgromadzonym materiale dowodowym. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z wskazanym terminem powstania naruszenia nie jest wystarczający do zakwestionowania ustaleń organu odwoławczego w tym względzie. Istotne jest też, że kolejno stwierdzane naruszenia miały miejsce w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu W tych okolicznościach, nie sposób uznać, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych przez skarżącą. Również zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania dotyczących zaniechania powołania biegłego z zakresu psychiatrii celem oceny jej stanu zdrowia również nie zasługują na uwzględnienie. Zasadnie organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym odmówiono uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, z uwagi na fakt, że kwestie istotne zostały stwierdzone innymi dowodami zgromadzonymi w prowadzonym postępowaniu. Sąd zauważa, że szczegółowa analiza tych dowodów, którą organ odwoławczy podzielił, została przez organ I instancji przeprowadzona na str. 23. i 24. uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia 23 kwietnia 2024 r. Słusznie też wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż teza dowodowa na jaką został złożony ww. wniosek skarżącej - "Czy z uwagi na stan zdrowia i przyjmowane leki Pani M. K. od stycznia 2018 r. była w stanie pełnić funkcję członka zarządu" nie jest przydatna do ustalenia kwestii odpowiedzialności członka zarządu osoby prawnej za zobowiązania tego podmiotu, biorąc pod uwagę fakt, że odwołująca się, w istocie pełniła tę funkcję. Niezależnie od tego, ponownego podkreślenia wymaga, że skarżąca przez część okresu, którego dotyczy jej odpowiedzialność za zobowiązania Beneficjenta z racji pełnienia funkcji członka zarządu P., przebywała na zwolnieniu lekarskim. Znajdujące się w aktach sprawy umowy o pracę oraz świadectwo pracy Skarżącej świadczą o tym, że wykonywała ona pracę dla P. w okresie realizacji projektu przez P., a także częściowo w okresie, w którym pełniła funkcję członka zarządu. Zasadnie zatem uznano, że w okolicznościach zawierania umów o pracę z P., stan zdrowia skarżącej był dobry i pozwalał na wykonywanie przez nią pracy zawodowej po okresie długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Tym samym także nieuwzględnienie wniosku skarżącej o powołanie biegłego z zakresu psychiatrii celem oceny, czy była w stanie pełnić funkcję członka zarządu, było zasadne. Zatem końcowo tylko zaznaczenia wymaga, że organy obu instancji nie kwestionowały faktu pozostawania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim przez część okresu, w którym pełniła funkcję członka zarządu P., niemniej jednak dokumenty zgromadzone w aktach sprawy (w tym również te dostarczone przez skarżącą), pozwoliły na ustalenie, iż zdolność skarżącej do podejmowania działań w imieniu P. nie była trwale i całkowicie wyłączona w okresie powstania naruszeń i pełnienia przez nią funkcji członka zarządu. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjął wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrał i rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiał dowodowy, a następnie dokonał jego właściwej oceny (art. 80 k.p.a.). Wskazać nadto należy, że organ po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności w sprawie, ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony kompletny materiał dowodowy. Zgromadzone dowody, były wystarczające do potwierdzenia wystąpienia przesłanek odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu P. za zobowiązania tego podmiotu, będącego beneficjentem środków unijnych. Okoliczność, że materiał dowodowy został oceniony niezgodnie z intencją skarżącej nie oznacza, że organ naruszył art. 80 k.p.a. Podsumowując, Sąd nie znalazł powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są w bazie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło