I SA/Sz 577/07

PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-04

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący inwalidą II grupy, utrzymujący się z renty obciążonej egzekucją, z pięcioosobową rodziną na utrzymaniu i nieposiadający majątku, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna i bytowa skarżącego, wynikająca z jego niepełnosprawności, niskich dochodów, obciążenia egzekucyjnego oraz konieczności utrzymania rodziny, uzasadnia odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów przez strony postępowania. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący A.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją dramatyczną sytuację materialną: jest inwalidą II grupy, niezdolnym do pracy, z 4-letnią córką i konkubiną na utrzymaniu, otrzymuje rentę w kwocie 352 zł, z czego 149,36 zł jest potrącane przez komornika. Nie posiada majątku, a dochody rodziny są niskie. Sąd, po analizie przedstawionych dokumentów, uznał jego sytuację za wyjątkową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie: Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2007 r. wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący, A.C., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił składając urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że znajduje się dramatycznej sytuacji materialno-bytowej. Jest inwalidą II grupy, ze względu na zły stan zdrowia nie może podjąć pracy. Ma na utrzymaniu 4 letnią córkę i konkubinę. Wnioskodawca otrzymuje rentę w kwocie 352 zł, z czego kwotę 149,36 zł od 2004 r. potrąca komornik, co zostało udokumentowane odpisem decyzji organu rentowego z dnia 18.07.2006 r. Skarżący wskazał, iż brakuje mu pieniędzy na wszystko, na jedzenie, środki czystości, leki. W oświadczeniu rodzinnym skarżący wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką – M.C., bratem – N.C., konkubiną – A.L. oraz córką – O.C. Z oświadczenia majątkowego wynika, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, nie zgromadził zasobów pieniężnych (oszczędności, papiery wartościowe, itp.). Wskazał, że posiada jedynie samochód osobowy marki Opel Astra rok prod. 1992, który jest rozbity. Dochody rodziny to kwota 704,52 zł z jego renty oraz z renty matki – M.C. Wykonując zobowiązanie Sądu z dnia 31 sierpnia 2007 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów uzupełniających dane A.C. przedłożył: - zaświadczenie Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia 20.09.2007 r., z którego wynika, iż skarżący nie korzystał i nie korzysta z pomocy finansowej powyższego ośródka, - zaświadczenie Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia 20.09.2007 r., z którego wynika, iż brat skarżącego – N.C. korzystał z pomocy finansowej Ośrodka w formie zasiłków celowych oraz zasiłku stałego do lutego 2007 r., obecnie nie korzysta z żadnej z form pomocy, - zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. Inspektorat C. z dnia 20.09.2007 r., stwierdzającego, że skarżący pobiera rentę inwalidzką w kwocie brutto 597,46 zł, netto 375,33 zł, świadczenie jest obciążone egzekucją sądową w wysokości 149,36 zł, - zaświadczenie lekarskie z dnia 20.09.2007 r. o stanie zdrowia skarżącego, z którego wynika, iż jest chory [...], - zaświadczenie lekarskie z dnia 20.09.2007 r., stwierdzające zły stan zdrowia matki skarżącego – M.C., - odpis decyzji ZUS z dnia 14.03.2006 r. dotyczącej M.C., o wysokości waloryzacji renty począwszy od 1.03.2007 r. wynoszącej 548,03 zł, a po potrąceniu kwoty 137,01 zł z tytułu egzekucji sądowej do wypłaty pozostaje kwota 346,07 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, Sąd stwierdził, iż takie okoliczności jak brak majątku, brak oszczędności, utrzymywanie się pięcioosobowej rodziny z renty skarżącego i jego matki w kwocie 700 zł miesięcznie, niezdolność do pracy i niepełnosprawność stanowią o wyjątkowości sytuacji wnioskodawcy i pozwalają uznać, że nie jest on w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło