I SA/Sz 579/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2011 r. wniosku M Z R o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I (k. 2) ustalono wpis od skargi w kwocie 400 zł. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżący, zamieszkali w N, prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką uczących się dzieci, (25 letnią córką – aplikantka adwokacka i 20 letnim synem – student ). Źródłem utrzymania rodziny jest renta Skarżącego (netto miesięcznie ok. 635,11 zł,), wynagrodzenie ze stosunku pracy Skarżącej (netto 707,50 zł ) oraz dochód "z wynajmu pokoi" w okresie letnim (lipiec, sierpień) w wysokości 80.000 zł rocznie (brak dokumentów potwierdzających powyższe). Skarżący oświadczyli, że cały dochód z wynajmu pokoi za 2010 r. przeznaczyli na spłatę kredytu. Z kolei całe wynagrodzenie Skarżącej przeznaczane jest na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. We wniosku Skarżący wskazali na zły stan zdrowia Skarżącego i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, pokrywanych w całości z renty Skarżącego. Skarżący podali, że posiadają obciążoną kredytem zabudowaną nieruchomość w M (obiekt letni), udział do ½ części nieruchomości położonej w O (gmina W) oraz mieszkanie spółdzielcze własnościowe zadłużone hipotecznie (100 tys. zł) na rzecz Banku [...]. Skarżący oświadczyli, że w prowadzeniu gospodarstwa domowego pomagają mieszkający oddzielnie inni członkowie rodziny (mama i brat). Podali przy tym, że wydatki związane z utrzymaniem stanowią kwotę ok. 480 zł ( czynsz, telefon, gaz, prąd). Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżących oraz mając na uwadze złożone przez Skarżących oświadczenia w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 999/10, referendarz sądowy zobowiązała ich do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, tj.: - dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych przez Skarżących dochodów w okresie od 1 czerwca do 10 lipca 2011 r. w związku z organizowanymi wczasami w M (z uwzględnieniem otrzymywanych zaliczek) – t.j. przekazy pocztowe/wyciągi bankowe, rachunki oraz kopia prowadzonej ewidencji przychodów i dochodów w związku z prowadzeniem ośrodka wypoczynkowego w M, - dodatkowego oświadczenia dotyczącego wykazanych nieruchomości, tj. do podania miejscowości, w której są położone (dotyczy mieszkania) oraz do podania ich powierzchni (nieruchomość w M, mieszkanie oraz nieruchomość w O) oraz o tym, czy są one (mieszkanie oraz nieruchomość w O) źródłem przychodu np. na podstawie umowy najmu z podaniem ewentualnej w wysokości otrzymanych dochodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wykazu posiadanych przez Skarżących rachunków bankowych (w tym wskazanego w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 999/11) za okres od 1 czerwca do 10 lipca 2011 r. albo zaświadczenia o likwidacji rachunku bankowego, - dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie przez Skarżących wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny, w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. W/w wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 15 lipca 2011 r., a 10-dniowy termin wykonania wezwania upłynął bezskutecznie 25 lipca 2011 r. Skarżący w wyznaczonym terminem, ani dotychczas, nie przedłożyli wymaganych dokumentów i oświadczeń w sprawie. Rozpoznając wniosek należało stwierdzić, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane w sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy jest to niemożliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. W niniejszej sprawie Skarżący nie przedłożyli żądanych dokumentów i oświadczeń. Nie wykazali zatem jak kształtują się aktualnie ich dochody w związku z prowadzonym ośrodkiem wypoczynkowym w M. Oceniając jednak sytuację skarżącej, wynikającą z akt niniejszej sprawy oraz z oświadczeń i dokumentów, dołączonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 999/10, I SA/Sz 419/11, I SA/Sz 445/11, (w których to sprawach odmówiono Skarżącym przyznania prawa pomocy ) należy stwierdzić, że sytuacja finansowa i majątkowa Skarżących nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy również w tym postępowaniu. Ze wskazanych przez Pełnomocnika dokumentów wynika, a Skarżący zadeklarowali za 2010 r. dochód w kwocie 8.415 zł ( Z R) oraz 16.098,61 zł (M R), aktualne stałe dochody Skarżących kształtują się na poziomie ok. 1664 zł ( renta Skarżącego ok. 730 zł netto, wynagrodzenie Skarżącej w wysokości ok. 934 zł ), Skarżący przedstawili dowody potwierdzające ponoszenie wydatków związanych z leczeniem (zakupy w aptece). Skarżący podali dane dotyczące wpływających regularnie od 1 stycznia do 23 maja 2011 r. na rachunek bankowy wpłat tytułem zaliczek od osób korzystających z organizowanego przez skarżącą letniego wypoczynku nad morzem (wraz z wydrukami z rachunku bankowego k. 42-44 akt I SA/Sz 419/11). We wskazanym wyżej okresie Skarżący otrzymali kwotę 8.700 zł oraz zaznaczyli jednocześnie, że kwotę tę przeznaczą na opłatę za wieczyste użytkowanie gruntów (9.400 zł z terminem do 31 marca 2011 r. – pismo Urzędu Miejskiego k. 33 akt I SA/Sz 419/11, podnosząc, że należności tej jeszcze nie uiścili (wezwanie Urzędu Miejskiego z 26 maja 2011 r. do zapłaty kwoty 10.100 zł k. 32 akt I SA/Sz 419/11). Skarżący oświadczyli, że mieszkają obecnie w użyczonym mieszkaniu i nie mogą przedstawić dowodów na ponoszone koszty utrzymania. Skarżący zamierzają osiedlić się w M ( I SA/Sz 999/10 k. 24 ), prowadzone inwestycje w nieruchomości opłacali środkami z kredytów. Jak wskazali, brak zdolności do ich spłaty skłoniła ich do sprzedaży mieszkania w N. W lutym 2010 r. uzyskali z tego tytułu kwotę 180.000 zł. Środki uzyskane z tego tytułu przeznaczyli w części na spłatę kredytu (72 tys. zł), kwotę 88 tys. zł zainwestowano jako wkład własny w zakup mieszkania we Wrocławiu (akt notarialny z 27 stycznia 2011r. - k.30 i n. I SA/Sz 999/10.), natomiast kwotę 14 tys. zł przeznaczyli na podwyższenie kwalifikacji zawodowych córki (ok. 10.500 zł – koszty aplikacji adwokackiej) i edukację syna oraz utrzymanie niepracujących dzieci. W związku z zakupem kolejnego mieszkania, skarżąca zaciągnęła w dniu 24 stycznia 2011 r. kolejny kredyt na kwotę prawie 110 tys. zł. (I SA/Sz 999/10 k.31). Mając na uwadze wszystko powyższe, należy wskazać, że Skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji uprawniającej ich do otrzymania pomocy prawnej. Zaznaczyć należy, że stałe dochody Skarżących (renta i wynagrodzenie) są niewielkie, jednak sytuacja finansowa i majątkowa Skarżących, z uwzględnieniem dodatkowego źródła dochodu (zaliczki i należności za wczasy) jest dobra; z pewnością nie można ich zaliczyć do osób ubogich. Skarżący inwestują w nieruchomości, planują zamieszkać w nadmorskiej miejscowości M, tam też posiadają, na terenie swojego ośrodka wypoczynkowego o powierzchni 4507 m², mieszkanie o pow. 40 m². W swoich zasobach posiadają też (na terenie Gminy W) nieruchomość gruntową w O o powierzchni 5,62 ha. Pomimo korzystania z pomocy innych członków rodziny ( mama i brat), część wolnych środków ze sprzedaży mieszkania w N w kwocie 108 zł (188 tys. zł – 72. tys. zł spłata kredytu) przeznaczyli w styczniu 2011 r. na zakup kolejnej nieruchomości (dwupokojowe mieszkanie we W, wpłata 88 tys. zł tytułem wkładu własnego). Pozostałą kwotę, tj. 28 tys. zł, przeznaczyli na bieżące wydatki. Podkreślić należy, że Skarżąca nadal posiada zdolność kredytową, oboje wraz z mężem otrzymują dodatkowe dochody w związku z posiadaniem nieruchomości. Aktualnie, jak wynika z przedłożonego wyciągu bankowego w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 445/11, na rachunek bankowy będący w dyspozycji Skarżącej wpływały systematycznie wpłaty tytułem zaliczki na organizowany przez skarżącą letni wypoczynek w M. Od 1 stycznia do 23 maja 2011 r. wpłynęła kwota 8700 zł. Nadto, należy przypuszczać, że w związku z rozpoczętym sezonem letnim, sytuacja finansowa Skarżących i możliwości płatnicze uległy poprawie. Jak bowiem wynika z ilości osób wpłacających zaliczki (dane od stycznia 2011 r.), zainteresowanie letnim wypoczynkiem w ośrodku wypoczynkowym M Z R jest duże. Stwierdzić należy, że stan wykazanego majątku oraz wskazane przez Skarżących dodatkowe źródło dochodu, stan środków finansowych, jakie pozostają w dyspozycji Skarżących nie pozwala uznać, że znajdują się w sytuacji uprawniającej ich do skorzystania z prawa pomocy. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazuję, iż Skarżący są w stanie opłacić swój udział w niniejszym postępowaniu sądowym, a wymagany na tym etapie wpis od skargi w kwocie 400 zł nie przekracza ich możliwości finansowych. Podobne środki pieniężne , t.j. kwotę 500 zł i 400 zł byli w stanie wygospodarować już wcześniej na wpis sądowy w innych sprawach sądowych ( odpowiednio I SA/Sz 999/10 oraz I SA/Sz 419/11), co także stanowi dodatkowy argument, aby prawa pomocy wobec Skarżących nie zastosować. Wszystko powyższe pozwala stwierdzić, że Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 400 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy orzeczono, jak w sentencji.