I SA/Sz 585/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2009 r. wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości w podatku dochodowym za lata 2003 -2007 wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z części wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący M.P., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 lipca 2009 r. wpis od skargi w niniejszej sprawie został ustalony w kwocie 500 zł. Z uzasadnienia wniosku oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika, co następuje. M.P. jest zatrudniony na stanowisku serwisant-sprzedawca, z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie [...] netto co potwierdza zaświadczenie pracodawcy z dnia 25 czerwca 2009 r. (k. 7) Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką - G.P. Partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania ponosząc - opłat, tj. z czynszu kwotę [...], z rachunek za energię elektryczną kwotę [...] oraz z opłaty za kablówkę kwotę [...]. Wnioskodawca wskazał, że niskie dochody uniemożliwiają mu poniesienie wpisu od skargi, a uiszczenie kosztów sądowych zagrozi jego egzystencji. W oświadczeniu majątkowym skarżący wpisał udział w 1/6 prawa własności lokalu położonego w [...]; nie wykazał posiadania innego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). W rubryce formularza, dotyczącej dochodów skarżący wpisał swoje wynagrodzenie w kwocie [...] brutto oraz wynagrodzenie G.P. ze stosunku pracy, prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe, w kwocie [...] brutto. Skarżący, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2009 r., przedłożył kopię rocznego zeznania podatkowego za 2007 r., w którym zadeklarował przychód ze stosunku pracy w kwocie [...], koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] i dochód z tego tyłu w kwocie [...], przychód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...], koszty uzyskania przychodów w kwocie [...], dochód w kwocie [...], łączny dochód stanowiący podstawę opodatkowania (po odliczeniach) w kwocie [...], nadpłatę w kwocie [...]. Skarżący wbrew swojemu oświadczeniu nie nadesłał zeznania za 2008 r. Skarżący złożył także oświadczenie, iż posiada jeden rachunek bankowy w Banku [...]. Z przedłożonych elektronicznych wyciągów z konta bankowego, zawierającego historię rachunku za okres od 30 kwietnia 2009 r. do 30 lipca 2009 r. wynika saldo końcowe w kwocie [...], a także, że ww. okresie na konto skarżącego wpłynęły następujące przelewy od pracodawcy skarżącego: - w maju łączna kwota [...], w tym wynagrodzenia za maj i za czerwiec oraz dodatki, - w czerwcu łączna kwota [...] w tym dodatek za nadgodziny w kwocie [...], a także "podwójna trzynastka z dodatkiem na wakacje" w kwocie [...], - w lipcu łączna kwota [...] z tytułu wynagrodzenia za czerwiec 2009 r. do 15 lipca 2009 r. (urlop). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, zaś ocena wniosku należy do Sądu (referendarza sądowego). Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że instytucja prawa pomocy ma zastosowanie w przypadkach szczególnych i stanowi wyjątek od zasady, zgodnie z którą na skarżącym spoczywa obowiązek poniesienia kosztów wszczętego przez siebie postępowania. W razie uwzględnienia skargi koszty te podlegają zwrotowi od organu administracji. Co do zasady pomoc prawna może być udzielona tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., (w którym mowa o braku możliwości na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania), nie może więc mieć zastosowania do osób, które osiągają dochody i posiadających majątek, nawet jeśli koszty te stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie NSA z 18 stycznia 2005 r. OZ 1099/04). W przedmiotowej sprawie istotny jest fakt, że skarżący w chwili obecnej jest zobowiązany ponieść koszty sądowe w dwóch zainicjowanych przez niego postępowaniach sądowych w łącznej kwocie 1.000 zł. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikające z nadesłanych dokumentów należy stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu w pełnej wysokości wynoszącego po 500 zł w każdej ze spraw. Jednakże, jak wynika ze złożonego wniosku skarżący uzyskuje stałe dochody ze stosunku pracy w wysokości [...], a z wyciągów bankowych wynika, że otrzymuje od pracodawcy także dodatkowe środki pieniężne, nie posiada innych osób na utrzymaniu, posiada majątek w postaci udziału w 1/6 mieszkania. Ponadto należy zauważyć, że zamieszkuje ze swoją matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Po potrąceniu wykazanych wydatków (skarżący partycypuje w części miesięcznych opłat za mieszkanie w łącznej kwocie [...]) strona dysponuje kwotą ok. [...] (nie licząc otrzymywanych dodatków), co oznacza - przy uwzględnieniu faktu, iż ma zabezpieczone podstawowe potrzeby bytowe - że będzie go stać na poniesienie ciężaru kosztów sądowych w wysokości 100 zł w niniejszej sprawie. Jednocześnie należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle ubogi, że jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w pozostałych kosztach postępowania. Wnioskodawca będąc osobą młodą, posiadającą zdolności zarobkowe, uzyskując stałe wynagrodzenie (a także dodatki), jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych nie objętych zwolnieniem. A w sytuacji ewentualnej zmiany jego sytuacji (pogorszenia) może przecież złożyć na późniejszym etapie postępowania kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który będzie podlegał ocenie Sądu (referendarza sądowego). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.