I SA/Sz 587/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-08-10
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z renty małżonki w kwocie ok. 600 zł miesięcznie, z czego ok. 400 zł przeznacza na wydatki mieszkaniowe, nie posiada majątku ani oszczędności, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy skarżący jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z renty małżonki, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego miesięczne wydatki są wysokie w stosunku do dochodów, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z renty żony, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 400 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2009 r. wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2008-2009 p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Skarżący M.C., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi
w kwocie 100 zł, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a także o ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego, tj. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Na wstępie, należy wskazać, iż w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ustanowienie dwóch pełnomocników z urzędu, dlatego też wniosek skarżącego zostanie rozpoznany w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów, przedłożonych przez skarżącego wynika, co następuje.
M.C. prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną J., źródłem utrzymania rodziny jest renta żony skarżącego w wysokości [...] brutto, a [...] netto.
Skarżący od 5 marca 2009 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 30 lipca 2009 r. – k. 12).
W oświadczeniu majątkowym skarżący wykazał jedynie mieszkanie o powierzchni
49,20 m²; zarówno skarżący jak i jego małżonka nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Skarżący oświadczył, że jak dotychczas jego sytuacja, przedstawiana we wnioskach
o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach, nie uległa zmianie, a także, że miesięczne wydatki rodziny to kwota ok. 400 zł. Do wniosku załączono fakturę VAT za energię elektryczną na kwotę 86,88 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego,
a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, albo środki te są bardzo ograniczone. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione
w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, a także gdy wnioskodawca ze względu na nadzwyczajne okoliczności np. takie jak stan zdrowia, sytuację osobistą, rodzinną, wiek, zawód nie ma realnych możliwości wykorzystania swej zdolności zarobkowej, albo nie korzysta z niej z przyczyn społecznie uzasadnionych – może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej uwzględnienie jego wniosku.
Ze złożonego oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów jednoznacznie wynika, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy
w zakresie całkowitym.
Skarżący wraz ze swoją małżonką utrzymują się - jak dotychczas - z dochodów z jej renty w kwocie ok. 600 zł miesięcznie, z czego ok. 400 zł przeznaczane jest na wydatki "mieszkaniowe", skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku, poza mieszkaniem o pow. 49 m kw, ani też żadnych oszczędności.
Wobec powyższego skarżący nie będzie w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym ustanowić pełnomocnika procesowego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło