I SA/Sz 59/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Asesor WSA Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości może zostać wydana, gdy podatnik kwestionuje ważność umowy użyczenia, na podstawie której na nim ciąży obowiązek podatkowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Skarżący nie udowodnił braku obowiązku podatkowego ani nie przedstawił dowodów podważających ważność umowy użyczenia, w szczególności prawomocnego wyroku sądowego. Sprzeczne oświadczenia podatnika pozwalały przyjąć, że stara się on uniknąć obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący Sz. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za określony rok. Skarżący twierdził, że nie zawierał umowy użyczenia gruntów rolnych z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a znajdująca się w aktach sprawa umowa nie została przez niego podpisana. Podnosił również, że nie posiadał faktycznie gruntu i że dla ważności umowy wymagany był podpis współmałżonki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Sz. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne z tyt. podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za [...] r. o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 221 i art. 247 § 1 pkt 1,2,3,5 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Sz. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., znak:[...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za [...] r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazanej powyżej decyzji ostatecznej podano, że wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r., którą to decyzją ustalono Sz. P. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za [...] r. bowiem nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 247 podatkowej uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom podatnika, decyzja Burmistrza Gminy [...] nie została wydana bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) albowiem organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu powołał stosowne przepisy obowiązujące w chwili jej wydania, a nadto dotyczy ona spraw objętych regulacją Ordynacji podatkowej. Ponadto, w sprawie nie zachodzi też przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. spornej decyzji nie wydano z rażącym naruszenie prawa , albowiem z załączonej do akt sprawy umowy użyczenia zawartej w dniu [...] r. pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa i Sz. P., wynika, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za [...] r.
W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji podkreślono, że podnoszony przez podatnika fakt sfałszowania ww. umowy, która jego zdaniem nie została przez niego podpisana, nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym albowiem brak jest prawomocnego orzeczenia stwierdzającego nieważność umowy z uwagi na fakt, iż podpisana ona została przez inna osobę niż w niej oznaczona.
Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie zarzucając decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...] naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 1,2,3,5 i 7 Ordynacji podatkowej. Podatnik podniósł ponadto, tak jak we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, iż nie zawierał umowy użyczenia gruntów rolnych z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a znajdująca się w aktach podatkowych umowa nie została przez niego podpisana wobec czego nie obowiązuje, co, zdaniem podatnika, łatwo sprawdzić. Ponadto skarżący wskazał również, że przedmiotowego gruntu nigdy faktycznie nie uprawiał, co z kolei jego zdaniem świadczy o tym, że tej ziemi nigdy nie posiadał.
W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazało, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Z tego też względu organ odwoławczy rozpatrując odwołanie podatnika wziął ponownie pod uwagę wszystkie znajdujące się w aktach podatkowych dowody oraz dowody przedstawione przez stronę w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I tak, zdaniem Kolegium, oświadczenie strony zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r. pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem strony zawartym w skierowanym do organu podatkowego w piśmie z dnia [...] r., w którym to Sz. P. potwierdził zawarcie umowy użyczenia gruntów rolnych z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zatem, z uwagi na istnienie sprzecznych oświadczeń strony co do faktu zawarcia umowy użyczenia, a nadto z uwagi na fakty wynikające z pozostałych dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania podatkowego (oświadczenie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz umowa użyczenia z dnia [...] r.) organ odwoławczy stwierdził, że strona nie udowodniła braku po jej stronie obowiązku podatkowego z tytułu podatku rolnego za [...] r. Ponadto podatnik nie przestawił dowodów mogących podważyć ważność umowy użyczenia, w szczególności prawomocnego wyroku sądowego stwierdzającego nieważność umowy użyczenia z dnia [...] r. w związku z czym nie zachodzi przesłanka określona wart. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Nie zachodzi również żadna z pozostałych sygnalizowanych przez stronę przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji - określona art. 247 § 1 pkt 1, 2, 5 i 7 ustawy, ponieważ decyzję skierowaną prawidłowo do osoby Sz. P. wydał ją właściwy organ podatkowy, w której powołał przepisy prawa obowiązujące w dniu jej wydania, strona nie wyjaśniła, na czym polega wada decyzji z dnia [...] r., która powodowałaby jej nieważność na mocy przepisu prawa.
Z tego też względu decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]r.
Powyższą decyzję podatnik zaskarżył do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 1,2,3,5 i 7 Ordynacji podatkowej lecz nie wskazał na czym naruszenie to miałoby polegać. Skarżący podniósł także po raz kolejny, że nie zawierał z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa żadnej umowy użyczenia gruntów rolnych, a dla ważności takiej umowy powinna być ona zawarta również przez współmałżonkę skarżącego, z którą pozostaje w małżeńskiej wspólności majątkowej. Wskazał też, że w [...] r. miał zamiar zawrzeć z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa taką umowę, jednakże pomimo przeprowadzenia negocjacji i przygotowania projektu umowy, do zawarcia umowy nie doszło. Ponadto, podatnik zaproponował powołanie biegłego grafologa na okoliczność zbadania jego pisma jak i podpisu oraz zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu opieszałość z uwagi na długotrwałe załatwianie łatwej, w jego ocenie, sprawy.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie podniósł argumenty wskazane w skardze stwierdzając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niesprawiedliwa i nieważna z mocy prawa. Ponadto, odnosząc się do swojego oświadczenia zawartego w piśmie z dnia [...]r., na które Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, podatnik podał, że sporządzał je dawno i być może coś tam przeoczył lub napisał nieświadomie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w przeciwieństwie do postępowania toczącego się w trybie zwykłym, postępowania nadzwyczajne, a takim właśnie jest stwierdzenie nieważności decyzji, mogą być uruchomione tylko w ściśle określonych w ustawie przypadkach.
Zgodnie z art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) została wydana bez podstawy prawnej;
3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Tymczasem w niniejszej sprawie, żadna z wymienionych powyżej przesłanek nie zaistniała.
Jak ustaliły organy podatkowe, w dniu [...]r. między Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa jako "użyczającym" a Sz. P., jako "biorącym w używanie" została zawarta umowa użyczenia, dotycząca nieruchomości rolnej położonej w obrębie – B., L., gm. D. o powierzchni [...] ha. Jak wynika z § 7 tej umowy: "biorący w używanie zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich obciążeń publiczno - prawnych związanych z przedmiotem umowy, a w szczególności do uiszczania należności z tytułu podatku rolnego lub podatku od nieruchomości bezpośrednio do organu podatkowego oraz ponoszenia innych obciążeń związanych z jego posiadaniem". Tego samego dnia sporządzono protokół zdawczo - odbiorczy przekazania w użyczenie z dniem [...] r. przedmiotowej nieruchomości rolnej, a także protokół oględzin nieruchomości oraz wykaz części składowych tej nieruchomości. Wszystkie wyżej wymienione dokumenty zostały podpisane przez Sz. P. Powyższa umowa stała się postawą do wydania przez Burmistrza Gminy [...] w dniu [...]r., na podstawie art. 3, art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94, poz. 431 z 1993 r. ze zm.), art. 2 i 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U Nr 9, poz. 31 ze zm.), art. 61 ust. 1 i art. 66 ust. 6 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr101, poz. 444 ze zm.), Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz. U. Nr 112, poz. 539) oraz art. 207 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)nakazu płatniczego ustalającego Sz. P. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za [...] rok w wysokości [...] zł. Podatnik nie uregulował tego zobowiązania, co stało się podstawa do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W trakcie trwania tego postępowania, w piśmie z [...] r. skarżący wskazał, że w [...] r. podpisał umowę użyczenia gruntów rolnych z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, ale z uwagi na fakt, że grunty te nie były dostępne z powodu braku dróg dojazdowych, nie zgadza się na naliczanie podatku. Jednocześnie skarżący podał, że w Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa poinformowano go, że za czas użyczenia nie płaci się żadnych opłat ani podatków. Z kolei w dniu [...]r. podatnik zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie prosząc o anulowanie decyzji Burmistrza Gminy [...] "za okres niby dzierżawienia gruntów rolnych w okresie od 16 kwietnia 1998 r. do 30 września 1998 r." i podnosząc, że jednoznacznie wykazał, że takiej umowy nie popisywał, a więc decyzja organu podatkowego pierwszej instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 4a ustawy o podatku rolnym oraz art. 66 ust. 3 ustawy o lasach organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w tych ustawach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta.
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, podatku rolnym oraz leśnym ciąży min. na osobach fizycznych, będących właścicielami, posiadaczami, użytkownikami danych przedmiotów opodatkowania.
Analizując wskazany na wstępie przepis art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej wskazujący przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, stosowne przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, o podatku rolnym oraz o lasach, a także przytoczony powyżej stan faktyczny stwierdzić należy, że zaskarżona przez podatnika decyzja nie narusza prawa. Skarżący nie udowodnił braku po jej stronie obowiązku podatkowego z tytułu podatku rolnego za [...] r. ani nie przestawił dowodów, mogących podważyć ważność umowy użyczenia, tj. np.: prawomocnego wyroku sądowego stwierdzającego nieważność umowy z dnia [...]r. Nie zachodzi zatem przesłanka określona wart. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jak również w § 1 pkt 1, 2, 5 i 7 ww. artykułu, a składane przez Sz. P. w toku postępowania, sprzeczne i nielogiczne, oświadczenia pozwalają przyjąć, że stara się on uniknąć obowiązku podatkowego, wynikającego z faktu zawarcia umowy użytkowania gruntów rolnych.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, skargę jako niezasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło