I SA/Sz 59/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-04-30
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sankcje pomniejszające płatności bezpośrednie do gruntów rolnych mogą być zastosowane, jeśli producent rolny wykaże, że nie jest winny nieprawidłowości w deklarowaniu powierzchni gruntów, a rozbieżności wynikają z błędów w ewidencji gruntów lub dokumentów urzędowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sankcje pomniejszające płatności bezpośrednie do gruntów rolnych nie mogą być zastosowane, jeśli producent rolny wykaże brak winy w powstaniu nieprawidłowości, zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W przypadku, gdy dane o powierzchni gruntów w ewidencji są aktualne i zgodne z deklaracją rolnika, a kontrola wykaże mniejszą powierzchnię, należy ocenić, czy nieprawidłowość miała charakter niezawiniony. Dokumenty urzędowe, takie jak wypisy z ewidencji gruntów, mają szczególną moc dowodową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. WSA pierwotnie oddalił skargę, uznając, że znaczenie ma procent niezgodności, a nie zawinienie rolnika. NSA uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę uwzględnienia kwestii winy i przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uwzględnił skargę, uchylając decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Kawa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia [...]r. sygn.akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dla oceny administracyjno – prawnych skutków niezgodności między stanem zadeklarowanym we wniosku a stanem faktycznym stwierdzonym w wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu znaczenie ma stosunek procentowy tych niezgodności, a nie ma znaczenia kwestia zawinienia rozumiana jako umyślność lub nieumyślność producenta rolnego w zadeklarowaniu we wniosku o dopłaty danych niezgodnych z rzeczywistością.
Wobec tego dla oceny zgodności z prawem zastosowanych w zaskarżonej decyzji sankcji pomniejszających płatności bezprzedmiotowa jest podnoszona w skardze dobra wola i wiara skarżącego przy wypełnianiu wniosku. Producent rolny w ocenie Sądu ma obowiązek znać obszar gruntów rolnych deklarowanych do dopłat gruntów rolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. sygn.akt [...] uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez J. W.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest trafne stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazujące, że: "dla oceny administracyjno – prawnych skutków wystąpienia niezgodności między stanem zadeklarowanym we wniosku o dopłaty, a stanem faktycznym stwierdzonym w wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu znaczenia ma stosunek procentowy tych niezgodności, a nie ma znaczenia kwestia zawinienia producenta rolnego w zadeklarowaniu we wniosku o dopłaty danych niezgodnych z rzeczywistością. Naczelny Sąd Administracyjny nie zaakceptował też stanowiska Sądu I instancji wskazującego, iż bez znaczenia w sprawie pozostają regulacje prawne zawarte w przepisach ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 z 2005r. poz. 2027 ze zm.).
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.
z w a ż y ł, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1720 ze zm.) jest związany poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się do istoty sprawy, którą jest zagadnienie czy stwierdzone w wyniku kontroli rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku przez J. W., a powierzchnią działek ustaloną w wyniku kontroli uzasadniają zastosowanie sankcji, o jakich mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) numer 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) numer 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. UE.L.04.141.18 ze zm.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) numer 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowych gruntów do produkcji surowców (Dz.U. UE.L.04.345.1 ze zm.) należy wskazać jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. który stanowi, że obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złoży wniosek poprawny pod względem formalnym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę treść art. 136 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004r. stwierdzić należy, iż powołany wyżej przepis art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 znajduje zastosowanie do systemu jednolitych płatności obszarowych. Stosownie do treści art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 240/2005 poz. 2027 ze zm.) starosta zapewnia nieodpłatnie bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu utworzenia i prowadzenia krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Ponadto zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład których wchodzą grunty.
Oznacza to, że jeżeli dane w ewidencji gruntów są aktualne a powierzchnia gruntów jaka została podana przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności zgodna jest z zapisami w ewidencji to ustalenie w wyniku kontroli jej mniejszej wielkości powinna być oceniona pod kątem istnienia cech niezawinionego powstania nieprawidłowości o których mowa w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny zarówno ewidencja jak również wydawana współwłaścicielom i posiadaczem gruntów wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego mają charakter dokumentów urzędowych i szczególną moc dowodową w rozumieniu art. 76 kpa (wyrok NSA z [...]r. [...] niepublikowany).
Zważywszy powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. Nr [...] narusza prawo wobec tego, że nie uwzględnia rozwiązań prawnych przytoczonych powyżej warunkujących zastosowania sankcji od zaistnienia przesłanek ustawowych.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracji orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło