I SA/Sz 59/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi I. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie wniosku o zwrot odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie wniosku "I" Spółka z o.o. o zwrot odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 rok z uwagi na bezprzedmiotowość. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 25 maja 2009 r. Spółka z o.o. "I" wystąpiła o zwrot odsetek w kwocie [...] od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r. uznając, że odsetki zostały nieprawidłowo obliczone przez organ podatkowy pierwszej instancji ze względu na przyjęcie niewłaściwej daty początkowej ich obliczenia. Wójt Gminy K. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie wniosku o zwrot odsetek podając w uzasadnieniu swojej decyzji, że dokonano już zwrotu oprocentowania nadpłaty w prawidłowej wysokości. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy K. Spółka domagała się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości odsetek od nadpłaty. Według Spółki wydając decyzję Wójt Gminy K. naruszył art. 78 § 1 pkt 3 w związku z art. 77 § 1 pkt 1 w związku z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez to, że oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości naliczył w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie tej nadpłaty, zamiast od daty decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy K. określającej zobowiązanie podatkowe Spółki. W odwołaniu podniesiono też zarzut niewłaściwego zastosowania art. 78 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej Spółka wskazała też na naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej a także niewłaściwe zastosowanie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdyż zdaniem Spółki brak przesłanek do uwzględnienia żądania wnioskodawcy nie stanowi przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. wskazało przede wszystkim na to, iż we wniosku z dnia 25 maja 2009 r. Spółka domagała się zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości. Żądanie zwrotu odsetek zakreśliło granice rozpoznania sprawy i żądanie to wiąże organ odwoławczy. Wprawdzie w odwołaniu Spółka wniosła już o określenie wysokości odsetek od nadpłaty, jednakże tak sformułowany wniosek w ocenie organu odwoławczego nie może być rozpatrzony w postępowaniu odwoławczym, gdyż zmiana żądania dopuszczalna jest do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Jak zaznaczono w uzasadnieniu Kolegium nie podejmowało w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć gdyż Spółka nie wniosła o zmianę zakresu postępowania a z uzasadnienia odwołania wynika, że żądania zwrotu odsetek uznaje za tożsame z żądaniem określenia ich wysokości. W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postępowanie w sprawie należało umorzyć. Stosownie bowiem do art. 207 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, w tym decyzji umarzającej postępowanie, które kończy w inny sposób postępowanie niż przez rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie umarza się, gdy stało się ono z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe (art. 208 Ordynacji podatkowej). W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie ma podstawy prawnej do rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu odsetek. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem podstawy do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Powołany we wniosku przez Spółkę art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę oprocentowania nadpłaty, zgodnie zaś z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet określonych w tym przepisie zobowiązań i w tej kwestii organ podatkowy wydaje postanowienie na podstawie art. 76 a § 1 Ordynacji podatkowej. W razie braku takich zobowiązań organ podatkowy jest zobligowany do zwrotu nadpłaty i oprocentowania z urzędu podatnikowi, w tej sytuacji organ podatkowy nie wydaje postanowienia. Organ odwoławczy zaznaczył, że również pozostałe przepisy rozdziału 9 Ordynacji podatkowej poświęcone nadpłacie i odsetkom od niej nie dają podstawy do wydania w przedmiocie ich zwrotu postanowienia czy też decyzji w związku z tym należało umorzyć postępowanie z wniosku strony o zwrot nadpłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka z o.o. "I" wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. zarzucając, że decyzje te są niezgodne z prawem tj. art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 78 § 3. art. 120, art. 121, art.122, art. 187 § 1, art. 210, art. 207, art. 208 § 1 tej ustawy. W uzasadnieniu strona skarżąca przyznaje, że w dniu 25 maja 2009 r. Spółka wniosła o zwrot odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości wskazując, że odsetki zostały nieprawidłowo obliczone przez Wójta Gminy K. ze względu na przyjęcie niewłaściwej daty początkowej ich naliczenia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że strona, która nie zgadza się z wysokością zwróconego jej oprocentowania, powinna złożyć do organu wniosek o określenie wysokości oprocentowania co obligowało by organ podatkowy do wydania decyzji określającej wysokość oprocentowania. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie ma znaczenie art. 167 Ordynacji podatkowej stanowiący, że do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania, może zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Organ odwoławczy rozpatrywał odwołania w sytuacji kiedy strona wystąpiła do organu pierwszej instancji, z żądaniem zwrotu odsetek od nadpłaty. Z przytoczonego w uzasadnieniu decyzji odwoławczej przepisu art. 76 a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że w sytuacji jaka jest wykreowana w tym przepisie organ podatkowy rozstrzyga w formie postanowienia, zaś w sytuacji kiedy dokonuje zwrotu nadpłaty podatnikowi nie wydaje postanowienia ani też decyzji. Trafnie zatem organ odwoławczy kierując się zasadą wyrażoną w art. 167 Ordynacji podatkowej uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie w sytuacji kiedy o zwrocie oprocentowania nie można orzec ani w formie decyzji ani w formie postanowienia. Zwrot nadpłaty w sytuacji skorygowanej deklaracji w podatku od nieruchomości na wniosek podatnika jest czynnością materialno-techniczną. Zatem zbędne jest w tym wypadku wydawanie aktu administracyjnego. Zaznaczyć należy, że z akt sprawy wynika, że zwrot ten nastąpił w oparciu o skorygowaną przez podatnika deklarację. Organy obu instancji uznały, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Zadaniem Sądu bezprzedmiotowość postępowania to sytuacja gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne jak i prawne. Wskazana przez organ odwoławczy przyczyna bezprzedmiotowości ma niewątpliwie charakter prawny, który polega na tym, że o zwrocie nadpłaty i jej oprocentowania nie orzeka się w formie aktu administracyjnego zatem postępowanie, które nie może być zakończone postanowieniem lub decyzją powinno być umorzone. Organ odwoławczy wyraźnie odróżnia wniosek o zwrot oprocentowania od wniosku o określenie oprocentowania co prowadzi w każdym z tych wypadków do innych skutków w postępowaniu organu. Faktem jest, że pełnomocnik strony skarżącej pomimo, że złożył wniosek o zwrot oprocentowania to w uzasadnieniu tego wniosku wskazywał na nieprawidłowe w jego ocenie obliczenie tego oprocentowania. Zasadą przyjętą w postępowaniu podatkowym jest to, że nie tytuł pisma lecz jego treść decyduje o żądaniu strony i stosownie do treści art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Jednakże nie można tego wymagać od organu podatkowego w sytuacji, w której strona korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, który zawodowo trudni się prowadzeniem cudzych spraw. Zaznaczyć też należy, że organ odwoławczy wskazała stronie, że pomimo umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu oprocentowania, kwestia wysokości oprocentowania może być dochodzona w innym trybie (por.wyrok NSA z 27 lutego 2002r. sygn. akt III SA 2055/00). Uznając zatem, że stanowisko organu odwoławczego jest zgodne z obowiązującym prawem Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.