I SA/Sz 59/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania związanych z powołaniem biegłego rzeczoznawcy majątkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J.S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 233 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s.d."), Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia J. S. kosztów postepowania w kwocie [...] zł związanych z powołaniem biegłego-rzeczoznawcy majątkowego, w celu sporządzenia wyceny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...] przy ul. [...], będącego przedmiotem spadku po zmarłej [...] r. E. L.. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje. J. S. w związku z nabyciem spadku po zmarłej E. L., złożył w dniu 28 lutego 2013 r. zeznanie podatkowe o nabyciu w drodze dziedziczenia m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 położonego w [...], przy ul. [...], określając wartość tego mieszkania na kwotę [...] zł. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że podana przez stronę kwota [...] zł nie odpowiada wartości rynkowej i wezwał J. S. do podwyższenia wartości, informując jednocześnie o przyjętej przez organ, według własnej wstępnej oceny, wartości mieszkania w kwocie [...] zł. W związku z brakiem zgody strony na podwyższenie wartości nieruchomości, organ podatkowy, na podstawie art. 8 ust. 4 u.p.s.d. powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego celem ustalenia wartości rynkowej opisanego wyżej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s.d., według stanu na dzień [...] r. i cen na dzień 29 stycznia 2013 r. (data uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po E. L.). Organ podatkowy powiadomił pisemnie stronę o terminie dokonania przez biegłego oględzin przedmiotu spadku. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z dnia 17 maja 2013 r. na podstawie wizji lokalnej przeprowadzonej 24 kwietnia 2013 r. określił wartość tego prawa na kwotę [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 8 ust. 4 u.p.s.d. określił podstawę opodatkowania z uwzględnieniem opinii biegłego i decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 r. znak [...] ustalił J. S. podatek od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Ten sam organ, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. nr [...] ustalił J. S. wysokość kosztów postepowania w kwocie [...] zł z tytułu wynagrodzenia przysługującego biegłemu za sporządzoną opinię na temat wartości rynkowej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...] przy ul. [...], podlegającego dziedziczeniu po E. L.. Organ wyjaśnił, że określona przez organ podatkowy pierwszej instancji z uwzględnieniem opinii biegłego wartość przedmiotu spadku ([...] zł) różni się więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę w zeznaniu podatkowym ([...] zł). Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że wobec powyższego stosownie do tresci art. 8 ust. 4 u.p.s.d. koszty opinii biegłego ponosi spadkobierca – nabywca spadku. W zażaleniu na to postanowienie podatnik wskazał, że przedstawiona przez biegłego opinia wykonana została na zamówienie Naczelnika Urzędu Skarbowego , nie ocenia rzeczywistego stanu technicznego nieruchomości, zapisy operatu są nielogiczne, a przyjęte parametry cen rynkowych – nie do zaakceptowania. J. S. wskazał dalej w zażaleniu zarzuty odnoszące się do treści przedmiotowego operatu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowił utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przywołał treść przepisów u.p.s.d. regulujących tryb określania wartości rynkowej rzeczy lub praw majątkowych, oraz okoliczności, w których koszty sporządzenia opinii biegłego ponosi nabywca (art. 8 ust. 3, art. 8 ust. 4). Organ ten stwierdził, że wartość rynkowa przedmiotowego prawa majątkowego ustalona przez organ podatkowy pierwszej instancji, z uwzględnieniem opinii biegłego, określona została na kwotę [...] zł, co oznacza, że w sposób oczywisty różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę ([...] zł). Zdaniem organu, sytuacja ta zobligowała organ podatkowy do ustalenia w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania, które podatnik jest obowiązany ponieść oraz do wskazania terminu i sposobu ich uiszczenia (art. 269 O.p.). Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także stronie, że rozpatrując zażalenie na postanowienie w sprawie kosztów postepowania, może jedynie rozstrzygać zasadność ustalenia kosztów opinii biegłego, słuszność obciążenia nimi nabywcy, a nie jest uprawniony do oceny zasadności ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn (tym samym oceny merytorycznej operatu szacunkowego jako dowodu sprawie). W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, J. S., podobnie jak w odwołaniu, podniósł zarzuty odnoszące się do treści sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać należy, że wyrokiem z dnia 13 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydanym w sprawie I SA/Sz 58/14, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 listopada 2013 roku utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] zł. Ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiło w oparciu o wartość wchodzącego w skład spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego określoną na postawie opinii biegłego z dnia 17 maja 2013 roku. Przedmiotowa sprawa natomiast dotyczy oceny zasadności obciążenia podatnika kosztami tej opinii biegłego. Stosownie do treści art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w razie nieokreślenia wartości lub nieodpowiadającej wartości rynkowej, jak również nieprzedłożenia przez stronę własnej wyceny rzeczoznawcy, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego, jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę, organ podatkowy ma obowiązek obciążyć kosztami sporządzenia opinii nabywcę. Tym samym podstawę obciążenia podatnika kosztami opinii biegłego powołanego przez organ podatkowy jest określenie wartości rynkowej prawa majątkowego z uwzględnieniem opinii biegłego. W sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie wobec uchylenia decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego nadal otwarta pozostaje kwestia wyceny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład spadku. Nie można zatem na tym etapie rozstrzygnąć, czy określona przez organ rynkowa wartość prawa do lokalu będzie różniła się o 33% od wartość podanej przez nabywcę. Bowiem z ewentualnej ponownej, bądź uzupełniającej opinii biegłego wydanej przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach, w tym umowy przedwstępnej sprzedaży z dnia 14.04.2013 r., może wynikać inna wartość prawa do lokalu nabytego w drodze dziedziczenia przez stronę. Mając na uwadze powyższe w ocenie sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 8 ust. 4 zd. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż nie można jeszcze ustalić, czy wartość prawa do lokalu ustalona zostanie uwzględnieniem opinii biegłego, ani też czy i jaka będzie różnica w przyjętej wartości. W konsekwencji uznać należało, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i na postawie art. 145 § 1 p.p.s.a. je uchylić. Orzeczenie o kosztach oparte zostało o treść art. 200 p.p.s.a, stosownie, do którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty w przedmiotowej sprawie złożył się wpis od skargi wniesiony przez skarżącego w kwocie [...] zł.